II KO 114/09

POSTANOWIENIE Z DNIA 28 KWIETNIA 2010 R. II KO 114/09 Pozostawienie środka odwoławczego bez rozpoznania (analogicznie – utrzymanie w mocy zarządzenia o odmowie przyjęcia środka odwoław- czego) przez sąd odwoławczy nie pozbawia właściwości tego sądu do roz- poznania wniosku o wznowienie postępowania zakończonego prawomoc- nym orzeczeniem sądu pierwszej instancji, które nie zostało poddane me- rytorycznej kontroli odwoławczej na skutek wskazanej wyżej decyzji proce- sowej. Przewodniczący: sędzia SN J. Sobczak. Sędziowie SN: K. Cesarz (sprawozdawca), J. Matras. Sąd Najwyższy w sprawie Jacka Z. skazanego z art. 101a § 1 u.k.s. w zw. z art. 25 § 1 pkt. 2 i 5 u.k.s. i innych o wznowienie postępowania, zakończonego prawomocnie wyrokiem Sądu Okręgowego w W. z dnia 16 października 2006 r., po rozpoznaniu na posiedzeniu w dniu 28 kwietnia 2010 r. z urzędu kwestii właściwości, na podstawie art. 35 § 1 k.p.k. p o s t a n o w i ł stwierdzić swą niewłaściwość i sprawę p r z e k a z a ć Sądowi Apelacyjnemu w W. U Z A S A D N I E N I E Wskazanym wyrokiem Sąd Okręgowy skazał Jacka Z. za 3 przestęp- stwa na karę łączną 5 lat pozbawienia wolności i na karę grzywny. 2 Postanowieniem z dnia 24 września 2009 r. Sąd Apelacyjny w W. utrzymał w mocy postanowienie tego Sądu z dnia 26 sierpnia 2009 r., po- zostawiające apelacje obrońców oskarżonego bez rozpoznania. Obrońca skazanego w dniu 28 października 2009 r. złożył do Sądu Apelacyjnego „wniosek o wznowienie postępowania (...) Sądu Okręgowe- go”, wskazując art. 542 § 1 k.p.k. w zw. z art. 542 § 3 i 4 k.p.k. i art. 9 § 2 k.p.k. jako jego podstawę, albowiem ujawniły się uchybienia wymienione w art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. Wniosek ten został przekazany do rozpoznania Sądowi Najwyższemu. Prokurator Prokuratury Krajowej w pisemnej odpowiedzi na wniosek postulował przekazanie go „Sądowi Apelacyjnemu w W. jako właściwemu, zgodnie z art. 544 § 1 k.p.k.”. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Na wstępie zwrócić należy uwagę, że formuła wniosku i skierowanie go do Sądu Apelacyjnego zobowiązywały ten Sąd do reakcji procesowej przewidzianej w art. 35 § 1 k.p.k., skoro uznał, że nie jest właściwy funk- cjonalnie do zdecydowania o wniosku. Należało zatem zarejestrować sprawę w wykazie „Ko” i wydać stosowne postanowienie, zamiast wpisy- wać wniosek do dziennika korespondencji, a następnie przedstawiać wnio- sek „według właściwości”. Ta elementarna wiedza nie powinna umknąć kierownikowi sekcji zażaleniowo-wnioskowej II Wydziału Karnego Sądu Apelacyjnego w W. Sąd Najwyższy odstąpił jednak od adekwatnego, analogicznego po- stąpienia, uznając, że doszłoby do zbędnego przedłużenia postępowania, którego gospodarzem, jak słusznie wskazano we wniosku, jest Sąd Apela- cyjny. W tej sprawie postępowanie sądowe zakończono prawomocnym wy- rokiem Sądu Okręgowego. Bowiem tylko ten Sąd rozstrzygał o odpowie- dzialności karnej oskarżonego. Sąd Apelacyjny nie wypowiadał się o 3 przedmiocie procesu, ponieważ uznał, że nie zostały spełnione ku temu warunki formalne. Sąd Apelacyjny rozpoznawał więc sprawę, ale postępo- wanie nie zakończyło się jego merytorycznym orzeczeniem (tak Sąd Naj- wyższy w postanowieniu z dnia 21 października 2008 r., IV KO 59/08, R- OSNKW 2008, poz. 2069 wersja elektroniczna, w uzasadnieniu wyroku z dnia 15 czerwca 1993 r., III KO 44/93, OSNKW 1993, z. 78, poz. 50, z trafną korygującą uwagą Sądu Apelacyjnego w Lublinie w uzasadnieniu postanowienia z dnia 25 stycznia 2006 r., II Aka 9/06, LEX 168032; P. Hofmański, E. Sadzik, K. Zgryzek: Kodeks postępowania karnego. Komen- tarz, t. III, s. 299, Warszawa 2007; T. Grzegorczyk: Kodeks postępowania karnego i ustawa o świadku koronnym. Komentarz, s. 1151, Warszawa 2008). Z uwagi na to, że postępowanie karne co do meritum zakończyło się przed Sądem Okręgowym, w myśl art. 544 § 1 k.p.k. w kwestii wzno- wienia tego postępowania orzeka (wypowiada się) Sąd Apelacyjny. Jest on tu sądem kontrolującym orzeczenie innego sądu [zob. Z. Doda, A. Gaber- le: Kontrola odwoławcza w procesie karnym, s. 561, Warszawa 1997, S. Zabłocki w: R. A. Stefański, S. Zabłocki (red.): Kodeks postępowania kar- nego. Komentarz, t. III, s. 704, Warszawa 2004]. Zatem, pozostawienie środka odwoławczego bez rozpoznania (analogicznie – utrzymanie w mocy zarządzenia o odmowie przyjęcia środka odwoławczego) przez sąd odwo- ławczy nie pozbawia właściwości tego sądu do rozpoznania wniosku o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym orzeczeniem są- du pierwszej instancji, które nie zostało poddane merytorycznej kontroli odwoławczej na skutek wskazanej wyżej decyzji procesowej. Obecnie zadaniem Sądu Apelacyjnego jest więc stosowna reakcja na pismo obrońcy skazanego jak i wybór jej formy. W razie uznania, że nie zaistniały wskazywane w tym piśmie uchybienia, możliwe jest postąpienie przyjęte w postanowieniu z dnia 19 kwietnia 2005 r., II KO 75/04, OSNKW 2005, z. 7 – 8 poz. 70 albo w postanowieniu z dnia 21 kwietnia 2005 r., II 4 KO 59/04, OSNKW 2005, z. 6, poz. 56 albo wreszcie, w sposób sugero- wany w piśmiennictwie (zob. P. Hofmański, S. Zabłocki: Meandry wykładni art. 9 § 2 Kodeksu postępowania karnego, czyli jak postępować z „wnio- skami” składanymi na postawie tego przepisu w: W kręgu teorii i praktyki prawa karnego. Księga poświęcona pamięci Profesora Andrzeja Wąska, s. 654 – 660, Lublin 2005; P. Hofmański i inni, op. cit., t. I, s. 92 – 93), który wydaje się najbardziej adekwatny zważywszy na przemawiające za nim argumenty (tak również Sąd Najwyższy w uzasadnieniu uchwały z dnia 24 maja 2005 r., I KZP 5/05, OSNKW 2005, z. 6, poz. 48). Z przytoczonych względów orzeczono jak na wstępie.