II KO 132/25
Podsumowanie
Sąd Najwyższy stwierdził prawną bezskuteczność zarządzenia o wyznaczeniu składu orzekającego z powodu wydania go przez osobę nieuprawnioną i wyznaczył najstarszego stażem sędziego do dokonania tej czynności.
Sąd Najwyższy rozpoznał z urzędu skuteczność zarządzenia o wyznaczeniu składu orzekającego w sprawie II KO 132/25. Stwierdzono, że zarządzenie to zostało wydane przez osobę nieuprawnioną, co czyni je prawnie bezskutecznym. Z uwagi na ustawowe wyłączenie sędziego Z.K. od wszelkich czynności w sprawie, konieczne było wyznaczenie nowego składu orzekającego. W tym celu sprawę przedstawiono przewodniczącemu Wydziału I Izby Karnej jako najstarszemu stażem sędziemu Sądu Najwyższego.
Sąd Najwyższy w Izbie Karnej rozpoznał z urzędu kwestię skuteczności zarządzenia o wyznaczeniu składu orzekającego w sprawie o sygnaturze II KO 132/25. W wyniku analizy ustalono, że zarządzenie z dnia 9 października 2025 r. jest prawnie bezskuteczne, ponieważ zostało wydane przez osobę nieuprawnioną. Uzasadnienie wskazuje na wyłączenie sędziego Z.K. od wszelkich czynności w sprawie, co uniemożliwia mu podejmowanie decyzji dotyczących składu orzekającego. Ponadto, przewodniczący III Wydziału również nie był uprawniony do wydania takiego zarządzenia, gdyż zgodnie z obowiązującym regulaminem, kompetencje te przysługują Prezesowi kierującemu pracami Izby Karnej. Wobec zaistniałej sytuacji, Sąd Najwyższy postanowił stwierdzić bezskuteczność zarządzenia i przekazać sprawę do wyznaczenia składu orzekającego przewodniczącemu Wydziału I Izby Karnej, jako najstarszemu stażem sędziemu Sądu Najwyższego, zgodnie z zasadą per analogiam.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, zarządzenie takie jest prawnie bezskuteczne.
Uzasadnienie
Zarządzenie zostało wydane przez osobę nieuprawnioną, która nie posiadała stosownego upoważnienia zgodnie z obowiązującym regulaminem Sądu Najwyższego i przepisami k.p.k., a także z uwagi na ustawowe wyłączenie sędziego Z.K. od wszelkich czynności w sprawie.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
stwierdzenie bezskuteczności zarządzenia i wyznaczenie składu
Przepisy (5)
Główne
k.p.k. art. 42 § § 3
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 40 § § 3
Kodeks postępowania karnego
Pomocnicze
Regulamin Sądu Najwyższego art. 16 § ust. 5 w zw. z § 2 pkt 5
stosowany per analogiam
Zarządzenie Nr 14/2024 Prezesa kierującego pracami Izby Karnej art. 1
Regulamin Sądu Najwyższego art. 16 § ust. 4 w zw. z ust. 2 pkt 5
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zarządzenie o wyznaczeniu składu orzekającego zostało wydane przez osobę nieuprawnioną. Sędzia Z.K. jest wyłączony od wszelkich czynności w sprawie. Przewodniczący III Wydziału nie był upoważniony do wydania zarządzenia o składzie. Konieczność zapewnienia prawidłowego toku postępowania poprzez wyznaczenie składu orzekającego.
Godne uwagi sformułowania
stwierdzić prawną bezskuteczność zarządzenia wydanego przez osobę nieuprawnioną ustawowe wyłączenie od wszelkich czynności per analogiam
Skład orzekający
Jarosław Matras
SSN
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "interpretacja przepisów dotyczących wyznaczania składu orzekającego w Sądzie Najwyższym, w szczególności w sytuacjach wyjątkowych i proceduralnych niejasności."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej w Sądzie Najwyższym, zastosowanie per analogiam może być ograniczone do podobnych przypadków.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje wewnętrzne mechanizmy funkcjonowania Sądu Najwyższego i rozwiązywanie problemów proceduralnych, co może być ciekawe dla prawników specjalizujących się w prawie karnym i postępowaniu.
“Sąd Najwyższy unieważnia zarządzenie: kluczowa decyzja proceduralna w sprawie karnej.”
Lexedit Research — analiza prawna z AI
Zadaj pytanie prawne i otrzymaj dogłębną analizę opartą o orzecznictwo, przepisy i doktrynę. Agent AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne przepisy.
Analiza orzecznictwa
Wyszukiwanie i analiza orzeczeń sądów powszechnych, SN i NSA
Aktualne przepisy
Treść ustaw i kodeksów w brzmieniu na dowolną datę z ISAP
Komentarze doktrynalne
Dostęp do komentarzy do kluczowych przepisów prawa
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
SN II KO 132/25 POSTANOWIENIE Dnia 27 listopada 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jarosław Matras w sprawie B.W. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu bez udziału stron w dniu 27 listopada r. z urzędu skuteczności zarządzenia wydanego w dniu 9 października 2025 r. o wyznaczeniu składu orzekającego na podstawie art. 42 § 3 k.p.k. w zw. z art. 40 § 3 k.p.k. oraz § 16 ust. 5 w zw. z § 2 pkt 5 Regulaminu Sądu Najwyższego - per analogiam p o s t a n o w i ł: 1/ stwierdzić prawną bezskuteczność zarządzenia o wyznaczeniu składu orzekającego w sprawie II KO 132/25 wobec wydania go przez osobę nieuprawnioną; 2/ z uwagi na ustawowe wyłączenie SSN Z.K. od wszelkich czynności w sprawie II KO 132/25, w tym także tych, które mogą zmierzać do wyznaczenia do rozpoznania tej sprawy w określonym składzie - przez podległych mu przewodniczych wydziałów - przedstawić sprawę do wyznaczenia składu przewodniczącemu Wydziału I Izby Karnej jako najstarszemu stażem sędziego Sądu Najwyższego w celu wyznaczenia składu orzekającego w tej sprawie. UZASADNIENIE Stosownie do art. 40 § 3 k.p.k. sędzia Z. K. jest wyłączony od podejmowania jakichkolwiek czynności w sprawie sygnalizacji wznowienia postępowania kasacyjnego (II KO 312/25), a to wobec faktu, iż wydał w tej sprawie orzeczenie co do którego sygnalizację wniesiono. Nie był uprawniony do wydania zarządzenia o składzie także przewodniczący III Wydziału, albowiem z mocy § 1 Zarządzenia Nr 14/2024 Prezesa kierującego pracami Izby Karnej z dnia 8 lipca 2024 r. zarządzenie o składzie może wydać tylko on, a zatem nie może wydać takiego zarządzenia inna osoba bez zmiany treści Zarządzenia nr 14/2024. Nie jest więc skuteczne prawnie wydane zarządzenie o wyznaczeniu składu z dnia 9 października 2025 r. skoro podpisał je „z up. Prezesa Sądu Najwyższego”, przewodniczący III Wydziału, albowiem takiego upoważnienia nie scedowano w treści zarządzenia nr 14/2024, a w tej sprawie Prezes Izby nie mógłby zmienić tego zarządzenia, albowiem z ustawy jest wyłączony. W sytuacji, gdy sędzia K. jest wyłączony od wszelkich czynności, a zatem także takich, które dotyczyłyby wyznaczenia składu, a nikt inny nie może być do tej czynności upoważniony, konieczne jest aby ustalić kto może być uprawniony do zrealizowania kompetencji Prezesa kierującego pracami Izby Karnej, a więc realizacji uprawnienia, o którym mowa w § 16 ust. 4 w zw. z ust. 2 pkt 5 Regulaminu Sądu Najwyższego. W takiej sytuacji procesowej, Sąd Najwyższy uznaje, że jedynym podmiotem uprawnionym do wyznaczenia składu jest przewodniczący wydziału w Izbie Karnej najstarszy stażem służby sędziowskiej na stanowisku Sędziego Sądu Najwyższego, czyli sędzia D.Ś. Z tych powodów należało orzec jak w postanowieniu. [WB] [a.ł]