II KO 102/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy nie uwzględnił wniosku Sądu Apelacyjnego o przekazanie sprawy o wyłączenie sędziego innemu sądowi, ponieważ problem organizacyjny, który był podstawą wniosku, został już rozwiązany.
Sąd Apelacyjny w Warszawie złożył wniosek do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy dotyczącej wyłączenia sędziego innemu sądowi równorzędnemu. Podstawą wniosku była zmiana organizacji pracy wydziału karnego, która miała polegać na wyłączeniu większości sędziów od rozpoznawania wniosków o wyłączenie sędziego. Sąd Najwyższy nie uwzględnił wniosku, ponieważ w międzyczasie przywrócono poprzedni podział czynności sędziów, eliminując problem organizacyjny.
Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek Sądu Apelacyjnego w Warszawie o przekazanie sprawy dotyczącej wyłączenia sędziego innemu sądowi równorzędnemu. Wniosek opierał się na zarzucie, że zmiana organizacji pracy II Wydziału Karnego Sądu Apelacyjnego, polegająca na wyznaczeniu tylko trzech sędziów do rozpoznawania wniosków o wyłączenie, narusza prawo do sądu ustanowionego ustawą. Sąd Najwyższy uznał, że bezstronność sędziego jest kluczowa dla zaufania do wymiaru sprawiedliwości, a wnioski o wyłączenie są ważnym instrumentem jej weryfikacji. Jednakże, decydującym czynnikiem dla rozstrzygnięcia wniosku była kolejna zmiana organizacji pracy sądu, która przywróciła poprzedni podział czynności sędziów. Wobec tego, sprawy o wyłączenie sędziego miały być przydzielane wszystkim sędziom na zasadach ogólnych, co usunęło podstawę do przekazania sprawy innemu sądowi. W związku z tym Sąd Najwyższy postanowił nie uwzględnić wniosku.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli problem organizacyjny został już usunięty poprzez przywrócenie poprzedniego podziału czynności sędziów.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że choć bezstronność sędziego jest fundamentalna, a wnioski o wyłączenie są ważnym instrumentem jej ochrony, to w niniejszej sprawie problem organizacyjny, który stanowił podstawę wniosku o przekazanie sprawy, został już rozwiązany poprzez przywrócenie poprzedniego podziału czynności sędziów. Wobec tego brak było podstaw do przekazania sprawy innemu sądowi.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
wniosek nie uwzględniony
Strona wygrywająca
Sąd Apelacyjny w Warszawie (wniosek nie uwzględniony)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. N. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| Sąd Apelacyjny w Warszawie | instytucja | wnioskodawca |
| S.M. | osoba_fizyczna | sędzia |
| P. S. | osoba_fizyczna | sędzia |
| A.N. | osoba_fizyczna | sędzia |
| P.B. | osoba_fizyczna | sędzia |
Przepisy (1)
Główne
k.p.k. art. 37
Kodeks postępowania karnego
a contrario
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przywrócenie poprzedniego podziału czynności sędziów w II Wydziale Karnym Sądu Apelacyjnego w Warszawie, co usunęło podstawę do wniosku o przekazanie sprawy.
Odrzucone argumenty
Zmiana organizacji pracy wydziału karnego, polegająca na wyznaczeniu tylko trzech sędziów do rozpoznawania wniosków o wyłączenie, narusza prawo do sądu ustanowionego ustawą.
Godne uwagi sformułowania
bezstronność sędziego stanowi opokę zaufania do sądów i sprawowanego przez nie wymiaru sprawiedliwości rozpoznanie tych wniosków przez sąd wyznaczony w wadliwym i pozbawionym podstawy prawnej trybie, mogłoby prowadzić do pozbawienia strony prawa do rozpoznania jego sprawy sąd ustanowiony ustawą
Skład orzekający
Marek Pietruszyński
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 37 k.p.k. w kontekście wniosków o wyłączenie sędziego i zmian organizacyjnych w sądzie. Podkreślenie znaczenia prawa do sądu ustanowionego ustawą."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji organizacyjnej w sądzie i jej szybkiego rozwiązania. Nie stanowi przełomowej zmiany w orzecznictwie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego - prawa do sądu i bezstronności sędziego, ale rozstrzygnięcie jest oparte na zmianie organizacyjnej, co czyni ją mniej przełomową.
“Czy zmiana w organizacji pracy sądu może pozbawić Cię prawa do sprawiedliwego procesu?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN II KO 102/23 POSTANOWIENIE Dnia 11 września 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marek Pietruszyński w sprawie J. N. po rozpoznaniu na posiedzeniu w Izbie Karnej w dniu 11 września 2023 r. wniosku Sądu Apelacyjnego w Warszawie zawartego w postanowieniu z dnia 18 lipca 2023 r., sygn. II AKz 377/23 o przekazanie sprawy o wyłączenie sędziego do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, na podstawie art. 37 k.p.k. a contrario p o s t a n o w i ł: wniosku nie uwzględnić. UZASADNIENIE Do Sądu Najwyższego wpłynął wniosek Sądu Apelacyjnego w Warszawie o przekazanie sprawy w przedmiocie wniosku o wyłączenie sędziego Sądu Apelacyjnego S.M. od orzekania w sprawie II AKz 377/23 innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości. We wniosku wskazano, że od dnia 16 czerwca 2023 r. nastąpiła zmiana zakresu czynności sędziów II Wydziału Karnego Sądu Apelacyjnego w Warszawie, polegająca na powierzeniu spraw obejmujących wnioski o wyłączenie sędziego, wskazanym sędziom tego Sądu: SSA P. S., SSA A.N. oraz SSO del. P.B., z jednoczesnym wyłączeniem od rozpoznania takich spraw pozostałych sędziów orzekających w tym Wydziale. W ocenie wnioskodawcy wyłączenie pozostałych sędziów od orzekania we wskazanych sprawach, w drodze decyzji prezesa sądu o podziale czynności na podstawie dowolnych i nieznanych kryteriów jest sprzeczne z prawem, a wyznaczeni imiennie do rozpoznania wniosków sędziowie nie utworzą sądu ustanowionego ustawą. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek Sądu Apelacyjnego w Warszawie nie został uwzględniony ze względu na ustanie podniesionych w nim podstaw, wskazujących na wadliwe ukształtowanie składu sądu mającego procedować w przedmiocie wniosków o wyłączenie sędziego. W kontekście wniosku podnieść należało, że bezstronność sędziego stanowi opokę zaufania do sądów i sprawowanego przez nie wymiaru sprawiedliwości. Składane wnioski o wyłączenie sędziego stanowią realny instrument pozwalający na weryfikację standardu bezstronności sędziego, dlatego rozpoznanie tych wniosków przez sąd wyznaczony w wadliwym i pozbawionym podstawy prawnej trybie, mogłoby prowadzić do pozbawienia strony prawa do rozpoznania jego sprawy, przyjmując interpretację tego pojęcia w zgodzie z treścią uchwale składy 7 sędziów Sądu Najwyższego z dnia 13 czerwca 2023 r., I KZP 22/2, przez sąd bezstronny i niezawisły. Decydujące jednak dla rozstrzygnięcia wniosku, mimo trafności argumentacji przedstawionej we wniosku miał fakt, że po wystąpieniu przez sąd z wnioskiem nastąpiła kolejna zmiana zakresu czynności sędziów orzekających w II Wydziale karnym tego Sądu. Z pisma Prezesa Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 21 lipca 2023 r., z wyciągu z protokołu nr 16/2023 z posiedzenia Kolegium Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 18 lipca 2023 r. oraz „ informacji o podziale czynności oraz sposobie uczestniczenia w przydziale spraw w Sądzie Apelacyjnym w Warszawie” wynika, że przywrócono zakres czynności sędziów orzekających w II Wydziale Karnym obowiązujący przed 16 czerwca 2023 r. Wobec czego sprawy o wyłączenie sędziego będą przydzielane do rozpoznania wszystkim sędziom na zasadach ogólnych, nie zaś rozpoznawane będą wyłącznie przez imiennie wyznaczonych sędziów. Zatem wobec tej zmiany podziału czynności i usunięcia kwestionowanych regulacji organizacyjnych, brak było podstaw aby w trybie art. 37 k.p.k. odstąpić od zasady rozpoznania sprawy przez sąd właściwy. Z tych względów postanowiono jak na wstępie. [SOP] [ms]
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI