II KO 128/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał pismo skazanego M.M. (dawniej Z.B.) z dnia 4 marca 2024 r., które zawierało sygnalizację wznowienia z urzędu postępowania zakończonego postanowieniem Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 26 października 2023 r., sygn. akt VIII AKz 65/23, utrzymującym w mocy postanowienie Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 31 lipca 2023 r., sygn. akt VIII K 56/23. Skazany zarzucił naruszenie art. 77 Konstytucji RP poprzez pozbawienie go prawa do sądu, gdyż odmówiono mu udziału w rozprawie w przedmiocie wydania wyroku łącznego. Sąd Najwyższy, analizując sprawę pod kątem art. 439 § 1 k.p.k., stwierdził brak podstaw do wznowienia postępowania z urzędu. Podkreślono, że wznowienie z urzędu jest możliwe tylko w ściśle określonych przypadkach, a inicjatywa strony może polegać jedynie na zasygnalizowaniu uchybienia. W niniejszej sprawie Sąd Apelacyjny orzekał na posiedzeniu, w którym udział skazanego, reprezentowanego przez obrońcę z urzędu, nie był obowiązkowy zgodnie z art. 464 § 1 k.p.k. w zw. z art. 451 k.p.k. oraz art. 573 § 2 k.p.k. Sąd Apelacyjny uznał za wystarczającą obecność obrońcy, gdyż rozważane były wyłącznie kwestie prawne i dane z akt sprawy. Sąd Najwyższy uznał, że nie doszło do wystąpienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 11 k.p.k., ani innej przewidzianej w art. 439 § 1 k.p.k. Krytyka merytorycznej trafności postanowień sądów obu instancji pozostaje poza obszarem podstaw wznowienia postępowania. W związku z brakiem podstaw, wniosek o wyznaczenie obrońcy z urzędu został uznany za bezprzedmiotowy.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących wznowienia postępowania karnego z urzędu, w szczególności w kontekście obecności skazanego w postępowaniu odwoławczym.
Dotyczy specyficznej sytuacji braku osobistego udziału skazanego w posiedzeniu sądu odwoławczego w sprawie o wyrok łączny.
Zagadnienia prawne (2)
Czy brak osobistego udziału skazanego w posiedzeniu sądu odwoławczego, rozpoznającego zażalenie na postanowienie o umorzeniu postępowania w przedmiocie wydania wyroku łącznego, stanowi bezwzględną przyczynę wznowienia postępowania z urzędu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, brak osobistego udziału skazanego w posiedzeniu sądu odwoławczego, w którym rozpoznawano zażalenie na postanowienie o umorzeniu postępowania w przedmiocie wydania wyroku łącznego, nie stanowi bezwzględnej przyczyny wznowienia postępowania z urzędu, jeśli jego obecność nie była obowiązkowa.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że obecność skazanego w postępowaniu odwoławczym nie jest obowiązkowa, gdy sąd rozpoznaje zażalenie na postanowienie kończące postępowanie, a sąd nie postanowi inaczej. W analizowanej sprawie Sąd Apelacyjny uznał za wystarczającą obecność obrońcy, ponieważ rozważane były kwestie prawne i dane z akt sprawy. Nie doszło do naruszenia art. 439 § 1 pkt 11 k.p.k.
Czy pismo strony sygnalizujące uchybienie może stanowić wniosek o wznowienie postępowania z urzędu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, pismo strony może jedynie sygnalizować organowi procesowemu potrzebę podjęcia czynności z urzędu w przypadku uchybień stanowiących bezwzględne przyczyny wznowienia postępowania.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że wznowienie postępowania z powodu uchybień z art. 439 § 1 k.p.k. następuje tylko z urzędu. Inicjatywa strony może polegać jedynie na zasygnalizowaniu organowi procesowemu uchybienia, aby ten podjął działanie z urzędu (art. 9 § 2 k.p.k.).
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M.M. (dawniej: Z.B.) | osoba_fizyczna | skazany |
Przepisy (7)
Główne
k.p.k. art. 439 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Wskazuje na katalog bezwzględnych przyczyn odwoławczych, które mogą stanowić podstawę do wznowienia postępowania z urzędu.
k.p.k. art. 439 § § 1 pkt 11
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy rozpoznania sprawy podczas nieobecności oskarżonego, którego obecność była obowiązkowa.
Pomocnicze
k.p.k. art. 9 § § 2
Kodeks postępowania karnego
Pozwala stronie na zasygnalizowanie organowi procesowemu potrzeby podjęcia czynności z urzędu.
k.p.k. art. 464 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Reguluje zasady udziału stron w posiedzeniu sądu odwoławczego rozpoznającego zażalenie na postanowienie kończące postępowanie.
k.p.k. art. 96 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Odesłanie do odpowiedniego stosowania przepisów dotyczących udziału w posiedzeniu sądu odwoławczego.
k.p.k. art. 451
Kodeks postępowania karnego
Określa zasady udziału osoby pozbawionej wolności w posiedzeniu sądu odwoławczego.
k.p.k. art. 573 § § 2
Kodeks postępowania karnego
Stwierdza, że stawiennictwo osobiste skazanego w przedmiocie wydania wyroku łącznego nie jest obowiązkowe, chyba że sąd postanowi inaczej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak obowiązku osobistego stawiennictwa skazanego w postępowaniu odwoławczym, gdy sąd rozpoznaje kwestie prawne i dane z akt sprawy. • Sygnalizacja uchybienia przez stronę nie jest wnioskiem o wznowienie postępowania z urzędu.
Odrzucone argumenty
Naruszenie prawa do sądu poprzez odmowę udziału w rozprawie w przedmiocie wydania wyroku łącznego. • Brak osobistego udziału skazanego w rozprawie odwoławczej jako bezwzględna przyczyna wznowienia postępowania.
Godne uwagi sformułowania
sygnalizację wznowienia z urzędu postępowania • stwierdzam brak podstaw do wznowienia postępowania z urzędu • rozpoznania sprawy podczas nieobecności oskarżonego (skazanego), którego obecność była obowiązkowa • udział skazanego – reprezentowanego przez obrońcę z urzędu – nie był obowiązkowy • nie istniała potrzeba udziału skazanego w postępowaniu odwoławczym • nie ma bezwzględnego obowiązku sprowadzenia skazanego pozbawionego wolności na rozprawę (posiedzenie) za każdym razem, kiedy tylko wyrazi on taką wolę poprzez złożenie wniosku o doprowadzenie • nie doszło do wystąpienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 11 k.p.k.
Skład orzekający
Marek Motuk
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wznowienia postępowania karnego z urzędu, w szczególności w kontekście obecności skazanego w postępowaniu odwoławczym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku osobistego udziału skazanego w posiedzeniu sądu odwoławczego w sprawie o wyrok łączny.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych w postępowaniu karnym, takich jak prawo do obrony i zasady wznowienia postępowania, co jest interesujące dla prawników procesualistów.
“Kiedy brak skazanego na rozprawie nie jest podstawą do wznowienia postępowania?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.