II KO 105/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy przekazał sprawę karną przeciwko byłemu ławnikowi innemu sądowi rejonowemu ze względu na potencjalny brak bezstronności.
Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek Sądu Rejonowego w Chełmie o przekazanie sprawy karnej przeciwko M. K. innemu sądowi. Powodem wniosku był fakt, że oskarżony był wieloletnim ławnikiem w sądzie, co mogło budzić wątpliwości co do bezstronności orzekania. Sąd Najwyższy uznał, że taka sytuacja, ze względu na bliski kontakt oskarżonego z sędziami, uzasadnia przekazanie sprawy innemu sądowi dla dobra wymiaru sprawiedliwości.
Sąd Najwyższy rozpatrzył wniosek Sądu Rejonowego w Chełmie o przekazanie sprawy karnej przeciwko M. K. innemu sądowi równorzędnemu. Sąd Rejonowy uzasadnił wniosek tym, że oskarżony M. K. był przez wiele lat ławnikiem w wydziale karnym tego sądu, co mogło prowadzić do obaw o bezstronność orzekania w jego sprawie. Sąd Najwyższy podzielił stanowisko, że sytuacje, w których oskarżony ma bliskie kontakty zawodowe z sędziami orzekającymi w jego sprawie, mogą podważać zaufanie do wymiaru sprawiedliwości. Powołując się na utrwalone orzecznictwo, Sąd Najwyższy podkreślił, że unikanie takich sytuacji jest kluczowe dla kształtowania autorytetu sądów i zapewnienia, że orzekanie odbywa się bez pozamerytorycznych względów. W związku z tym, dla dobra wymiaru sprawiedliwości, Sąd Najwyższy uwzględnił wniosek i przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu we Włodawie.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Tak, fakt, że oskarżony był wieloletnim ławnikiem w sądzie, stanowi podstawę do przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że sytuacja, w której oskarżony jest byłym długoletnim ławnikiem orzekającym w danym sądzie, może budzić obawy o bezstronność orzekania. Dla zachowania autorytetu wymiaru sprawiedliwości i uniknięcia uzasadnionych przekonań o braku warunków do bezstronnego rozpoznania sprawy, należy przekazać sprawę innemu sądowi.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uwzględniono wniosek i przekazano sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu we Włodawie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. K. | osoba_fizyczna | oskarżony |
Przepisy (1)
Główne
k.p.k. art. 37
Kodeks postępowania karnego
Instytucja przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu stanowi wyjątek od zasady rozpoznania sprawy przez sąd miejscowo właściwy i powinna być stosowana, gdy przemawiają za tym szczególne względy związane z dobrem wymiaru sprawiedliwości, w tym unikanie sytuacji mogących prowadzić do uzasadnionego przekonania o braku warunków do bezstronnego rozpoznania sprawy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Oskarżony był wieloletnim ławnikiem w sądzie, co może budzić wątpliwości co do bezstronności orzekania. Dla dobra wymiaru sprawiedliwości należy unikać sytuacji, które mogą prowadzić do przekonania o braku warunków do bezstronnego rozpoznania sprawy.
Godne uwagi sformułowania
dobro wymiaru sprawiedliwości ograniczenie swobody orzekania uzasadnione przekonanie o braku warunków do bezstronnego rozpoznania sprawy bliski zawodowy, a także osobisty kontakt z sędziami wyeliminowanie nawet obiektywnie nieuzasadnionych podstaw do podważania bezstronności sędziów
Skład orzekający
Adam Roch
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie przekazania sprawy karnej innemu sądowi ze względu na potencjalny brak bezstronności spowodowany statusem oskarżonego jako byłego ławnika."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z przekazaniem sprawy na podstawie art. 37 k.p.k.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa ilustruje, jak Sąd Najwyższy dba o pozory bezstronności i zaufanie do wymiaru sprawiedliwości, nawet w rutynowych procedurach przekazania sprawy.
“Czy były ławnik może liczyć na bezstronny proces we własnym sądzie? Sąd Najwyższy odpowiada.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN II KO 105/23 POSTANOWIENIE Dnia 23 sierpnia 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Adam Roch w sprawie M. K. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu bez udziału stron w dniu 23 sierpnia 2023 r., wniosku Sądu Rejonowego w Chełmie z dnia 13 lipca 2023 r., sygn. akt II K 290/23 o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. postanowił: uwzględnić wniosek i przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu we Włodawie. UZASADNIENIE Postanowieniem Sądu Rejonowego w Chełmie z dnia 13 lipca 2023 r., sygn. akt II K 290/23 na podstawie art. 37 k.p.k. zwrócono się do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy przeciwko M. K. do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. W uzasadnieniu tej decyzji wskazano, że oskarżony był wieloletnim ławnikiem orzekającym w wydziale karnym tego sądu, wobec czego, z racji udziału w składach orzekających, miał kontakt z sędziami, uczestniczył w rozpoznawaniu spraw, naradach i wydawaniu orzeczeń. Sąd Najwyższy rozważył, co następuje. Wniosek Sądu Rejonowego w Chełmie zasługuje na uwzględnienie. Określona w art. 37 k.p.k. instytucja stanowi wyjątek od zasady rozpoznania sprawy przez sąd miejscowo właściwy, zatem jej zastosowanie powinno mieć miejsce jedynie wówczas, gdy przemawiają za tym szczególne względy, związane z dobrem wymiaru sprawiedliwości. Jednym z nich jest autorytet wymiaru sprawiedliwości, dla kształtowania którego należy unikać sytuacji, w których rozpoznanie danej sprawy przez sąd wiązałoby się z ograniczeniem swobody orzekania lub mogłoby – w odczuciu społecznym – prowadzić do uzasadnionego przekonania o braku warunków do bezstronnego rozpoznania sprawy (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 18 lutego 2021 r., IV KO 4/21, Lex nr 3126169). Sąd Najwyższy w pełni podziela prezentowany w judykaturze pogląd, iż do okoliczności, które mogą powodować powstanie u osób postronnych lub stron postępowania obaw o bezstronność sądu właściwego należy sytuacja, w której oskarżonym jest były długoletni ławnik orzekający w danym sądzie. W orzecznictwie zasadnie przyjmuje się, że jeżeli stroną postępowania jest sędzia, pracownik sądu lub inna osoba, która ma bliski zawodowy, a także osobisty kontakt z sędziami – ten sąd nie powinien orzekać w sprawie (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 3 października 2018 r., III KO 96/18, Lex nr 2572099; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14 czerwca 2018 r., III KO 62/18, Lex nr 2508531). Stanowi to przejaw dbałości o dobro wymiaru sprawiedliwości, jakim jest wizerunek sądu jako organu niezależnego, z którym orzekają niezawiśli sędziowie, co do których nie można czynić zarzutu, iż w swojej służbie kierują się pozamerytorycznymi względami. Chodzi przy tym o wyeliminowanie nawet obiektywnie nieuzasadnionych podstaw do podważania bezstronności sędziów orzekających w sprawie oskarżonego (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2019 r., III KO 4/19, Lex nr 2619169). Mając zatem na uwadze dobro wymiaru sprawiedliwości uznać należy, że zaistniała określona w art. 37 k.p.k. podstawa do przekazania przedmiotowej sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, tj. Sądowi Rejonowemu we Włodawie, położonemu w odległości możliwie bliskiej od sądu miejscowo właściwego. Sąd Najwyższy mając na uwadze powyższe orzekł jak w postanowieniu. (M.R.) [ms]
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI