Orzeczenie · 2026-05-28

II KO 1/25

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2026-05-28
SNKarnepostępowanie karneWysokanajwyższy
wznowienie postępowaniakasacjaSąd NajwyższyIzba Karnaobsada sąduniezależność sądownictwaprawomocnośćk.p.k.

Do Sądu Najwyższego wpłynął wniosek obrońcy skazanego A. F. o wznowienie postępowania, które zostało prawomocnie zakończone postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 17 grudnia 2024 roku, sygn. II KK 512/24, oddalającym kasację jako oczywiście bezzasadną. Obrońca argumentował, że w składzie orzekającym Sądu Najwyższego brała udział sędzia Małgorzata Bednarek, powołana na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie ustawy z 2017 roku, a także wcześniej pełniąca funkcję sędziego Izby Dyscyplinarnej. Sąd Najwyższy, rozpoznając pismo jako sygnalizację podjęcia czynności z urzędu, stwierdził niedopuszczalność wznowienia postępowania. Podkreślono, że postanowienie o oddaleniu kasacji nie jest prawomocnym orzeczeniem kończącym postępowanie sądowe w rozumieniu art. 540 § 1 k.p.k. i nie podlega wznowieniu. Sąd odwołał się do utrwalonego orzecznictwa, zgodnie z którym wznowienie postępowania kasacyjnego zakończonego postanowieniem o oddaleniu kasacji jest niedopuszczalne z mocy ustawy. Sąd uznał, że argumenty ustrojowe i konwencyjne nie mogą zmienić tego paradygmatu interpretacyjnego, a rzekomy kryzys konstytucyjny czy uchwały Sądu Najwyższego nie uzasadniają odmiennej wykładni. W konsekwencji, Sąd Najwyższy stwierdził niedopuszczalność wznowienia postępowania z urzędu.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Potwierdzenie niedopuszczalności wznowienia postępowania kasacyjnego zakończonego postanowieniem o oddaleniu kasacji, niezależnie od argumentów ustrojowych czy konstytucyjnych.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy wyłącznie sytuacji, gdy postępowanie kasacyjne zakończyło się postanowieniem o oddaleniu kasacji, a nie merytorycznym rozstrzygnięciem Sądu Najwyższego.

Zagadnienia prawne (2)

Czy postanowienie Sądu Najwyższego o oddaleniu kasacji jako oczywiście bezzasadnej jest orzeczeniem kończącym postępowanie sądowe w rozumieniu art. 540 § 1 k.p.k., które może podlegać wznowieniu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, postanowienie o oddaleniu kasacji nie jest prawomocnym orzeczeniem kończącym postępowanie sądowe w rozumieniu art. 540 § 1 k.p.k. i nie podlega wznowieniu.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że postanowienie o oddaleniu kasacji jedynie orzeka o niezasadności środka zaskarżenia, nie wkraczając w sferę prawomocności orzeczenia kończącego postępowanie w przedmiocie odpowiedzialności karnej. W związku z tym, wznowienie postępowania kasacyjnego zakończonego takim postanowieniem jest niedopuszczalne z mocy ustawy.

Czy sygnalizacja obrońcy o nienależytej obsadzie sądu może stanowić podstawę do wznowienia postępowania z urzędu?

Odpowiedź sądu

Pismo sygnalizacyjne nie stanowi wniosku o wznowienie postępowania i nie implikuje obowiązku jego rozpoznania, jednakże sąd może podjąć czynności z urzędu w przypadku ujawnienia się bezwzględnej przyczyny odwoławczej.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wyjaśnił, że pismo sygnalizacyjne złożone w trybie art. 9 § 2 k.p.k. nie jest wnioskiem o wznowienie postępowania. Wznowienie postępowania na podstawie art. 542 § 3 k.p.k. w związku z ujawnieniem się jednej z uchybień wymienionych w art. 439 § 1 k.p.k. może nastąpić tylko z urzędu, nie zaś na wniosek strony. Jednakże, w niniejszej sprawie stwierdzono niedopuszczalność wznowienia postępowania z innych przyczyn.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Stwierdzono niedopuszczalność wznowienia postępowania z urzędu

Strony

NazwaTypRola
A. F.osoba_fizycznaskazany
obrońca skazanegoinneobrońca

Przepisy (5)

Główne

k.p.k. art. 542 § 1 i 3

Kodeks postępowania karnego

a contrario

k.p.k. art. 540 § 1

Kodeks postępowania karnego

Sąd Najwyższy orzeka jedynie o niezasadności środka zaskarżenia, nie wkracza zaś w żadnym zakresie w sferę, w której wyrok kończący postępowanie, korzysta już z powagi rzeczy osądzonej.

Pomocnicze

k.p.k. art. 439 § 1

Kodeks postępowania karnego

Ujawnienie się jednego z uchybień wymienionych w tym przepisie stanowi podstawę do wznowienia z urzędu.

k.p.k. art. 9 § 2

Kodeks postępowania karnego

Pismo sygnalizacyjne nie implikuje po stronie sądu obowiązku jego rozpoznania.

k.p.k. art. 537 § 2

Kodeks postępowania karnego

W przypadku uchylenia wyroku i wydania orzeczenia następcze rozstrzygającego merytorycznie o przedmiocie procesu, orzeczenie to może podlegać wznowieniu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Postanowienie o oddaleniu kasacji nie jest orzeczeniem kończącym postępowanie sądowe w rozumieniu art. 540 § 1 k.p.k. i nie podlega wznowieniu. • Wznowienie postępowania kasacyjnego zakończonego postanowieniem o oddaleniu kasacji jest niedopuszczalne z mocy ustawy. • Argumenty ustrojowe i konwencyjne nie mogą zmienić utrwalonego paradygmatu interpretacyjnego o braku możliwości wznowienia postępowania w omawianej sytuacji.

Odrzucone argumenty

Argumenty natury ustrojowej i konwencyjnej wymagają eliminacji wypracowanego paradygmatu interpretacyjnego o celowości stosowania wąskiej wykładni art. 542 § 3 k.p.k. • Rzekomy kryzys konstytucyjny związany z ukształtowaniem Krajowej Rady Sądownictwa oraz uchwała Sądu Najwyższego - Izby Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 23 stycznia 2020 r., BSA I-4110-1/20, powinny prowadzić do wznawiania postępowań kasacyjnych.

Godne uwagi sformułowania

stwierdzić niedopuszczalność wznowienia postępowania z urzędu • postanowienie Sądu Najwyższego o oddaleniu kasacji nie jest prawomocnym orzeczeniem kończącym postępowanie sądowe w rozumieniu art. 540 § 1 k.p.k. • wznowienie postępowania kasacyjnego zakończonego w Sądzie Najwyższym postanowieniem o oddaleniu kasacji jest niedopuszczalne z mocy ustawy • słusznie przyjętego paradygmatu interpretacyjnego o braku możliwości wznowienia postępowania w omawianej sytuacji, nie mogą zmienić, ani rzekomy kryzys konstytucyjny...

Skład orzekający

Anna Dziergawka

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie niedopuszczalności wznowienia postępowania kasacyjnego zakończonego postanowieniem o oddaleniu kasacji, niezależnie od argumentów ustrojowych czy konstytucyjnych."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie sytuacji, gdy postępowanie kasacyjne zakończyło się postanowieniem o oddaleniu kasacji, a nie merytorycznym rozstrzygnięciem Sądu Najwyższego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Orzeczenie dotyczy kwestii proceduralnych związanych z niezależnością sądownictwa i możliwością wznowienia postępowań, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie w środowisku prawniczym i szerszej opinii publicznej.

Sąd Najwyższy: Czy można wznowić postępowanie po oddalonej kasacji? Kluczowa decyzja w sprawie niezależności sądownictwa.

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst