II KO 117/09

POSTANOWIENIE Z DNIA 27 STYCZNIA 2010 R. II KO 117/09 Prawo do korzystania z obrony z urzędu na podstawie art. 78 § 1 k.p.k. nie może być traktowane jako obligatoryjne uprawnienie oskarżone- go czy skazanego, przynależne mu na przykład z racji pozbawienia wolno- ści, czy też wręcz konsekwencji samego skazania, ale powinno przysługi- wać tylko tym oskarżonym lub skazanym, którzy rzeczywiście wykażą, że nie są w stanie ponieść kosztów obrony bez uszczerbku dla niezbędnego utrzymania siebie i rodziny. W sytuacji, gdy wniosek o wznowienie postę- powania na korzyść może być złożony w każdym czasie, to fakt, że skaza- ny wybrał – już po tym, jak złożył własnoręcznie sporządzony wniosek o wznowienie postępowania – inny cel, i to nie mający charakteru koniecz- nego, wydatkowania posiadanych przez siebie środków, których suma umożliwiałaby mu uzyskanie pomocy obrońcy z wyboru, nie może stanowić podstawy do wyznaczeniu mu obrońcy z urzędu, nawet jeśli w dacie we- zwania go do uzupełnienia braków formalnych wniosku o wznowienie, przez sporządzenie i podpisanie wniosku przez adwokata, nie ma już wy- starczających środków finansowych. Przewodniczący: sędzia SN J. Matras. Sąd Najwyższy w sprawie z wniosku Wojciecha A., skazanego z art. 156 § 1 pkt 2 i § 3 k.k. i in., o wznowienie postępowania, po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu, w dniu 27 stycznia 2010 r., zażalenia skaza- nego na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału II Izby Karnej Sądu Najwyższego z dnia 14 grudnia 2009 r., o odmowie przyjęcia wniosku o 2 wznowienie postępowania w sprawie zakończonej prawomocnym wyro- kiem Sądu Apelacyjnego w W. z dnia 16 kwietnia 2004 r., na podstawie art. 437 § 1 k.p.k. w zw. z art. 530 § 3 k.p.k. w zw. z art. 545 § 1 k.p.k. p o s t a n o w i ł zaskarżone zarządzenie utrzymać w mocy. U Z A S A D N I E N I E Zaskarżonym zarządzeniem Przewodniczący II Wydziału Izby Karnej Sądu Najwyższego odmówił przyjęcia wniosku o wznowienie postępowa- nia, wobec faktu, iż skazany wezwany do uzupełnienia braku formalnego wniosku, poprzez sporządzenie i podpisanie tego wniosku przez adwokata, w zakreślonym terminie braku tego nie uzupełnił. W zażaleniu skazany podniósł, że nie stać go na obrońcę z wyboru, albowiem z kwoty 1500 zł zostało mu potrącone 800 zł na założenie protez zębowych, na które w za- kładzie karnym musiałby długo czekać, a następnie część pobrał na tzw. „wypiski”, tak że obecnie ma tylko 147 zł. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zważyć należy, że w cza- sie składania przez skazanego wniosku o wznowienie postępowania miał on do swojej dyspozycji ok. 1500 zł, a więc kwotę, która umożliwiała mu ustanowienie obrońcy z wyboru dla złożenia wniosku o wznowienie postę- powania. To, że w toku trwającej procedury co do tego wniosku zadyspo- nował on znaczną częścią tych środków i to na te cele, które ponoszenia wydatków nie wymagały (protezy zębowe), nie może stanowić argumentu dla uwzględnienia zażalenia, czego konsekwencją musiałoby być wyzna- czenie obrońcy z urzędu dla ewentualnego rozważenia istnienia podstaw do wznowienia postępowania. Prawo do korzystania z obrony z urzędu na podstawie art. 78 § 1 k.p.k. nie może być traktowane jako obligatoryjne 3 uprawnienie oskarżonego czy skazanego, przynależne mu np. z racji po- zbawienia wolności, czy też wręcz konsekwencji samego skazania, ale po- winno przysługiwać tylko tym oskarżonym lub skazanym, którzy rzeczywi- ście wykażą, że nie są w stanie ponieść kosztów obrony bez uszczerbku dla niezbędnego utrzymania siebie i rodziny. W sytuacji, gdy wniosek o wznowienie postępowania na korzyść może być złożony w każdym czasie, to fakt, iż skazany wybrał – już po tym, jak złożył własnoręcznie sporzą- dzony wniosek o wznowienie postępowania – inny cel, i to nie mający cha- rakteru koniecznego, wydatkowania posiadanych przez siebie środków, których suma umożliwiałaby mu uzyskanie pomocy obrońcy z wyboru, nie może stanowić podstawy do wyznaczeniu mu obrońcy z urzędu, nawet jeśli w dacie wezwania go do uzupełnienia braków formalnych wniosku o wznowienie przez sporządzenie i podpisanie wniosku przez adwokata, nie ma już wystarczających środków finansowych. Oczekiwanie w takiej sytua- cji na ustanowienie obrońcy z urzędu na podstawie art. 78 § 1 k.p.k. jest zatem zupełnie nieuprawnione i świadczy o niezrozumieniu charakteru te- go uprawnienia a przyznanie obrońcy nastąpiłoby wbrew dyspozycji tego przepisu. Z tych powodów należało orzec, jak w postanowieniu.