II KO 121/22

Sąd Najwyższy2023-06-27
SNKarnepostępowanie karneWysokanajwyższy
wznowienie postępowaniasąd najwyższysędziakrajowa rada sądownictwaobsada sądupostępowanie ekstradycyjneprawomocnośćart. 439 k.p.k.

Sąd Najwyższy nie wznowił z urzędu postępowania ekstradycyjnego, uznając brak podstaw do stwierdzenia nienależytej obsady sądu mimo kontrowersji wokół nominacji sędzi.

Sąd Najwyższy rozpatrywał wniosek o wznowienie postępowania ekstradycyjnego z urzędu, zainicjowany przez obrońcę skazanego. Podstawą wniosku była wątpliwość co do prawidłowej obsady sądu apelacyjnego, w którym orzekała sędzia powołana na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w nowym trybie. Sąd Najwyższy, powołując się na własne orzecznictwo, uznał, że samo powołanie sędziego w nowym trybie nie przesądza o nienależytej obsadzie sądu. Brak było konkretnych dowodów wskazujących na wadliwość obsady w tej konkretnej sprawie, dlatego wniosek o wznowienie postępowania z urzędu został oddalony.

Sąd Najwyższy rozpoznał kwestię wznowienia z urzędu postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem Sądu Apelacyjnego w Warszawie, które utrzymało w mocy postanowienie Sądu Okręgowego w Warszawie. Wniosek o wznowienie postępowania został złożony przez obrońcę skazanego I.G., który powołał się na art. 9 § 2 k.p.k. w zw. z art. 542 § 3 k.p.k. i art. 544 § 2 k.p.k. Głównym argumentem obrony była okoliczność, że w składzie orzekającym Sądu Apelacyjnego zasiadała sędzia I.S., powołana na stanowisko sędziego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r. Obrońca sugerował praktyczne konsekwencje uchylenia postanowienia i wznowienia postępowania ekstradycyjnego. Prokurator wniósł o stwierdzenie braku podstaw do wznowienia postępowania z urzędu. Sąd Najwyższy uznał zarzut wystąpienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej za bezzasadny. Sąd odwołał się do uchwały Sądu Najwyższego z dnia 2 czerwca 2022 r. (I KZP 2/22), zgodnie z którą brak jest podstaw do a priori przyjęcia, że każdy sędzia powołany po reformie KRS nie spełnia minimalnego standardu bezstronności. Sąd podkreślił, że należy wykazać in concreto, iż istnieją wątpliwości co do bezstronności sędziego. W analizowanej sprawie dokumenty dotyczące powołania sędzi I.S. nie wskazywały na takie wady. Sąd zauważył również, że skarżący nie przedstawił pogłębionej argumentacji, ograniczając się do ogólnych twierdzeń i rekapitulacji orzecznictwa. Sąd zaznaczył, że kwestia prawidłowej obsady sądów ma charakter zmienny i może prowadzić do odmiennych ocen w przyszłości, w zależności od uzyskanych informacji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, samo powołanie sędziego w nowym trybie nie przesądza o nienależytej obsadzie sądu. Należy wykazać in concreto, że istnieją wątpliwości co do bezstronności sędziego związane z konkretnymi okolicznościami jego powołania.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy odwołał się do własnego orzecznictwa (I KZP 2/22), zgodnie z którym nie można a priori zakładać nienależytej obsady sądu tylko z powodu sposobu powołania sędziego. Konieczne jest wykazanie konkretnych wadliwości w procesie nominacyjnym lub postępowaniu sędziego, które podważają jego bezstronność.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

nie stwierdza podstaw do wznowienia postępowania z urzędu

Strona wygrywająca

Sąd Najwyższy (oddalenie wniosku)

Strony

NazwaTypRola
I.G.osoba_fizycznaskazany

Przepisy (5)

Główne

k.p.k. art. 439 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Bezwzględna przyczyna odwoławcza, w tym nienależyta obsada sądu.

Pomocnicze

k.p.k. art. 9 § § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 542 § § 3

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 544 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Ustawa o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak konkretnych dowodów na nienależytą obsadę sądu w analizowanej sprawie. Samo powołanie sędziego w nowym trybie nie przesądza o wadliwości obsady sądu. Obrońca nie przedstawił pogłębionej argumentacji in concreto.

Odrzucone argumenty

Sędzia orzekająca w sprawie została powołana na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w nowym trybie, co budzi wątpliwości co do prawidłowej obsady sądu.

Godne uwagi sformułowania

brak podstaw do przyjęcia a priori, że każdy sędzia sądu powszechnego, który uzyskał nominację w następstwie brania udziału w konkursie przed Krajową Radą Sądownictwa po 17 stycznia 2018 r., nie spełnia minimalnego standardu bezstronności i każdorazowo sąd z jego udziałem jest nienależycie obsadzony należy wykazać in concreto, że z uwagi na dające się zidentyfikować okoliczności związane z powołaniem danego sędziego do sądu, istnieją tego rodzaju wątpliwości, iż sąd w składzie którego zasiada taki sędzia jest sądem nienależycie obsadzonym Kryteria oceny prawidłowej obsady sądów [...] z natury mają charakter zmienny i zależą od ilości oraz jakości uzyskanych informacji

Skład orzekający

Włodzimierz Wróbel

przewodniczący-sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie stanowiska Sądu Najwyższego w kwestii oceny prawidłowej obsady sądu w kontekście reformy KRS i powoływania sędziów."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wznowienia postępowania z urzędu i oceny obsady sądu w kontekście konkretnych przepisów i orzecznictwa.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy fundamentalnej kwestii praworządności i prawidłowej obsady sądu, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie w środowisku prawniczym i społecznym.

Czy sędzia powołany po reformie KRS zawsze oznacza wadliwy sąd? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
II KO 121/22
POSTANOWIENIE
Dnia 27 czerwca 2023 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Włodzimierz Wróbel
w sprawie
I.G.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 27 czerwca 2023 r.
kwestii wznowienia z urzędu postępowania zakończonego postanowieniem Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 15 grudnia 2022 r. (sygn. akt II Akz 899/22) utrzymującym w mocy postanowienie Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 1 lipca 2022 r. (sygn. akt VIII K Kop 96/22),
nie stwierdza podstaw do wznowienia postępowania z urzędu.
UZASADNIENIE
Obrońca skazanego I.G. pismem z dnia 20 grudnia 2022 r. zwrócił się do Sądu Najwyższego z sygnalizacją konieczności wznowienia postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem z dnia 15 grudnia 2022 r. Sądu Apelacyjnego w Warszawie (sygn. akt II AKz 899/22). Podstawą swojej sygnalizacji obrońca uczynił art. 9 § 2 k.p.k. w zw. z art. 542 § 3 k.p.k. w zw. z art. 544 § 2 k.p.k. Uzasadnieniem wniosku obrońcy jest okoliczność, że w składzie orzekającym w sprawie przez Sądem apelacyjnym w Warszawie zasiadała SSA I. S. powołana na stanowisko sędziego w tym sądzie na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2018 poz. 3). Obrona ukazała także praktyczne konsekwencje ewentualnego uchylenia postanowienia i wznowienia postępowania ekstradycyjnego w niniejszej sprawie.
Prokurator wniósł o stwierdzenie braku podstaw do wznowienia z urzędu postępowania.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Zarzut wystąpienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej uzasadniającej wznowienie postępowania z urzędu okazał się bezzasadny. Całość uzasadnienia wniosku sygnalizacyjnego sprowadza się do przytoczenia wybranego, dotychczasowego orzecznictwa Sądu Najwyższego, a także sądów europejskich dotyczącego zagadnienia prawidłowej obsady sądu w kontekście m.in. reformy Krajowej Rady Sądownictwa ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r. poz. 3).
Analiza akt sprawy oraz uchwały KRS nie pozwala na wysnucie wniosku, jakoby zachodziła bezwzględna przyczyna odwoławcza z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. Zgodnie z uchwałą Sądu Najwyższego z dnia 2 czerwca 2022 r. (I KZP 2/22, OSNK 2022, nr 6, poz. 22) brak podstaw do przyjęcia a priori, że każdy sędzia sądu powszechnego, który uzyskał nominację w następstwie brania udziału w konkursie przed Krajową Radą Sądownictwa po 17 stycznia 2018 r., nie spełnia minimalnego standardu bezstronności i każdorazowo sąd z jego udziałem jest nienależycie obsadzony w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. Oznacza to, że należy wykazać in concreto, że z uwagi na dające się zidentyfikować okoliczności związane z powołaniem danego sędziego do sądu, istnieją tego rodzaju wątpliwości, iż sąd w składzie którego zasiada taki sędzia jest sądem nienależycie obsadzonym. Jak wynika z dokumentów, kwestia powołania sędzi I. S. orzekającej w sprawie nie wskazuje na zaistnienia takich wad, które powodowałyby konieczność uznania, że w istocie w tej konkretnej sprawie zachodzi bezwzględna przyczyna odwoławcza opisana w art. 439 § 1 pkt. 2 k.p.k.
Zwłaszcza, że w tym zakresie poszerzonej argumentacji nie przedstawił sam skarżący, pozostając na bardzo ogólnych twierdzeniach. Poprzestał jedynie na obszernej rekapitulacji relewantnego orzecznictwa trybunałów międzynarodowych oraz Sądu Najwyższego w zakresie kryteriów oceny spełnienia przez sąd wymogu niezależności. Nie wskazał żadnych okoliczności, które in concreto prowadziłyby do potwierdzenie się sygnalizowanych przez niego obaw w odniesieniu do niezawisłości wskazywanej sędzi. Niewątpliwe skarżący pokazuje nieprawidłowości związane z powszechnie identyfikowanymi defektami funkcjonowania KRS, ale brakuje pogłębionej refleksji nad osobą sędziego orzekającego w sprawie. To bowiem okoliczności konkretnej procedury awansowej w powiazaniu z tym konkretnym sędzią mogą całościowo dopiero uzasadniać wątpliwości co do bezstronności.
Powyższe rozstrzygnięcie nie oznacza jednak, że kwestia ta w odniesieniu do sędzi I.S. zostaje przesądzona ostatecznie. Kryteria oceny prawidłowej obsady sądów, które były prezentowane w dotychczasowym orzecznictwie Sądu Najwyższego z natury mają charakter zmienny i zależą od ilości oraz jakości uzyskanych informacji związanych z procesem nominacyjnym, decyzją co do startowania w konkursie przed organem o niekonstytucyjnym charakterze, czy też postępowaniem sędziego już po otrzymaniu nominacji w takiej wadliwej procedurze. Zagadnienia te mogą w przyszłości prowadzić do in concreto odmiennych ocen niż w niniejszej sprawie.
Należało zatem orzec jak w sentencji.
WZ
[ms]

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI