Orzeczenie · 2024-02-08

II KO 11/24

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2024-02-08
SNKarnepostępowanie karneŚrednianajwyższy
przekazanie sprawywłaściwość sąduart. 37 k.p.k.obiektywizmbezstronnośćsąd najwyższyzażalenieodmowa wszczęcia śledztwafunkcjonariusz publiczny

Sąd Najwyższy, rozpoznając wniosek Sądu Rejonowego w Chełmie złożony na podstawie art. 37 k.p.k., postanowił o przekazaniu sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. Sprawa, której sygnatura akt w Sądzie Rejonowym w Chełmie brzmi VII Kp 457/23, dotyczy zażalenia pokrzywdzonego J.M. na postanowienie prokuratora o odmowie wszczęcia śledztwa. Śledztwo miało dotyczyć zarzutów przekroczenia uprawnień i niedopełnienia obowiązków przez sędziego Sądu Rejonowego w Chełmie oraz Prezesa tego sądu, na podstawie art. 231 § 1 k.k. Sąd Najwyższy podkreślił, że instytucja właściwości z delegacji ma charakter wyjątkowy i stosuje się ją w sytuacjach, gdy względy związane z dobrem wymiaru sprawiedliwości przemawiają za koniecznością rozpoznania sprawy przez inny sąd, aby zapewnić jej obiektywne i swobodne orzekanie. W niniejszej sprawie, ze względu na istniejące relacje zawodowe i koleżeńskie między sędziami Sądu Rejonowego w Chełmie a pomawianym sędzią, a także podległość służbową wobec Prezesa sądu, Sąd Najwyższy uznał, że przekazanie sprawy jest zasadne. Celem jest wyeliminowanie ryzyka pojawienia się osądu o stronniczości i zapewnienie gwarancji obiektywnego rozpoznania sprawy dla dobra wymiaru sprawiedliwości i jego autorytetu. Sprawę przekazano Sądowi Rejonowemu w Krasnymstawie.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Uzasadnienie stosowania art. 37 k.p.k. w sprawach dotyczących funkcjonariuszy publicznych, gdy istnieje ryzyko braku obiektywizmu.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji konfliktu interesów w sądzie pierwszej instancji.

Zagadnienia prawne (2)

Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. w sytuacji, gdy przedmiotem sprawy jest zażalenie na odmowę wszczęcia śledztwa dotyczącego funkcjonariuszy publicznych orzekających w tym samym sądzie?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, istnieją podstawy do przekazania sprawy.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że relacje zawodowe i podległość służbowa sędziów Sądu Rejonowego w Chełmie wobec osób objętych zarzutami (sędziego i prezesa sądu) mogą stwarzać pozory braku obiektywizmu i bezstronności, co uzasadnia przekazanie sprawy innemu sądowi dla dobra wymiaru sprawiedliwości.

Jakie okoliczności mogą przemawiać za stosowaniem instytucji właściwości z delegacji (art. 37 k.p.k.)?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Szczególne i nadzwyczajne względy związane z dobrem wymiaru sprawiedliwości, które mogą wpływać na swobodę orzekania lub stwarzać przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołuje się na wcześniejsze orzecznictwo, wskazując, że instytucja właściwości z delegacji jest wyjątkiem i wymaga istnienia nadzwyczajnych okoliczności, takich jak te, które mogą podważyć obiektywizm sądu.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uwzględniono wniosek o przekazanie sprawy
Strona wygrywająca
Sąd Rejonowy w Chełmie (wnioskodawca)

Strony

NazwaTypRola
J. M.osoba_fizycznapokrzywdzony
Sąd Rejonowy w Chełmieinstytucjawnioskodawca
Prokuratororgan_państwowystrona postępowania
sędzia Sądu Rejonowego w Chełmieinstytucjapodmiot objęty zarzutami
Prezes Sądu Rejonowego w Chełmieinstytucjapodmiot objęty zarzutami

Przepisy (2)

Główne

k.p.k. art. 37

Kodeks postępowania karnego

Instytucja właściwości z delegacji, stosowana w sytuacjach gdy szczególne i nadzwyczajne względy związane z dobrem wymiaru sprawiedliwości mogą przemawiać za koniecznością rozpoznania sprawy przez inny sąd, aby uniknąć wpływu na swobodę orzekania lub stworzyć przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy.

Pomocnicze

k.k. art. 231 § § 1

Kodeks karny

Przepis dotyczący przestępstwa przekroczenia uprawnień lub niedopełnienia obowiązków przez funkcjonariusza publicznego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Istnienie relacji zawodowych i podległości służbowej między sędziami Sądu Rejonowego w Chełmie a osobami objętymi zarzutami. • Potencjalne ryzyko powstania zarzutów o brak obiektywizmu i bezstronności. • Konieczność zapewnienia dobra wymiaru sprawiedliwości i jego autorytetu.

Godne uwagi sformułowania

Instytucja tzw. właściwości z delegacji, określona w art. 37 k.p.k., ma charakter wyjątkowy • celem uniknięcia potencjalnych choćby zarzutów, które mogłyby wskazywać na brak obiektywizmu i bezstronności sędziów tego Sądu • dla dobra wymiaru sprawiedliwości i jego autorytetu

Skład orzekający

Paweł Wiliński

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie stosowania art. 37 k.p.k. w sprawach dotyczących funkcjonariuszy publicznych, gdy istnieje ryzyko braku obiektywizmu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji konfliktu interesów w sądzie pierwszej instancji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak Sąd Najwyższy dba o pozory bezstronności i obiektywizmu, nawet w sytuacjach, gdy zarzuty dotyczą samych sędziów. Jest to ciekawy przykład mechanizmów kontroli w sądownictwie.

Czy sędziowie mogą sądzić kolegów? Sąd Najwyższy reaguje na zarzuty o stronniczość.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst