II KO 126/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał wniosek obrońcy skazanego W. W. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 21 października 2020 r. (sygn. II AKa 439/19). Wniosek opierał się na zarzucie wystąpienia bezwzględnej podstawy odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., wskazując na udział w składzie sądu odwoławczego sędziego powołanego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej nową ustawą. Sąd Najwyższy, działając na podstawie art. 542 § 3 i § 4 k.p.k., stwierdził brak podstaw do wznowienia postępowania z urzędu. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było zastosowanie art. 542 § 4 k.p.k., który wyłącza możliwość wznowienia postępowania z przyczyn stanowiących bezwzględne podstawy odwoławcze, jeżeli były one przedmiotem rozpoznania w trybie kasacji. Sąd wskazał, że oddalenie kasacji przez Sąd Najwyższy (sygn. II KK 310/21) rodzi wiążące domniemanie, iż sprawa została rozpoznana również z punktu widzenia ewentualnych uchybień z art. 439 § 1 k.p.k. Podkreślono, że podnoszone przez obrońcę okoliczności nie ujawniły się po zakończeniu postępowania kasacyjnego i były znane zarówno skazanemu, jego obrońcy, jak i Sądowi Najwyższemu w dacie rozpoznawania kasacji. W związku z tym, wznowienie postępowania zostało uznane za niedopuszczalne z mocy ustawy.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 542 § 4 k.p.k. w kontekście wznowienia postępowania z powodu wadliwości składu sądu orzekającego, gdy kwestia ta była już przedmiotem rozpoznania w kasacji.
Dotyczy wyłącznie sytuacji, gdy kasacja została już prawomocnie rozpoznana przez Sąd Najwyższy.
Zagadnienia prawne (1)
Czy możliwe jest wznowienie postępowania sądowego z urzędu z powodu bezwzględnej podstawy odwoławczej (art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.), jeśli kwestia ta była już przedmiotem rozpoznania w postępowaniu kasacyjnym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wznowienie postępowania nie może nastąpić z przyczyn wymienionych w art. 439 § 1 k.p.k., jeżeli były one przedmiotem rozpoznania w trybie kasacji (art. 542 § 4 k.p.k.).
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołał się na art. 542 § 4 k.p.k., który wyłącza wznowienie postępowania z przyczyn stanowiących bezwzględne podstawy odwoławcze, jeśli były one już badane w kasacji. Oddalenie kasacji przez Sąd Najwyższy oznacza, że kwestia tych uchybień została już rozstrzygnięta i nie można ich podnosić jako podstawy do wznowienia, chyba że ujawniły się po zakończeniu postępowania kasacyjnego.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| W. W. | osoba_fizyczna | skazany |
Przepisy (4)
Główne
k.p.k. art. 542 § § 3
Kodeks postępowania karnego
Stwierdzenie braku podstaw do wznowienia z urzędu postępowania sądowego.
k.p.k. art. 542 § § 4
Kodeks postępowania karnego
Wznowienie postępowania nie może nastąpić z przyczyn wymienionych w § 3 (bezwzględne podstawy odwoławcze z art. 439 § 1 k.p.k.), jeżeli były one przedmiotem rozpoznania w trybie kasacji.
Pomocnicze
k.p.k. art. 439 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Wymienienie bezwzględnych podstaw odwoławczych.
Ustawa o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw
Ustawa dotycząca sposobu powoływania sędziów, podnoszona jako podstawa zarzutu bezwzględnej podstawy odwoławczej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Art. 542 § 4 k.p.k. wyłącza możliwość wznowienia postępowania z przyczyn, które były już przedmiotem rozpoznania w trybie kasacji. • Oddalenie kasacji przez Sąd Najwyższy oznacza, że sprawa została rozpoznana również pod kątem ewentualnych uchybień z art. 439 § 1 k.p.k. • Podnoszone przez obrońcę okoliczności nie ujawniły się po zakończeniu postępowania kasacyjnego i były znane stronom oraz Sądowi Najwyższemu.
Odrzucone argumenty
Wniosek o wznowienie postępowania z powodu bezwzględnej podstawy odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. (dotyczącej składu sądu powołanego na wniosek KRS ukształtowanej nową ustawą).
Godne uwagi sformułowania
rozstrzyganie w kwestii wznowienia postępowania z przyczyn sygnalizowanych przez obrońcę skazanego jest jednak niedopuszczalne albowiem zgodnie z dyspozycją art. 542 § 4 k.p.k. wznowienie postępowania nie może nastąpić z przyczyn wymienionych w § 3 tego przepisu, tj. z powodu uchybień stanowiących bezwzględne przyczyny odwoławcze wymienionych w art. 439 § 1 k.p.k. jeżeli były one przedmiotem rozpoznania w trybie kasacji. • rozpoznanie kasacji rodzi wiążące domniemanie, że sprawa została przez Sąd Najwyższy rozpoznana również z punktu widzenia ewentualnych uchybień z art. 439 § 1 k.p.k., co tym samym blokuje możliwość wznowienia postępowania z urzędu na podstawie art. 542 § 3 k.p.k. • regulacja art. 542 § 4 k.p.k. – jak słusznie zauważył Sąd Najwyższy w postanowieniu z 13 lipca 2022 r., sygn. IV KO 160/21 - służyć ma w zamierzeniu ustawodawcy przeciwdziałaniu dublującego się sprawdzania bezwzględnych podstaw odwoławczych.
Skład orzekający
Małgorzata Bednarek
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 542 § 4 k.p.k. w kontekście wznowienia postępowania z powodu wadliwości składu sądu orzekającego, gdy kwestia ta była już przedmiotem rozpoznania w kasacji."
Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie sytuacji, gdy kasacja została już prawomocnie rozpoznana przez Sąd Najwyższy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Orzeczenie dotyczy ważnej kwestii proceduralnej związanej z prawem do rzetelnego procesu i niezależnością sądownictwa, a także interpretacji przepisów dotyczących wznowienia postępowania i kasacji.
“Czy wadliwy skład sądu zawsze pozwala na wznowienie sprawy? Sąd Najwyższy wyjaśnia granice kasacji.”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.