V KO 159/25

Sąd Najwyższy2026-01-15
SNKarnepostępowanie karneŚrednianajwyższy
wznowienie postępowaniawstrzymanie wykonania wyrokudowodyniewinnośćSąd Najwyższykodeks postępowania karnego

Sąd Najwyższy nie uwzględnił wniosku o wstrzymanie wykonania wyroku, uznając, że nie wykazano szczególnych okoliczności uzasadniających tak wyjątkowe środki.

Obrońca skazanej złożył wniosek o wznowienie postępowania, dołączając do niego wniosek o wstrzymanie wykonania wyroku. Argumentował, że nowo ujawnione okoliczności wskazują na niewinność skazanej, a wykonanie kary spowoduje nieodwracalne cierpienie. Sąd Najwyższy uznał, że wstrzymanie wykonania wyroku jest środkiem wyjątkowym, dopuszczalnym tylko w razie widocznej zasadności wniosku o wznowienie postępowania i wystąpienia szczególnych okoliczności. Stwierdził, że przedstawione argumenty nie spełniają tych wymogów.

Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek obrońcy skazanej o wstrzymanie wykonania wyroku, który został złożony wraz z wnioskiem o wznowienie postępowania. Obrońca argumentował, że nowo ujawnione dowody wskazują na niewinność skazanej i że wykonanie kary spowoduje nieodwracalne cierpienie dla niej i jej bliskich. Sąd Najwyższy przypomniał, że instytucja wstrzymania wykonania wyroku na podstawie art. 532 § 1 k.p.k. w zw. z art. 545 § 1 k.p.k. ma charakter wyjątkowy. Może być zastosowana jedynie w sytuacji, gdy istnieją szczególne okoliczności wskazujące na widoczną zasadność samego wniosku o wznowienie postępowania i wysokie prawdopodobieństwo jego uwzględnienia, a wykonanie kary mogłoby prowadzić do nieodwracalnych skutków. Sąd stwierdził, że w niniejszej sprawie wnioskodawca nie wykazał takich okoliczności. Wniosek o wznowienie postępowania opiera się na art. 540 § 1 pkt 2 lit. a k.p.k. (ujawnienie nowego dowodu), jednakże ocena tego dowodu i jego znaczenia dla sprawy wymaga merytorycznego rozpoznania wniosku o wznowienie. Sąd podkreślił, że samo wniesienie wniosku o wznowienie nie jest wystarczające do wstrzymania wykonania prawomocnego wyroku. W konsekwencji, Sąd Najwyższy nie uwzględnił wniosku o wstrzymanie wykonania wyroku, zaznaczając, że nie przesądza to o zasadności samego wniosku o wznowienie postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.

Uzasadnienie

Wstrzymanie wykonania wyroku jest środkiem wyjątkowym, dopuszczalnym tylko w razie zaistnienia szczególnych okoliczności wskazujących na widoczną zasadność wniosku o wznowienie postępowania i wysokie prawdopodobieństwo jego uwzględnienia, a także nieodwracalność skutków wykonania kary. Sama czynność wniesienia wniosku o wznowienie postępowania nie uzasadnia wstrzymania wykonania prawomocnego wyroku.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

nie uwzględnić wniosku

Strony

NazwaTypRola
A. B.osoba_fizycznaskazana
obrońca skazanejinnewnioskodawca

Przepisy (4)

Główne

k.p.k. art. 532 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Wstrzymanie wykonania orzeczenia wchodzi w grę jedynie wyjątkowo, w razie zaistnienia szczególnych okoliczności wskazujących na widoczną zasadność wniosku o wznowienie postępowania.

k.p.k. art. 545 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy wniosku o wstrzymanie wykonania wyroku w związku z wnioskiem o wznowienie postępowania.

Pomocnicze

k.p.k. art. 540 § § 1 pkt 2 lit. a

Kodeks postępowania karnego

Podstawa wniosku o wznowienie postępowania - ujawnienie nowego dowodu.

k.k.w. art. 9 § § 1

Kodeks karny wykonawczy

Prawomocne orzeczenia podlegają bezzwłocznemu wykonaniu.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Nowo ujawnione okoliczności wskazują na niewinność skazanej. Wykonanie kary spowoduje ogromne i nieodwracalne cierpienie dla skazanej i jej najbliższych.

Godne uwagi sformułowania

wniosek nie zasługuje na uwzględnienie wniosek o wstrzymanie wykonania orzeczenia [...] wchodzi w grę jedynie wyjątkowo widoczna zasadność samego wniosku o wznowienie postępowania nieodwracalność skutków kary w razie jej wykonania nie chodzi tu o zwyczajne dolegliwości wynikające z samego faktu odbywania kary pozbawienia wolności nie sposób było uznać za zasadny

Skład orzekający

Andrzej Stępka

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wstrzymania wykonania wyroku w postępowaniu karnym, zwłaszcza w kontekście wniosku o wznowienie postępowania."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o wznowienie postępowania i konieczności wykazania szczególnych okoliczności.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie wyjaśnia rygorystyczne przesłanki wstrzymania wykonania wyroku w sprawach karnych, co jest istotne dla praktyków prawa, ale nie zawiera przełomowych ani powszechnie interesujących elementów.

Kiedy można wstrzymać wykonanie wyroku? Sąd Najwyższy stawia jasne granice.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
V KO 159/25
POSTANOWIENIE
Dnia 15 stycznia 2026 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Andrzej Stępka
po rozpoznaniu w dniu 15 stycznia 2026 r. na posiedzeniu bez udziału stron
w sprawie
A. B.
wniosku obrońcy skazanej
o wstrzymanie wykonania wyroku Sądu Apelacyjnego w Łodzi
z dnia 11 lutego 2025 r., sygn. akt II AKa 327/24,
utrzymującego w mocy wyrok Sądu Okręgowego w Płocku
z dnia 12 czerwca 2024 r., sygn. akt II K 51/22,
na podstawie art. 532 § 1 k.p.k.
a contrario
w zw. z art. 545 § 1 k.p.k.
p o s t a n o w i ł
wniosku nie uwzględnić.
UZASADNIENIE
We wniosku o wznowienie postępowania obrońca zawarł również wniosek o wstrzymanie na podstawie art. 532 § 1 k.p.k. w zw. z art. 545 § 1 k.p.k. wykonania kary orzeczonej w/w wyrokiem, gdyż „Nowo ujawnione okoliczności wskazują bowiem, że karę odbywa osoba niewinna, co rodzi dla niej jak i dla jej najbliższych osób ogromne i nieodwracalne cierpienie”.
Sąd Najwyższy stwierdza, że
wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności należy zauważyć, że uwzględnienie wniosku o wstrzymanie wykonania orzeczenia zawartego we wniosku o wznowienie postępowania (art. 532 § 1 k.p.k. w zw. z art. 545 § 1 k.p.k.), wchodzi w grę jedynie wyjątkowo. Jest to dopuszczalne wyłącznie w razie zaistnienia szczególnych okoliczności, wskazujących na widoczną zasadność samego wniosku o wznowienie postępowania, w związku z tym wysokie prawdopodobieństwo jego uwzględnienia, a przez to nieodwracalność skutków kary w razie jej wykonania. Nie ulega wątpliwości, że to wnioskujący powinien odrębnie, w powiązaniu z przedstawionymi powodami wznowienia postępowania, wykazać szczególnymi okolicznościami, wysokie prawdopodobieństwo uwzględnienia wniosku o wznowienia postępowania, a tym samym i nieodwracalnych skutków wykonania już prawomocnie orzeczonej kary, przy czym nie chodzi tu o zwyczajne dolegliwości wynikające z samego faktu odbywania kary pozbawienia wolności.
Należy zaakcentować, że instytucja wstrzymania wykonania wyroku określona w art. 532 § 1 k.p.k. (w niniejszym przypadku w związku z art. 545 § 1 k.p.k.), ma charakter wyjątkowy, a potrzeby jej zastosowania nie może uzasadniać sama czynność bądź to wniesienia kasacji, bądź to złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Wstrzymanie wykonania orzeczenia w takich sytuacjach wchodzi w grę tylko w razie zaistnienia szczególnych okolicznościach, a to z tego powodu, że wspomniane nadzwyczajne środki zaskarżenia dotyczą prawomocnego wyroku sądu odwoławczego, a więc wyroku objętego domniemaniem trafności zawartych w nim rozstrzygnięć, które podlegają bezzwłocznemu wykonaniu (art. 9 § 1 k.k.w.). Potrzeba wstrzymania wykonania wyroku aktualizuje się dopiero wówczas, gdy niezależnie od przyszłego rozstrzygnięcia, już wcześniej można stwierdzić zaistnienie istotnych powodów do uznania słuszności wniosku o wznowienie postępowania
(bądź kasacji)
,
albo wówczas, gdy strona wykaże odrębnie istnienie szczególnych okoliczności powodujących, że wykonanie orzeczenia pociągałoby za sobą wyjątkowo dolegliwe i nieodwracalne dla skazanego skutki.
W przedmiotowej sprawie wniosek o wznowienie postępowania nie podnosi tego rodzaju okoliczności, które w sposób oczywisty na obecnym etapie, wskazywałyby na niebudzącą wątpliwości jego zasadność. Żądanie wznowienia w/w postępowania opiera się na podstawie art. 540 § 1 pkt 2 lit. a k.p.k., wobec ujawnienia się nowego dowodu w postaci zeznań kilku świadków mających wykazać, że skazaną bezpodstawnie obciążono.
Jest rzeczą oczywistą, że podjęcie decyzji procesowej bądź to o ewentualnym uwzględnieniu przedstawionego wniosku dowodowego, bądź w razie jego dopuszczenia, w zakresie oceny jego wartości dowodowej i znaczenia dla przedmiotowej sprawy, jest możliwe po merytorycznym rozpoznaniu samej sprawy na posiedzeniu. Nie przesądzając więc na tym etapie trafności samego wniosku o wznowienie postępowania, w kontekście wcześniejszych uwag omawianego wniosku o wstrzymanie wykonania orzeczenia nie sposób było uznać za zasadny.
Tymczasem przedmiotem rozważań związanych z oceną przez Sąd Najwyższy zasadności złożonego w trybie art. 532 § 1 k.p.k. w związku z art. 545 § 1 k.p.k. wniosku o wstrzymanie wykonania orzeczenia, nie może być całościowa i merytoryczna ocena trafności i zasadności przedstawionego we wniosku o wznowienie dowodu dla wykazania, że została spełniona podstawa z art. 540 § 1 pkt 2 lit. a k.p.k. do wznowienia tegoż.
Reasumując, należało stwierdzić brak podstaw do uwzględnienia wniosku o wstrzymanie wykonania w/w wyroku. Podkreślić należy, iż przedmiotowa decyzja w żadnej mierze nie przesądza o zasadności lub niezasadności samego wniosku o wznowienie postępowania, która to kwestia będzie przedmiotem rozstrzygnięcia w odrębnym postępowaniu, po szczegółowej analizie materiałów sprawy.
Andrzej Stępka
[J.J.]
[a.ł]
‎

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI