II KO 125/23

Sąd Najwyższy2023-10-18
SNKarnepostępowanie karneWysokanajwyższy
przekazanie sprawysąd najwyższyobiektywizmbezstronnośćzażalenieodmowa wszczęcia śledztwaart. 37 k.p.k.

Sąd Najwyższy przekazał sprawę dotyczącą zażalenia na odmowę wszczęcia śledztwa przeciwko sędziemu innemu sądowi rejonowemu ze względu na potencjalny brak obiektywizmu.

Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek Sądu Rejonowego Lublin-Zachód o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi. Sprawa dotyczyła zażalenia pokrzywdzonego na postanowienie prokuratora o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie przekroczenia uprawnień przez sędziego tego samego sądu. Sąd Najwyższy uznał, że obecność sędziego, którego dotyczy postępowanie, w składzie orzekającym może budzić wątpliwości co do obiektywizmu, dlatego sprawę przekazano do Sądu Rejonowego w Ostrowcu Świętokrzyskim.

Sąd Najwyższy w składzie sędziego Pawła Wilińskiego rozpoznał wniosek Sądu Rejonowego Lublin-Zachód w Lublinie o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. Wniosek dotyczył sprawy o sygn. akt III Kp 758/23, w której przedmiotem było zażalenie pokrzywdzonego A. D. na postanowienie prokuratora o odmowie wszczęcia śledztwa. Śledztwo miało dotyczyć przekroczenia uprawnień przez sędziego X.Y. z Sądu Rejonowego Lublin-Zachód w Lublinie oraz innych osób. Sąd Najwyższy, powołując się na art. 37 k.p.k., uznał, że instytucja właściwości z delegacji może być stosowana w sytuacjach, gdy istnieją szczególne względy związane z dobrem wymiaru sprawiedliwości, mogące wpływać na swobodę orzekania lub stwarzać przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy. W tym przypadku, fakt, że sędzia, którego bezpośrednio dotyczyło postanowienie o odmowie wszczęcia śledztwa, orzekałby w tej samej sprawie, stanowił dostateczną argumentację do uwzględnienia wniosku. Dodatkowo, sprawa dotyczyła również prokuratora wykonującego obowiązki w Lublinie, a zaskarżone postanowienie zostało wydane przez prokuratora z innego okręgu. Aby zapewnić gwarancję obiektywnego rozpoznania, sprawę przekazano do Sądu Rejonowego w Ostrowcu Świętokrzyskim, który znajduje się poza apelacją lubelską.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, istnieją podstawy do przekazania sprawy.

Uzasadnienie

Obecność sędziego, którego bezpośrednio dotyczy postanowienie o odmowie wszczęcia śledztwa, w składzie orzekającym w tej samej sprawie, może budzić wątpliwości co do obiektywizmu i bezstronności sędziów tego sądu. W takich sytuacjach, dla dobra wymiaru sprawiedliwości, zasadne jest przekazanie sprawy innemu sądowi.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uwzględniono wniosek

Strona wygrywająca

Sąd Rejonowy Lublin-Zachód w Lublinie

Strony

NazwaTypRola
A. D.osoba_fizycznapokrzywdzony
Sąd Rejonowy Lublin-Zachód w Lubliniesądwnioskodawca
Sąd Najwyższysądorzekający
X. Y.osoba_fizycznasędzia (w sprawie pierwotnej)
Prokurator Prokuratury Rejonowej w Opoluorgan_państwowyorgan prowadzący postępowanie (w sprawie pierwotnej)
Prokurator Prokuratury Rejonowej Lublin-Południe w Lublinieorgan_państwowyorgan prowadzący postępowanie (w sprawie pierwotnej)

Przepisy (4)

Główne

k.p.k. art. 37

Kodeks postępowania karnego

Instytucja właściwości z delegacji, stosowana w sytuacjach gdy szczególne i nadzwyczajne względy związane z dobrem wymiaru sprawiedliwości mogą przemawiać za koniecznością przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, w tym okoliczności, które mogą wywierać wpływ na swobodę orzekania lub stwarzać przekonanie o braku warunków do rozpoznania tej sprawy w sposób obiektywny.

Pomocnicze

k.k. art. 231 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 271 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 11 § § 2

Kodeks karny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Potencjalny brak obiektywizmu i bezstronności sędziów Sądu Rejonowego Lublin-Zachód w Lublinie przy rozpoznawaniu sprawy, której przedmiotem jest zażalenie na postanowienie o odmowie wszczęcia śledztwa dotyczącego czynności sędziego tego samego sądu. Potrzeba zapewnienia gwarancji obiektywnego rozpoznania sprawy, zwłaszcza gdy dotyczy ona również prokuratora wykonującego obowiązki w tym samym mieście.

Godne uwagi sformułowania

Instytucja tzw. właściwości z delegacji, określona w art. 37 k.p.k., ma charakter wyjątkowy celem uniknięcia potencjalnych choćby zarzutów, które mogłyby wskazywać na brak obiektywizmu i bezstronności sędziów tego Sądu co zapewni gwarancję obiektywnego rozpoznania przedmiotowej sprawy

Skład orzekający

Paweł Wiliński

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie przekazania sprawy do innego sądu ze względu na potencjalny brak obiektywizmu orzekania, szczególnie w sprawach dotyczących sędziów lub prokuratorów."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej uregulowanej w art. 37 k.p.k. i wymaga wykazania nadzwyczajnych okoliczności.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak Sąd Najwyższy dba o obiektywizm i bezstronność wymiaru sprawiedliwości, nawet w sytuacjach, gdy dotyczy to samych sędziów. Jest to ważny aspekt funkcjonowania państwa prawa.

Sąd Najwyższy: Sędzia nie może orzekać w sprawie dotyczącej samego siebie – sprawa przekazana!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
II KO 125/23
POSTANOWIENIE
Dnia 18 października 2023 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Paweł Wiliński
w sprawie z zażalenia pokrzywdzonego
A. D.
po rozpoznaniu sprawy na posiedzeniu w dniu 18 października 2023 r.,
wniosku Sądu Rejonowego Lublin-Zachód w Lublinie
zawartego w postanowieniu z dnia 19 września 2023 r., sygn. akt III Kp 758/23
o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu,
na podstawie art. 37 k.p.k.
p o s t a n o w i ł:
uwzględnić wniosek i przekazać sprawę Sądu Rejonowego Lublin-Zachód w Lublinie sygn. akt III Kp 758/23 do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Ostrowcu Świętokrzyskim.
UZASADNIENIE
Postanowieniem
z dnia 19 września 2023 r., sygn. akt III Kp 758/23,
Sąd Rejonowy Lublin-Zachód w Lublinie zwrócił się do Sądu Najwyższego w trybie art. 37 k.p.k. o przekazanie sprawy o sygn.
akt III Kp 758/23
do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. W uzasadnieniu Sąd wnioskujący wskazał, że przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest zażalenie A. D.  na postanowienie prokuratora o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie prowadzonej z jego zawiadomienia o przekroczeniu uprawnień m.in. przez sędziego tamt. Wydziału Sądu Rejonowego Lublin-Zachów w Lublinie – X.Y..
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Wniosek
Sądu Rejonowego Lublin-Zachód w Lublinie zasługuje na uwzględnienie.
Instytucja tzw. właściwości z delegacji, określona w art. 37 k.p.k., ma charakter wyjątkowy, a zatem stosowana może być w sytuacjach gdy szczególne i nadzwyczajne względy związane z dobrem wymiaru sprawiedliwości mogą przemawiać za taką koniecznością. Należą do nich okoliczności, które mogą wywierać wpływ na swobodę orzekania lub stwarzać przekonanie o braku warunków do rozpoznania tej sprawy w sposób obiektywny (por. m.in. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 8 marca 2006 r., IV KO 9/06, postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 22 grudnia 2021 r.,
III KO 92/21
).
W realiach niniejszej sprawy, której przedmiotem jest rozpoznanie zażalenia A. D. na postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej w Opolu […] z dnia 19 lipca 2023 r. o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie prowadzonej w przedmiocie niedopełnienia obowiązku i poświadczenia nieprawdy podczas podejmowania czynności zawodowych w postępowaniach przygotowawczych (art. 231 § 1 k.k. w zb. z art. 271 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k.) przez prokuratora Prokuratury Rejonowej Lublin-Południe w Lublinie oraz sędziego Sądu Rejonowego Lublin-Zachód  w Lublinie – X. Y.
,
celem uniknięcia potencjalnych choćby zarzutów, które mogłyby wskazywać na brak obiektywizmu i bezstronności sędziów tego Sądu przy rozpoznawaniu tej sprawy, zasadne jest by rozpoznał ją inny sąd. Orzekanie w tym Sądzie sędziego, którego bezpośrednio dotyczy postanowienie o odmowie wszczęcia śledztwa poddawane aktualnie kontroli przez Sąd wnioskujący, stanowi dostateczną argumentację do uwzględnienia wniosku w trybie art. 37 k.p.k.
Biorąc przy tym pod uwagę, że sprawa dotyczy również bezpośrednio prokuratora wykonującego obowiązki służbowe w tym samym mieście, a zaskarżone postanowienie zostało wydane przez prokuratora działającego w okręgu […], sprawę przekazano innemu sądowi równorzędnemu, który znajduje się w relatywnie nieodległej od siedziby Sądu wnioskującego lokalizacji lecz już poza apelacją lubelską, co zapewni gwarancję obiektywnego rozpoznania przedmiotowej sprawy.
Z uwagi na powyższe, Sąd Najwyższy orzekł jak w postanowieniu.
[SOP]
[ał]

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI