II KO 10/18

Sąd Okręgowy w RadomiuRadom2018-04-26
SAOSKarnerepresje komunistyczneŚredniaokręgowy
represjePRLustawa lustracyjnaniepodległośćbrońsąd wojskowyIPN

Sąd Okręgowy w Radomiu stwierdził nieważność wyroku Wojskowego Sądu Rejonowego z 1947 r. wobec J.N. za posiadanie broni, uznając czyn za związany z działalnością na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego.

Wnioskodawczyni S.B. wystąpiła o stwierdzenie nieważności wyroku Wojskowego Sądu Rejonowego w Kielcach z 1947 r. wobec jej brata, J.N., skazanego za nielegalne posiadanie broni. Sąd Okręgowy w Radomiu, analizując sprawę w świetle ustawy o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych, uznał, że czyn przypisany J.N. był związany z działalnością na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego. W konsekwencji, sąd stwierdził nieważność wyroku w części dotyczącej skazania za posiadanie broni.

Sąd Okręgowy w Radomiu rozpoznał wniosek S.B. o stwierdzenie nieważności wyroku Wojskowego Sądu Rejonowego w Kielcach z dnia 16 września 1947 roku (sygn. akt SR 863/47), wydanego wobec jej brata, J.N. J.N. został wówczas skazany na 7 lat więzienia za nielegalne posiadanie pistoletów, co miało miejsce w latach 1945-1947. Wnioskodawczyni domagała się stwierdzenia nieważności wyroku na podstawie ustawy z dnia 23 lutego 1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego. Sąd, po analizie akt sprawy i wyjaśnień wnioskodawczyni, stwierdził, że czyn przypisany J.N. (nielegalne posiadanie broni) był ściśle związany z jego przynależnością do tzw. Grupy Z., która współpracowała z inspektoratem Związku WiN. Z uwagi na ten związek z działalnością na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego, sąd uznał, że przesłanki do stwierdzenia nieważności wyroku zostały spełnione. W konsekwencji, postanowieniem z dnia 26 kwietnia 2018 roku, Sąd Okręgowy stwierdził nieważność wyroku Wojskowego Sądu Rejonowego w Kielcach z 1947 roku w części dotyczącej skazania J.N. za przestępstwo z art. 4 § 1 dekretu z dnia 13 czerwca 1946 roku. Postępowanie w tej sprawie było wolne od kosztów.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, jeśli broń ta była przeznaczona lub wykorzystywana w ramach działalności organizacji walczących o niepodległość.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że posiadanie broni przez J.N. było ściśle związane z jego przynależnością do Grupy Z., która współpracowała z WiN, co kwalifikuje czyn jako działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

stwierdzenie nieważności

Strona wygrywająca

J. N.

Strony

NazwaTypRola
S. B.osoba_fizycznawnioskodawca
J. N.osoba_fizycznaskazany
Wojskowy Sąd Rejonowy w Kielcachinstytucjaorgan wydający orzeczenie
Prokurator IPNorgan_państwowyprokurator

Przepisy (5)

Główne

u.o.n.o. art. 1 § 1

Ustawa o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego

Uznaje się za nieważne orzeczenia, jeżeli czyn przypisany był związany z działalnością na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego.

u.o.n.o. art. 2 § 1

Ustawa o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego

u.o.n.o. art. 3 § 2

Ustawa o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego

Pomocnicze

u.o.n.o. art. 13

Ustawa o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego

Postępowanie jest wolne od kosztów.

dekret art. 4 § 1

Dekret o przestępstwach szczególnie niebezpiecznych w okresie odbudowy Państwa

Argumenty

Skuteczne argumenty

Czyn przypisany J.N. był związany z działalnością na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego poprzez przynależność do Grupy Z. współpracującej z WiN.

Godne uwagi sformułowania

czyn przypisany był związany z działalnością na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego czyn ten związany był z działalnością na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego

Skład orzekający

Adriana Orzechowska

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja ustawy o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych, w szczególności w kontekście powiązań z organizacjami niepodległościowymi."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu faktycznego i okresu historycznego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy rehabilitacji ofiar systemu komunistycznego i pokazuje, jak sądy interpretują historyczne akty prawne w kontekście współczesnej ochrony praw człowieka i pamięci historycznej.

Czy posiadanie broni w PRL mogło być walką o wolną Polskę? Sąd unieważnia wyrok sprzed 70 lat.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II Ko 10/18 POSTANOWIENIE 26 kwietnia 2018 r. Sąd Okręgowy w Radomiu II Wydział Karny w składzie: Przewodniczący: SSO Adriana Orzechowska Protokolant: staż p.o. prot. sąd. K. P. przy udziale Prokuratora IPN D. A. po rozpoznaniu sprawy z wniosku S. B. o uznanie za nieważne wyroku Wojskowego Sądu Rejonowego w Kielcach, wydanego na sesji wyjazdowej w R. w dniu 16 września 1947 roku w sprawie o sygn. akt SR 863/47, wydanego w stosunku do jej brata J. N. , na podstawie art. 1 ust. 1 i art. 2 ust. 1 oraz art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 23 lutego 1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego (Dz.U.2017.1987 j.t.) postanawia: stwierdzić nieważność wyroku Wojskowego Sądu Rejonowego w Kielcach, wydanego na sesji wyjazdowej w R. w dniu 16 września 1947 roku w sprawie o sygn. akt Sr 863/47, w części dotyczącej skazania J. N. za przestępstwo z art. 4 § 1 dekretu z dnia 13 czerwca 1946 roku o przestępstwach szczególnie niebezpiecznych w okresie odbudowy Państwa UZASADNIENIE Wyrokiem Wojskowego Sądu Rejonowego w Kielcach, wydanym na sesji wyjazdowej w R. 16 września 1947 roku w sprawie o sygn. akt Sr 863/47, J. N. został uznany winnym popełnienia przestępstwa z art. 4 § 1 dekretu z dnia 13 czerwca 1946 roku o przestępstwach szczególnie niebezpiecznych w okresie odbudowy Państwa polegającego na tym, że od stycznia 1945 r. do dnia zatrzymania tj. 17 maja 1947 r. we wsi Ż. , gm. B. , pow. Radom bez prawnego zezwolenia władz posiadał pistolet syst. (...) Nr (...) , a od miesiąca listopada 1946 r. do dnia 17 maja 1947 r. w wyżej opisanym miejscu pistolet syst. belgijskiego Nr 595 i skazany na karę 7 lat więzienia. Na poczet orzeczonej kary został zaliczony skazanemu okres tymczasowego aresztu od 20 maja 1947 r. oraz zarządzono przepadek na rzecz Skarbu Państwa pistoletu syst. (...) Nr (...) oraz pistoletu syst. belgijskiego Nr 595. Ponadto wymieniony Sąd uniewinnił oskarżonego od dokonania przestępstwa z art. 86§2 K.R. W.P i 14§1 dekretu z 13 czerwca 1946 roku. We wniosku z 10 listopada 2017 roku siostra J. S. B. - wniosła o stwierdzenie nieważności wyżej wymienionego wyroku w trybie ustawy z dnia 23 lutego 1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego (Dz.U.2017.1987 j.t.). W toku posiedzenia wnioskodawczyni sprecyzowała swoje stanowisko wnosząc o stwierdzenie nieważności wymienionego wyroku w części dotyczącej skazania J. N. za przestępstwo z art. 4 § 1 dekretu z dnia 13 czerwca 1946 roku o przestępstwach szczególnie niebezpiecznych w okresie odbudowy Państwa . Prokurator przyłączył się do wniosku S. B. . Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Wniosek S. B. zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 23 lutego 1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego (t.j. Dz.U. z 2015 r., poz. 1583) uznaje się za nieważne orzeczenia, min. jeżeli czyn przypisany był związany z działalnością na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego. W przedmiotowej sprawie niewątpliwie mamy do czynienia z taką sytuacją. Jak wynika z akt sprawy SR 863/47 czyn za jaki został skazany J. N. był ściśle związany z działalnością grupy dowodzonej przez W. B. (...) i W. M. (...) , która to z kolei współpracowała z inspektoratem Związku (...) organizacji (...) . Grupa Z. miała wprawdzie tzw. luźny charakter, jednakże jej związek z WiN jest niekwestionowany przez historyków IPN (zob. min. Biuletyn IPN Nr 1-2 /84-85/ styczeń-luty 2008, s.111). J. N. (jak wynika chociażby z jego wyjaśnień) wstąpił do tzw. Grupy Z. w połowie kwietnia 1946 roku, przyjmując pseudonim (...) . Broń otrzymał min. od zastępcy przywódcy grupy, czyli W. M. ps. (...) . Ponieważ przestępstwo z art. 4 § 1 dekretu z dnia 13 czerwca 1946 roku o przestępstwach szczególnie niebezpiecznych w okresie odbudowy Państwa , za które J. N. został skazany, polegało na nielegalnym posiadaniu broni palnej, mającej związek z jego przynależnością do tzw. Grupy Z. należało uznać, że czyn ten związany był z działalnością na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego. Mając powyższe na uwadze, należało zgodnie z art. 2 ust. 1 cytowanej wyżej ustawy stwierdzić nieważność wyroku Wojskowego Sądu Rejonowego w Kielcach, wydanego na sesji wyjazdowej w R. 16 września 1947 roku w sprawie o sygn. akt Sr 863/47, w części postulowanej przez wnioskodawczynię. Zgodnie z treścią art. 13 ustawy z dnia 23 lutego 1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego postępowanie jest wolne od kosztów. SSO Adriana Orzechowska

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI