II KO 12/23

Sąd Najwyższy2023-03-08
SNKarnepostępowanie wykonawczeŚrednianajwyższy
wznowienie postępowaniaSąd Najwyższyobrońca z urzędukodeks postępowania karnegopodstawy wznowieniasygnalizacja

Sąd Najwyższy nie uwzględnił wniosku skazanego o wyznaczenie obrońcy z urzędu do sporządzenia wniosku o wznowienie postępowania, uznając, że takie pismo stanowi jedynie sygnalizację, a nie formalny wniosek.

Skazany S.R. złożył wniosek do Sądu Najwyższego o wznowienie postępowania karnego z urzędu, wskazując na bezwzględną podstawę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 10 k.p.k. Następnie wystąpił o wyznaczenie obrońcy z urzędu do sporządzenia wniosku o wznowienie. Sąd Najwyższy uznał, że pismo sygnalizujące potrzebę wznowienia postępowania z urzędu nie jest formalnym wnioskiem i nie rodzi obowiązku wyznaczenia obrońcy.

Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek skazanego S.R. dotyczący wyznaczenia obrońcy z urzędu w celu sporządzenia wniosku o wznowienie postępowania karnego. Skazany domagał się wznowienia postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Warszawie (sygn. akt II AKa 271/21), powołując się na bezwzględną podstawę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 10 k.p.k. W kolejnym piśmie wystąpił o przyznanie mu obrońcy z urzędu, który miałby sporządzić i podpisać formalny wniosek o wznowienie. Sąd Najwyższy, powołując się na art. 542 § 1 i § 3 k.p.k., wyjaśnił, że postępowanie wznowieniowe z urzędu toczy się w przypadku ujawnienia się przesłanek z art. 439 § 1 k.p.k. Pismo skazanego stanowi jedynie sygnalizację konieczności rozważenia wznowienia postępowania z urzędu i nie jest formalnym wnioskiem. W związku z tym, brak jest podstaw do wyznaczenia obrońcy z urzędu w celu sporządzenia takiego pisma. Sąd Najwyższy zaznaczył, że samo zbadanie, czy istnieją podstawy do wznowienia postępowania z urzędu, nastąpi na odrębnym posiedzeniu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, taki wniosek nie podlega uwzględnieniu.

Uzasadnienie

Pismo skazanego sygnalizujące potrzebę wznowienia postępowania z urzędu na podstawie art. 439 § 1 k.p.k. nie jest formalnym wnioskiem o wznowienie postępowania. W związku z tym, nie ma podstaw do wyznaczenia obrońcy z urzędu w celu sporządzenia takiego pisma.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

wniosku nie uwzględnić

Strony

NazwaTypRola
S. R.osoba_fizycznaskazany

Przepisy (5)

Główne

k.p.k. art. 542 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 542 § § 3

Kodeks postępowania karnego

Postępowanie z urzędu wznawia się tylko w razie ujawnienia się jednej z przesłanek wskazanych w art. 439 § 1 k.p.k.

Pomocnicze

k.p.k. art. 84 § § 3

Kodeks postępowania karnego

a contrario

k.p.k. art. 439 § § 1

Kodeks postępowania karnego

pkt 10

k.p.k. art. 9 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Pismo sygnalizujące potrzebę wznowienia postępowania z urzędu nie jest formalnym wnioskiem o wznowienie postępowania. Nie ma obowiązku wyznaczania obrońcy z urzędu w celu sporządzenia pisma sygnalizacyjnego.

Godne uwagi sformułowania

pismo zawierające wniosek o wznowienie postępowania w oparciu o jedną z bezwzględnych podstaw odwoławczych z art. 439 § 1 k.p.k., bez względu na to, jaką nadano mu formę, ma charakter jedynie sygnalizacji konieczności rozważenia wznowienia postępowania z urzędu. Zawarte w art. 542 § 3 k.p.k. sformułowanie, że postępowanie wznawia się z urzędu tylko w razie ujawnienia się jednego z uchybień wymienionych w art. 439 § 1 k.p.k. nie rodzi po stronie sądu, do którego skierowano wniosek o wznowienie postępowania z urzędu, ani prawa ani obowiązku rozpoznania tego wniosku, zakreśla on natomiast ramy działania sądu z urzędu. Brak jest natomiast możliwości postąpienia z pismem sygnalizacyjnym tak, jakby stanowiło ono formalny wniosek o wznowienia postępowania.

Skład orzekający

Andrzej Stępka

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wznowienia postępowania karnego z urzędu oraz roli pisma sygnalizacyjnego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o wyznaczenie obrońcy do sporządzenia wniosku o wznowienie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie wyjaśnia istotne niuanse proceduralne w polskim prawie karnym dotyczące wznowienia postępowania i roli obrońcy z urzędu, co jest cenne dla praktyków.

Kiedy wniosek o wznowienie postępowania nie jest wnioskiem? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
II KO 12/23
POSTANOWIENIE
Dnia 8 marca 2023 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Andrzej Stępka
po rozpoznaniu w dniu 8 marca 2023 r.
na posiedzeniu bez udziału stron
w sprawie
S. R.
wniosku skazanego o wyznaczenie obrońcy z urzędu do sporządzenia wniosku o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu
Apelacyjnego
w Warszawie z dnia 21 stycznia 2022 r., sygn. akt II AKa 271/21, zmieniającym wyrok Sądu Okręgowego Warszawie z dnia 15 marca 2021 r., sygn. akt XVIII K 311/19,
na podstawie art. 84 § 3 k.p.k.
a contrario
w zw. z art. 542 § 1 i § 3 k.p.k.
p o s t a n o w i ł
wniosku nie uwzględnić.
UZASADNIENIE
Wniosek złożony przez skazanego nie zasługuje na uwzględnienie.
Skazany wystąpił do Sądu Najwyższego o wznowienie z urzędu w/w postępowania wobec wystąpienia bezwzględnej podstawy odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 10 k.p.k. W piśmie tym, które wpłynęło do
Sądu Najwyższego w dniu 19 stycznia 2023 r. podał okoliczności mające uzasadniać jego żądanie. W kolejnym piśmie wystąpił o przyznanie mu obrońcy z urzędu, który miałby sporządzić i podpisać stosowny wniosek o wznowienie oparty o przesłanki wskazane przez S.R. w jego inicjującym piśmie z dnia 26 września 2022 r.
Sąd Najwyższy zważył co następuje.
Zgodnie z dyspozycją art. 542 § 1 k.p.k. wznowienie postępowania może nastąpić na wniosek lub z urzędu. Przy czym, jak wynika z treści art. 542 § 3 k.p.k., postępowanie z urzędu wznawia się tylko w razie ujawnienia się jednej z przesłanek wskazanych w art. 439 § 1 k.p.k. Oznacza to, że postępowanie wznowieniowe, którego przedmiotem jest stwierdzenie, czy w sprawie doszło do zaistnienia którejś z bezwzględnych przesłanek odwoławczych, toczy się z urzędu. Skutkiem powyższego jest ustalenie, że pismo zawierające wniosek o wznowienie postępowania w oparciu o jedną z bezwzględnych podstaw odwoławczych z art. 439 § 1 k.p.k., bez względu na to, jaką nadano mu formę, ma charakter jedynie sygnalizacji konieczności rozważenia wznowienia postępowania z urzędu.
Zawarte w art. 542 § 3 k.p.k. sformułowanie, że postępowanie wznawia się z urzędu tylko w razie ujawnienia się jednego z uchybień wymienionych w art. 439 § 1 k.p.k. nie rodzi po stronie sądu, do którego skierowano wniosek o wznowienie postępowania z urzędu, ani prawa ani obowiązku rozpoznania tego wniosku, zakreśla on natomiast ramy działania sądu z urzędu.
Brak jest natomiast możliwości postąpienia z pismem sygnalizacyjnym tak, jakby stanowiło ono formalny wniosek o wznowienia postępowania.
Skoro więc wniosku o wznowienie w trybie art. 542 § 3 k.p.k. nie może złożyć ani obrońca, ani skazany (pismo takie stanowi jedynie sygnalizację w trybie art. 9 § 2 k.p.k.), to niezasadne jest wyznaczanie obrońcy z urzędu tylko w tym celu, by sporządził taką sygnalizację.
Natomiast zbadanie, czy istotnie w sprawie zachodzą podstawy do wznowienia postępowania z urzędu nastąpi na posiedzeniu w terminie ustalonym przez Sąd Najwyższy.
Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI