II KO 11/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy, rozpoznając wniosek Sądu Rejonowego w Chełmie złożony na podstawie art. 37 k.p.k., postanowił o przekazaniu sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. Sprawa, której sygnatura akt w Sądzie Rejonowym w Chełmie brzmi VII Kp 457/23, dotyczy zażalenia pokrzywdzonego J.M. na postanowienie prokuratora o odmowie wszczęcia śledztwa. Śledztwo miało dotyczyć zarzutów przekroczenia uprawnień i niedopełnienia obowiązków przez sędziego Sądu Rejonowego w Chełmie oraz Prezesa tego sądu, na podstawie art. 231 § 1 k.k. Sąd Najwyższy podkreślił, że instytucja właściwości z delegacji ma charakter wyjątkowy i stosuje się ją w sytuacjach, gdy względy związane z dobrem wymiaru sprawiedliwości przemawiają za koniecznością rozpoznania sprawy przez inny sąd, aby zapewnić jej obiektywne i swobodne orzekanie. W niniejszej sprawie, ze względu na istniejące relacje zawodowe i koleżeńskie między sędziami Sądu Rejonowego w Chełmie a pomawianym sędzią, a także podległość służbową wobec Prezesa sądu, Sąd Najwyższy uznał, że przekazanie sprawy jest zasadne. Celem jest wyeliminowanie ryzyka pojawienia się osądu o stronniczości i zapewnienie gwarancji obiektywnego rozpoznania sprawy dla dobra wymiaru sprawiedliwości i jego autorytetu. Sprawę przekazano Sądowi Rejonowemu w Krasnymstawie.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUzasadnienie stosowania art. 37 k.p.k. w sprawach dotyczących funkcjonariuszy publicznych, gdy istnieje ryzyko braku obiektywizmu.
Dotyczy specyficznej sytuacji konfliktu interesów w sądzie pierwszej instancji.
Zagadnienia prawne (2)
Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. w sytuacji, gdy przedmiotem sprawy jest zażalenie na odmowę wszczęcia śledztwa dotyczącego funkcjonariuszy publicznych orzekających w tym samym sądzie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, istnieją podstawy do przekazania sprawy.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że relacje zawodowe i podległość służbowa sędziów Sądu Rejonowego w Chełmie wobec osób objętych zarzutami (sędziego i prezesa sądu) mogą stwarzać pozory braku obiektywizmu i bezstronności, co uzasadnia przekazanie sprawy innemu sądowi dla dobra wymiaru sprawiedliwości.
Jakie okoliczności mogą przemawiać za stosowaniem instytucji właściwości z delegacji (art. 37 k.p.k.)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Szczególne i nadzwyczajne względy związane z dobrem wymiaru sprawiedliwości, które mogą wpływać na swobodę orzekania lub stwarzać przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołuje się na wcześniejsze orzecznictwo, wskazując, że instytucja właściwości z delegacji jest wyjątkiem i wymaga istnienia nadzwyczajnych okoliczności, takich jak te, które mogą podważyć obiektywizm sądu.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. M. | osoba_fizyczna | pokrzywdzony |
| Sąd Rejonowy w Chełmie | instytucja | wnioskodawca |
| Prokurator | organ_państwowy | strona postępowania |
| sędzia Sądu Rejonowego w Chełmie | instytucja | podmiot objęty zarzutami |
| Prezes Sądu Rejonowego w Chełmie | instytucja | podmiot objęty zarzutami |
Przepisy (2)
Główne
k.p.k. art. 37
Kodeks postępowania karnego
Instytucja właściwości z delegacji, stosowana w sytuacjach gdy szczególne i nadzwyczajne względy związane z dobrem wymiaru sprawiedliwości mogą przemawiać za koniecznością rozpoznania sprawy przez inny sąd, aby uniknąć wpływu na swobodę orzekania lub stworzyć przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy.
Pomocnicze
k.k. art. 231 § § 1
Kodeks karny
Przepis dotyczący przestępstwa przekroczenia uprawnień lub niedopełnienia obowiązków przez funkcjonariusza publicznego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Istnienie relacji zawodowych i podległości służbowej między sędziami Sądu Rejonowego w Chełmie a osobami objętymi zarzutami. • Potencjalne ryzyko powstania zarzutów o brak obiektywizmu i bezstronności. • Konieczność zapewnienia dobra wymiaru sprawiedliwości i jego autorytetu.
Godne uwagi sformułowania
Instytucja tzw. właściwości z delegacji, określona w art. 37 k.p.k., ma charakter wyjątkowy • celem uniknięcia potencjalnych choćby zarzutów, które mogłyby wskazywać na brak obiektywizmu i bezstronności sędziów tego Sądu • dla dobra wymiaru sprawiedliwości i jego autorytetu
Skład orzekający
Paweł Wiliński
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie stosowania art. 37 k.p.k. w sprawach dotyczących funkcjonariuszy publicznych, gdy istnieje ryzyko braku obiektywizmu."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji konfliktu interesów w sądzie pierwszej instancji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak Sąd Najwyższy dba o pozory bezstronności i obiektywizmu, nawet w sytuacjach, gdy zarzuty dotyczą samych sędziów. Jest to ciekawy przykład mechanizmów kontroli w sądownictwie.
“Czy sędziowie mogą sądzić kolegów? Sąd Najwyższy reaguje na zarzuty o stronniczość.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.