II KO 137/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSędzia Sądu Najwyższego Andrzej Stępka złożył wniosek o wyłączenie sędziego Antoniego Bojańczyka od udziału w sprawie II KO 137/24, powołując się na art. 41 § 1 i art. 42 § 1 k.p.k. Jako podstawę wniosku wskazał wadliwą procedurę nominacyjną, w ramach której SSN Antoni Bojańczyk został powołany na urząd sędziego Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r. Sędzia Stępka wyraził przekonanie, że udział SSN Bojańczyka w rozpoznaniu sprawy mógłby naruszać zasadę nemo iudex in causa sua i budzić wątpliwości co do bezstronności sądu. Sąd Najwyższy, rozpoznając wniosek na posiedzeniu bez udziału stron, postanowił pozostawić go bez rozpoznania. Uzasadnienie opiera się na stanowisku, że okoliczność powołania sędziego na urząd w procedurze nominacyjnej związanej z Krajową Radą Sądownictwa ukształtowaną ustawą z 2017 r. nie stanowi podstawy do wyłączenia sędziego na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. Sąd odwołał się do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 4 marca 2020 r. (sygn. akt P 22/19), który uznał niezgodność z Konstytucją przepisów k.p.k. w zakresie dopuszczającym rozpoznanie wniosku o wyłączenie sędziego z powodu wadliwości powołania. Podkreślono również, że orzeczenia TK mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne, co wyklucza podważanie konstytucyjnego umocowania KRS ukształtowanej w trybie z 2017 r. oraz ważności powołań sędziowskich. Dodatkowo, Sąd Najwyższy zaznaczył, że sędzia nie może skutecznie złożyć wniosku o wyłączenie innego sędziego w trybie art. 42 § 1 k.p.k., co czyni wniosek niedopuszczalnym z mocy ustawy.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUgruntowanie stanowiska Sądu Najwyższego w kwestii dopuszczalności wniosków o wyłączenie sędziego opartych na wadliwości procedury nominacyjnej oraz interpretacji art. 41 i 42 k.p.k. w kontekście orzecznictwa TK.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z reformą KRS i procedurą nominacyjną, ale stanowi ważny głos w dyskusji o niezależności sądownictwa.
Zagadnienia prawne (2)
Czy okoliczność powołania sędziego na urząd na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r. stanowi podstawę do wyłączenia sędziego na podstawie art. 41 § 1 k.p.k.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, okoliczność ta nie stanowi podstawy do wyłączenia sędziego na podstawie art. 41 § 1 k.p.k.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołując się na orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego i własne, stwierdził, że wadliwość procedury nominacyjnej nie jest podstawą do wyłączenia sędziego na gruncie art. 41 § 1 k.p.k., a orzeczenia TK mają moc powszechnie obowiązującą.
Czy sędzia może skutecznie złożyć wniosek o wyłączenie innego sędziego w trybie art. 42 § 1 k.p.k.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sędzia zgłaszający wniosek o zbadanie bezstronności innego sędziego nie może tego uczynić w oparciu o art. 42 § 1 k.p.k.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy konsekwentnie przyjmował, że pojęcie 'sędziego' w art. 42 § 1 k.p.k. odnosi się do samego zainteresowanego, a nie do innego sędziego, co wyklucza dopuszczalność inicjowania kontroli bezstronności w ten sposób.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Andrzej Stępka | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| Antoni Bojańczyk | osoba_fizyczna | sędzia |
| R. B. | osoba_fizyczna | skazany |
Przepisy (7)
Główne
k.p.k. art. 42 § § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 41 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Pomocnicze
Ustawa o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw
Ustawa z dnia 8 grudnia 2017 r.
Konstytucja RP art. 190 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 179
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 144 § ust. 3 pkt 17
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Ustawa o Krajowej Radzie Sądownictwa art. 9a
Ustawa z dnia 12 maja 2011 r.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Okoliczność powołania sędziego na urząd na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r. nie stanowi podstawy do wyłączenia sędziego na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. • Orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne. • Sędzia nie może skutecznie złożyć wniosku o wyłączenie innego sędziego w trybie art. 42 § 1 k.p.k.
Odrzucone argumenty
Udział sędziego powołanego na podstawie wniosku KRS ukształtowanej ustawą z 2017 r. stanowi rażące naruszenie zasady nemo iudex in causa sua. • Powołanie sędziego w wadliwej procedurze nominacyjnej jest podstawą do jego wyłączenia.
Godne uwagi sformułowania
wniosek pozostawić bez rozpoznania • niedopuszczalny z mocy ustawy • nie podpada pod dyspozycję art. 41 § 1 k.p.k. • brak jest normatywnych podstaw do podważania konstytucyjnego umocowania Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. • zarzut orzekania przez sędziego we własnej sprawie pozostaje na gruncie tego przepisu zupełnie bezprzedmiotowy. • brak jest podstaw do przyjęcia, iż sędzia może skutecznie złożyć wniosek o wyłączenie innego sędziego w trybie art. 42 § 1 k.p.k.
Skład orzekający
Zbigniew Kapiński
przewodniczący
Andrzej Stępka
wnioskodawca
Antoni Bojańczyk
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ugruntowanie stanowiska Sądu Najwyższego w kwestii dopuszczalności wniosków o wyłączenie sędziego opartych na wadliwości procedury nominacyjnej oraz interpretacji art. 41 i 42 k.p.k. w kontekście orzecznictwa TK."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z reformą KRS i procedurą nominacyjną, ale stanowi ważny głos w dyskusji o niezależności sądownictwa.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy kwestii ustrojowych związanych z niezależnością sądownictwa i procedurą nominacyjną sędziów, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie w środowisku prawniczym i poza nim.
“Sędzia SN vs Sędzia SN: bitwa o nominacje i bezstronność sądu.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.