II KKN 314/01

Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 21 stycznia 2003 r. rozpoznał kasację wniesioną przez obrońcę Alfreda L., oskarżonego o zabójstwo z art. 148 § 1 k.k. Kasacja dotyczyła wyroku Sądu Apelacyjnego utrzymującego w mocy wyrok Sądu Okręgowego, który skazał oskarżonego na 15 lat pozbawienia wolności. Głównym zarzutem obrony było naruszenie art. 186 § 1 k.p.k. poprzez oparcie ustaleń faktycznych na odczytanych zeznaniach świadka Kingi L., córki oskarżonego i pokrzywdzonej, złożonych w postępowaniu przygotowawczym. Świadek ten, po złożeniu zeznań, został przysposobiony anonimowo i wyjechał za granicę, co uniemożliwiło ustalenie jej aktualnego miejsca pobytu i doręczenie wezwania na rozprawę. Sąd Najwyższy oddalił kasację, wyjaśniając, że protokoły zeznań świadka najbliższego oskarżonemu, który odmówił zeznań, mogą być odczytane na rozprawie na podstawie art. 391 § 1 k.p.k., jeśli świadkowi nie można doręczyć wezwania. Podkreślono, że warunkiem odczytania protokołu nie jest skuteczne doręczenie wezwania, lecz podjęcie wszelkich możliwych i wymaganych czynności zmierzających do tego celu. W sytuacji, gdy ustalenie miejsca pobytu świadka jest niemożliwe, doręczenie wezwania staje się nierealne, co uzasadnia odczytanie protokołów. Sąd Najwyższy powołał się na wcześniejsze orzecznictwo, w tym wyrok z dnia 14 grudnia 1934 r., potwierdzający dopuszczalność odczytania zeznań świadka, który nie stawił się na rozprawę z powodów usprawiedliwiających odczytanie jego zeznań. Podkreślono, że przepis art. 186 § 1 k.p.k. nie nakłada na sąd obowiązku uzyskania od świadka oświadczenia, czy chce składać zeznanie, i nie może być traktowany jako przepis szczególny ograniczający stosowanie art. 391 § 1 k.p.k. Rozwiązanie to ma na celu ochronę interesów świadka, ale nie może prowadzić do niemożności procesowego wykorzystania zeznań, gdy doręczenie wezwania jest niemożliwe. Sąd Najwyższy zaznaczył, że dopuszczalność odczytania zeznań nie zależy od ich treści, a nawet zeznania korzystne dla oskarżonego mogą zostać odczytane. Wykładnia ta, zdaniem Sądu, nie jest sprzeczna z wcześniejszym orzeczeniem V KK 51/02, gdyż tam miejsce pobytu świadka było znane.

Zagadnienia prawne (2)

Skład orzekający