II KO 119/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy przekazał sprawę dotyczącą zażalenia na umorzenie śledztwa przeciwko sędziemu innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości i obawę o brak obiektywizmu.
Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek Sądu Rejonowego Lublin – Zachód o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. Sprawa dotyczyła zażalenia na umorzenie śledztwa przeciwko sędziemu Sądu Okręgowego w Lublinie. Sąd Rejonowy uzasadnił wniosek obawą o brak obiektywizmu i podejrzenia o brak bezstronności ze względu na relacje między sędziami obu sądów oraz potencjał medialny sprawy. Sąd Najwyższy uznał wniosek za zasadny, powołując się na potrzebę zapewnienia szeroko pojętej prawidłowości rozpoznania sprawy i uniknięcia wątpliwości co do bezstronności.
Sąd Najwyższy w Izbie Karnej rozpoznał wniosek Sądu Rejonowego Lublin – Zachód w Lublinie o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 § 1 k.p.k. Wniosek dotyczył sprawy zażalenia Stowarzyszenia P. na postanowienie Prokuratora Prokuratury Rejonowej Lublin-Północ o umorzeniu śledztwa. Sąd Rejonowy uzasadnił potrzebę przekazania sprawy tym, że dotyczyła ona przekroczenia uprawnień przez Sędziego Sądu Okręgowego w Lublinie. Wskazano, że fakt orzekania przez sędziego w sądzie wyższego rzędu, funkcjonalnie powiązanym z sądem rejonowym, a także potencjalne kontakty osobiste sędziów, mogą budzić w opinii publicznej podejrzenia o brak obiektywizmu i bezstronności. Sąd Najwyższy, powołując się na swoje orzecznictwo, uznał, że instytucja przekazania sprawy powinna być stosowana, gdy skierowanie jej do sądu właściwego według przepisów ogólnych godziłoby w szeroko pojętą prawidłowość rozpoznania sprawy i dobro wymiaru sprawiedliwości. Podkreślono, że takie okoliczności zachodzą, gdy sędzia orzekający w sądzie właściwym miejscowo jest osobą pokrzywdzoną, a także gdy sędzia orzeka w sądzie wyższego rzędu funkcjonalnie powiązanym z sądem rozpoznającym sprawę. W związku z tym Sąd Najwyższy orzekł o przekazaniu sprawy do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Kielcach.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Tak, istnieją podstawy do przekazania sprawy.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że dobro wymiaru sprawiedliwości, uzasadniające przekazanie sprawy, zachodzi nie tylko gdy pokrzywdzonym jest sędzia orzekający w sądzie właściwym miejscowo, ale również gdy sędzia orzeka w sądzie wyższego rzędu funkcjonalnie powiązanym z sądem rozpoznającym sprawę, co może budzić wątpliwości co do bezstronności.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu
Strona wygrywająca
Stowarzyszenie P.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Stowarzyszenie P. | instytucja | wnioskodawca |
| Prokurator Prokuratury Rejonowej Lublin-Północ w Lublinie | organ_państwowy | organ prowadzący postępowanie |
| Sędzia Sądu Okręgowego w Lublinie | osoba_fizyczna | podejrzany |
Przepisy (1)
Główne
k.p.k. art. 37 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Instytucja przewidziana w art. 37 k.p.k. powinna znaleźć zastosowanie w sytuacjach, w których skierowanie sprawy do sądu właściwego według przepisów ogólnych godziłoby w szeroko pojętą prawidłowość rozpoznania sprawy, wpływając negatywnie na dobro wymiaru sprawiedliwości.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Potencjalne podejrzenia o brak obiektywizmu i bezstronności ze względu na relacje między sędziami sądów powiązanych funkcjonalnie. Potencjał medialny sprawy i obawa o negatywną reakcję społeczną. Nagląca konieczność wyeliminowania sytuacji budzących wątpliwości co do swobody i bezstronności orzekania.
Godne uwagi sformułowania
dobro wymiaru sprawiedliwości wątpliwości co do ich bezstronności nie pozostawić żadnych wątpliwości co do swobody i bezstronności orzekania
Skład orzekający
Małgorzata Gierszon
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie przekazania sprawy do innego sądu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, gdy dotyczy ona sędziego sądu wyższego rzędu funkcjonalnie powiązanego z sądem właściwym miejscowo."
Ograniczenia: Stosowanie art. 37 k.p.k. nie powinno być nadużywane i wymaga ścisłej wykładni.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy potencjalnego konfliktu interesów i obaw o bezstronność w wymiarze sprawiedliwości, co jest tematem budzącym zainteresowanie społeczne i prawnicze.
“Czy sędzia może być sądzony przez kolegę po fachu? Sąd Najwyższy reaguje na obawy o bezstronność.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN II KO 119/25 POSTANOWIENIE Dnia 1 lipca 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Małgorzata Gierszon w sprawie zażalenia Stowarzyszenia P. na postanowienie Prokuratora Prokuratury Rejonowej Lublin-Północ w Lublinie z dnia 30 października 2024 roku o umorzeniu śledztwa o sygn. […] po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 1 lipca 2025 r. wniosku Sądu Rejonowego Lublin – Zachód w Lublinie z dnia 19 maja 2025 r., IX Kp 944/24 o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 § 1 k.p.k. p o s t a n o w i ł: przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Kielcach. UZASADNIENIE Sąd Rejonowy Lublin - Zachód w Lublinie w postanowieniu z dnia 19 maja 2025 r., w sprawie IX Kp 944/24, zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 § 1 k.p.k. ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości. Sprawa dotyczy zażalenia Stowarzyszenia P. na postanowienie z dnia 30 października 2024 roku o umorzeniu śledztwa o sygn. […]. Wniosek został uzasadniony tym, że sprawa dotyczy przekroczenia uprawnień przez Sędziego Sądu Okręgowego w Lublinie orzekającego w […] Wydziale Karnym […]. Fakt orzekania przez Sędziego w Sądzie Okręgowym, Wydziale Karnym tego Sądu, a tym samym funkcjonalna podległość sędziów Sądu Rejonowego Lublin – Zachód w Lublinie oraz trudne do oszacowania kontakty osobiste sędziów tego Sądu z tym Sędzią, powodują, że w opinii publicznej sytuacja powyższa może realnie wywołać podejrzenia, bądź przeświadczenie o braku w Sądzie Rejonowym Lublin — Zachód w Lublinie warunków do rozpoznania sprawy w sposób obiektywny. Obawa przed wystąpieniem tak negatywnej reakcji społecznej jest realna (zwłaszcza z uwagi na potencjał medialny sprawy), co przemawia za naglącą koniecznością wyeliminowania przedmiotowej sytuacji, aby nie pozostawić żadnych wątpliwości co do swobody i bezstronności orzekania tak w niniejszej sprawie jak i w tutejszym Sądzie. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek jest zasadny. Zgodnie z dotychczasowym orzecznictwem Sądu Najwyższego, wykładnia art. 37 k.p.k. nie może być rozszerzająca, a nadużywanie art. 37 k.p.k. mogłoby prowadzić do podważenia zaufania do niezależności sądów i bezstronności sędziów. Niemniej jednak instytucja przewidziana w art. 37 k.p.k. powinna znaleźć zastosowanie w sytuacjach, w których skierowanie sprawy do sądu właściwego według przepisów ogólnych godziłoby w szeroko pojętą prawidłowość rozpoznania sprawy, wpływając negatywnie na dobro wymiaru sprawiedliwości. Sąd Najwyższy konsekwentnie przyjmuje jednak, że "dobro wymiaru sprawiedliwości", o którym mowa w art. 37 k.p.k., uzasadniające przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, zachodzi wtedy, gdy osobą pokrzywdzoną w postępowaniu karnym jest sędzia orzekający w sądzie właściwym miejscowo (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z 30 stycznia 2013 r., IV KO 102/12; z 25 listopada 2010 r., V KO 96/10). Należy przyjąć, że te same przyczyny zachodzą wówczas, gdy sędzia orzeka w sądzie wyższego rzędu funkcjonalnie powiązanym z sądem rozpoznającym sprawę. Zgodnie z orzecznictwem Sądu Najwyższego należy przyjąć, że takie okoliczności przemawiają za przyjęciem, że rozpoznanie sprawy przez sąd właściwy według przepisów ogólnych mogłoby budzić wątpliwości co do ich bezstronności (postanowienie SN z 13.11.2024, V KO 111/24; postanowienie SN z dnia 14.11.2024, III KO 167/24). Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji. [J.J.] [a.ł]
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI