II KO 111/22

Sąd Najwyższy2022-12-07
SNKarnepostępowanie karneŚrednianajwyższy
przekazanie sprawysąd najwyższysąd rejonowydobro wymiaru sprawiedliwościwłaściwość sądubezstronność sędziegopostępowanie karnezażalenie

Sąd Najwyższy nie uwzględnił wniosku Sądu Rejonowego o przekazanie sprawy innemu sądowi, uznając, że zarzuty wobec sędziego dotyczyły zwykłej pracy orzeczniczej i nie uzasadniały przekazania sprawy.

Sąd Rejonowy Warszawa-Śródmieście wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, powołując się na dobro wymiaru sprawiedliwości. Sprawa dotyczyła zażalenia pokrzywdzonego na postanowienie prokuratury o odmowie wszczęcia śledztwa, a zarzuty miały dotyczyć konkretnego sędziego. Sąd Najwyższy uznał, że zarzuty te wiążą się wyłącznie ze zwykłą pracą orzeczniczą i nie toczy się przeciwko sędziemu postępowanie dyscyplinarne. W związku z tym, uznał wniosek za niezasadny, podkreślając, że zbyt szerokie stosowanie instytucji przekazania sprawy może osłabić zaufanie do wymiaru sprawiedliwości.

Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek Sądu Rejonowego Warszawa-Śródmieście o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, zgodnie z art. 37 k.p.k., ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości. Sprawa, której dotyczył wniosek, obejmowała zażalenie pokrzywdzonego na postanowienie Prokuratury Rejonowej o odmowie wszczęcia śledztwa. Sąd Rejonowy wskazał, że zarzuty stawiane konkretnemu sędziemu, który wydał rozstrzygnięcie w innej sprawie, nie satysfakcjonują strony. Sąd Najwyższy stwierdził jednak, że zarzuty te mają charakter wyłącznie związany ze zwykłą pracą orzeczniczą sędziego i nie toczy się przeciwko niemu postępowanie dyscyplinarne. Podkreślono, że okoliczności przywołane przez Sąd Rejonowy nie wykraczają poza zakres normalnego funkcjonowania sądu. W ocenie Sądu Najwyższego, przekazanie sprawy innemu sądowi w takich okolicznościach byłoby niecelowe i mogłoby budować przekonanie o łatwości manipulowania właściwością sądów, zamiast wzmacniać zaufanie do bezstronności sądów. Sąd Najwyższy przypomniał, że instytucja przekazania sprawy jest wyjątkowa i jej nadmierne stosowanie może przynieść skutki sprzeczne z jej celem. Wskazano, że brak jest przekonujących przesłanek, by fakt, iż sprawa dotyczy osoby wykonującej zawód na terenie właściwości danego sądu, mógł wpłynąć na obiektywizm wszystkich sędziów. W przypadku indywidualnych względów, należy składać wnioski w trybie art. 42 § 1 k.p.k. Sąd podkreślił, że sądy nie powinny unikać trudnych spraw, a przeciwwagą dla negatywnych opinii powinna być sprawność i trafność orzekania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, zarzuty dotyczące zwykłej pracy orzeczniczej sędziego, bez postępowania dyscyplinarnego, nie uzasadniają przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że stawiane sędziemu zarzuty miały charakter wyłącznie związany z jego zwykłą pracą orzeczniczą i nie toczyło się przeciwko niemu postępowanie dyscyplinarne. Okoliczności te nie wykraczają poza zakres normalnego funkcjonowania sądu i nie stanowią zagrożenia dla dobra wymiaru sprawiedliwości, które jest jedynym kryterium przekazania sprawy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

nie uwzględnić wniosku

Strona wygrywająca

Sąd Rejonowy Warszawa – Śródmieście w Warszawie (wniosek oddalony)

Strony

NazwaTypRola
J. W.osoba_fizycznapokrzywdzony

Przepisy (2)

Główne

k.p.k. art. 37

Kodeks postępowania karnego

Instytucja przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości ma charakter wyjątkowy i jej zbyt szerokie stosowanie może osłabić zaufanie do wymiaru sprawiedliwości.

Pomocnicze

k.p.k. art. 42 § § 1

Kodeks postępowania karnego

W przypadku indywidualnych względów mogących wpływać na obiektywizm, należy składać wnioski w trybie tego przepisu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zarzuty wobec sędziego dotyczą zwykłej pracy orzeczniczej. Nie toczy się postępowanie dyscyplinarne wobec sędziego. Okoliczności nie wykraczają poza normalne funkcjonowanie sądu. Przekazanie sprawy mogłoby osłabić zaufanie do wymiaru sprawiedliwości. Brak przekonujących przesłanek wpływu na obiektywizm sędziów.

Odrzucone argumenty

Dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga przekazania sprawy innemu sądowi.

Godne uwagi sformułowania

nie jest to zatem zawiadomienie dotyczące wszystkich sędziów danego Sądu stawiane sędziemu zarzuty mają charakter wyłącznie wiążący się z jego zwykłą pracą orzeczniczą Czyni to przekazywanie sprawy z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości, innemu sądowi równorzędnemu, niecelowym. może budować przekonanie o łatwości manipulowania ich ustawową właściwością. wyjątkowy charakter instytucji uregulowanej we wskazanym przepisie zbyt szerokie jej stosowanie może spowodować skutki wręcz sprzeczne z ratio legis powołanego przepisu, osłabiając poczucie zaufania nie tylko do konkretnego sądu, lecz również do całego wymiaru sprawiedliwości sądy nie powinny unikać prowadzenia spraw dla nich trudnych

Skład orzekający

Jerzy Grubba

SSN

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek do przekazania sprawy innemu sądowi ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości w sprawach karnych, zwłaszcza gdy zarzuty dotyczą pracy orzeczniczej sędziego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o przekazanie sprawy w postępowaniu karnym, gdzie zarzuty są związane z pracą orzeczniczą, a nie z obiektywnymi przesłankami wskazującymi na brak możliwości rozpoznania sprawy przez właściwy sąd.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa pokazuje, jak Sąd Najwyższy podchodzi do wniosków o przekazanie sprawy, podkreślając potrzebę ochrony zaufania do wymiaru sprawiedliwości i wskazując na wąskie granice stosowania tej instytucji.

Kiedy sprawa nie może zmienić sądu? Sąd Najwyższy wyjaśnia granice przekazania sprawy.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt II KO 111/22
POSTANOWIENIE
Dnia 7 grudnia 2022 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Jerzy Grubba
w sprawie z
zawiadomienia pokrzywdzonego
J. W.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej
na posiedzeniu w dniu 7 grudnia 2022r.
wniosku Sądu Rejonowego Warszawa – Śródmieście w Warszawie
z dnia 14 listopada 2022r., sygn. akt II Kp 1611/22
o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu
na podstawie art. 37 k.p.k.
p o s t a n o w i ł:
nie uwzględnić wniosku.
UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy Warszawa – Śródmieście w Warszawie, wskazanym wyżej postanowieniem, na podstawie art. 37 k.p.k., wystąpił do Sądu Najwyższego do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Wniosek Sądu Rejonowego dla Warszawy – Śródmieścia w Warszawie nie jest zasadny.
Jak wynika z akt, przedmiotem rozstrzygania w niniejszej sprawie jest zażalenie pokrzywdzonego na postanowienie Prokuratury Rejonowej Warszawa – Śródmieście w Warszawie z dnia 27 maja 2022r. o odmowie wszczęcia śledztwa.
Na wstępie niniejszych rozważań zauważyć należy, że postawiony zarzut dotyczy konkretnego sędziego, który wydał rozstrzygnięcie w dniu 30 grudnia 2021r. w sprawie II Kp 2542/21, które nie satysfakcjonuje strony prowadzonego postępowania. Nie jest to zatem zawiadomienie dotyczące wszystkich sędziów danego Sądu, jak ujęto to we wniosku.
W ocenie Sądu Najwyższego najistotniejsze jest to, że stawiane sędziemu zarzuty mają charakter wyłącznie wiążący się z jego zwykłą pracą orzeczniczą i nie toczy się przeciwko niemu postępowanie dyscyplinarne o to samo zachowanie.
Okoliczności, na które powołuje się Sąd, nie wykraczają poza zakres wskazanego powyżej normalnego funkcjonowania sądu.
Czyni to przekazywanie sprawy z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości, innemu sądowi równorzędnemu, niecelowym. Wcale bowiem nie służy wytwarzaniu w społeczeństwie przekonania o bezstronności sądów, lecz przeciwnie, może budować przekonanie o łatwości manipulowania ich ustawową właściwością.
Uzasadnienie wydanego w tym przedmiocie postanowienia nie zawiera przekonujących argumentów mogących świadczyć o tym, że pozostawienie niniejszej sprawy we właściwości sądu powołanego ustawowo do jej rozpoznania, mogłoby stanowić zagrożenie dla dobra wymiaru sprawiedliwości, będącego wyłącznym kryterium przekazania sprawy – na podstawie art. 37 k.p.k. – innemu sądowi równorzędnemu. W orzecznictwie Sądu Najwyższego wielokrotnie wskazywano na wyjątkowy charakter instytucji uregulowanej we wskazanym przepisie, podkreślając że zbyt szerokie jej stosowanie może spowodować skutki wręcz sprzeczne z
ratio legis
powołanego przepisu, osłabiając poczucie zaufania nie tylko do konkretnego sądu, lecz również do całego wymiaru sprawiedliwości (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 4 sierpnia 2000r., II KO 156/00, Prok. i Pr. 2001, nr 1, poz. 9). Tylko więc w szczególnych wypadkach, gdy zagrożenie dla dobra wymiaru sprawiedliwości jest realne, uznać można, że istnieją istotne racje przemawiające za odstąpieniem od konstytucyjnej zasady rozpoznania sprawy przez sąd właściwy, również w znaczeniu miejscowym.
Takiej okoliczności nie może stanowić sam fakt, że sprawa dotyczy osoby, która wykonuje swój zawód na terenie właściwości Sądu Rejonowego dla Warszawy -Śródmieścia w Warszawie. Brak jest bowiem jakichkolwiek przekonujących przesłanek świadczących o tym, że ta okoliczność mogłaby wpłynąć na obiektywizm i bezstronność wszystkich sędziów tego sądu.
Jeżeli zaś istnieją indywidualne względy tego typu, winny one zostać rozwiązane poprzez złożenie wniosków w trybie art. 42§1 k.p.k.
Przypomnieć więc tylko należy, że sądy nie powinny unikać prowadzenia spraw dla nich trudnych, a przeciwwagą dla ewentualnych negatywnych opinii, które przecież zawsze mogą się pojawić, powinna być sprawność procedowania i trafność orzekania, wskazujące na to, że postępowanie przeprowadzone zostało rzetelnie, zaś wydane orzeczenie, znajdujące oparcie w obowiązujących przepisach, wolne jest od pozaprocesowych wpływów.
Uwzględniając powyższe Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI