II KK 99/15

Sąd Najwyższy2015-04-23
SAOSKarneprzestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacjiŚrednianajwyższy
wypadek drogowykasacjaSąd Najwyższyprawo o ruchu drogowymzachowanie ostrożnościustalenia faktycznekontrola kasacyjna

Sąd Najwyższy oddalił kasację oskarżyciela posiłkowego, uznając ją za oczywiście bezzasadną i podkreślając, że postępowanie kasacyjne nie służy ponownej ocenie ustaleń faktycznych.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację wniesioną przez pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego od wyroku utrzymującego w mocy uniewinnienie oskarżonego S. Ł. od zarzutu spowodowania wypadku. Kasacja zarzucała rażące naruszenie prawa materialnego, w tym błędną interpretację obowiązku zachowania szczególnej ostrożności przez kierowców włączających się do ruchu. Sąd Najwyższy uznał kasację za oczywiście bezzasadną, wskazując, że skarżący próbuje uczynić z postępowania kasacyjnego trzecią instancję merytoryczną i podważa ustalenia faktyczne, co nie jest dopuszczalne.

Sąd Najwyższy w Izbie Karnej rozpoznał kasację wniesioną przez pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego od wyroku Sądu Okręgowego w Ł., który utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego uniewinniający S. Ł. od zarzutu spowodowania wypadku samochodowego z art. 177 § 1 k.k. Kasacja zarzucała rażące naruszenie prawa materialnego, w szczególności art. 17 ust. 2 Prawa o ruchu drogowym, poprzez błędną interpretację obowiązku zachowania szczególnej ostrożności przez kierowców włączających się do ruchu. Sąd Najwyższy oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną, stwierdzając, że sposób jej sformułowania stanowi próbę uczynienia z postępowania kasacyjnego trzeciej instancji merytorycznej kontroli orzeczenia. Podkreślono, że Sąd Najwyższy nie czyni własnych ustaleń faktycznych, a celem postępowania kasacyjnego nie jest powielająca kontrola apelacyjna ani kontrola ustaleń faktycznych. Sąd Najwyższy podzielił stanowisko Prokuratora, że argumenty kasacji koncentrują się na podważeniu ustaleń faktycznych dotyczących miejsca potrącenia pokrzywdzonego i jego zachowania, a nie na błędnej wykładni przepisów. Uznano, że uzasadnienie Sądu Okręgowego jest wyczerpujące, a kierujący pojazdem dopełnił ciążących na nim obowiązków, nie mógł spodziewać się pieszego przechodzącego przez jezdnię w sposób, w jaki to zrobił pokrzywdzony. Norma z art. 17 ust. 2 p.r.d. nie nakłada nieograniczonych obowiązków obserwacji, lecz precyzuje sposób bezpiecznego wykonania manewru.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, postępowanie kasacyjne nie jest trzecią instancją merytoryczną i nie służy dokonywaniu własnych ustaleń faktycznych.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że celem postępowania kasacyjnego nie jest powielająca kontrola apelacyjna ani kontrola ustaleń faktycznych, a próba uczynienia z niego takiej instancji jest niedopuszczalna.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie kasacji

Strona wygrywająca

oskarżony

Strony

NazwaTypRola
S. Ł.osoba_fizycznaoskarżony
W. P.osoba_fizycznaoskarżyciel posiłkowy

Przepisy (3)

Główne

k.k. art. 177 § 1

Kodeks karny

p.r.d. art. 17 § 2

Prawo o ruchu drogowym

Obowiązek zachowania szczególnej ostrożności przez kierowcę włączającego się do ruchu nie jest nieograniczony i zależy od konkretnej sytuacji.

Pomocnicze

k.p.k. art. 535 § 3

Kodeks postępowania karnego

Umożliwia rozpoznanie kasacji w trybie uproszczonym, gdy jest ona oczywiście bezzasadna.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Kasacja stanowi próbę ponownej oceny ustaleń faktycznych, co jest niedopuszczalne w postępowaniu kasacyjnym. Sądy niższych instancji prawidłowo zinterpretowały i zastosowały przepisy prawa, w tym obowiązek zachowania szczególnej ostrożności przez kierowcę. Zachowanie pokrzywdzonego było nieuzasadnione i stanowiło naruszenie zasad ruchu drogowego.

Odrzucone argumenty

Rażące naruszenie prawa materialnego, tj. art. 17 ust. 2 p.r.d. poprzez błędną interpretację obowiązku zachowania szczególnej ostrożności.

Godne uwagi sformułowania

Sposób sformułowania przez skarżącego zarzutów kasacyjnych stanowi zawoalowaną próbę uczynienia z postępowania kasacyjnego trzeciej merytorycznej instancji kontroli orzeczenia. Nie jest rolą Sądu Najwyższego czynienie własnych ustaleń faktycznych w przekazywanych mu do rozpoznania sprawach. Celem postępowania kasacyjnego nie jest ani powielająca kontrola apelacyjna ocena rozumowania sądu meriti, ani kontrola przeprowadzonych w sprawie ustaleń faktycznych.

Skład orzekający

Włodzimierz Wróbel

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja zakresu postępowania kasacyjnego oraz obowiązków kierowcy włączającego się do ruchu."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego stanu faktycznego i specyfiki zarzutów kasacyjnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje kluczowe zasady postępowania kasacyjnego i interpretacji przepisów ruchu drogowego, co jest istotne dla praktyków prawa karnego i komunikacyjnego.

Kasacja jako trzecia instancja? Sąd Najwyższy wyjaśnia granice kontroli.

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II KK 99/15 POSTANOWIENIE Dnia 23 kwietnia 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Włodzimierz Wróbel po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 23 kwietnia 2015 r., na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k. sprawy S. Ł. uniewinnionego od zarzutu popełnienia czynu zabronionego z art. 177 § 1 k.k., z powodu kasacji wniesionej przez pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego od wyroku Sądu Okręgowego w Ł. z dnia 29 lipca 2014 r., utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego z dnia 20 marca 2014 r., p o s t a n a w i a: 1) oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną; 2) zwolnić oskarżyciela posiłkowego z kosztów sądowych postępowania kasacyjnego, obciążając nimi Skarb Państwa. UZASADNIENIE Wyrokiem Sądu Rejonowego z dnia 20 marca 2014 r. S. Ł. został uniewinniony od zarzutu popełnienia czynu spowodowania wypadku samochodowego z art. 177 § 1 k.k. Wyrok ten został następnie utrzymany w mocy wyrokiem Sądu Okręgowego w Ł. z dnia 29 lipca 2014 r. Od powyższego prawomocnego rozstrzygnięcia kasację wniósł pełnomocnik oskarżyciela posiłkowego W. P., zarzucając przedmiotowemu orzeczeniu rażące naruszenie prawa materialnego, tj. art. 17 ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (dalej, jako: p.r.d.) polegające na błędnej interpretacji obowiązku „zachowania szczególnej ostrożności” kierowców pojazdów 2 włączających się do ruchu, które to uchybienie miało istotny wpływ na treść wyroku Sądu. Podnosząc powyższy zarzut skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku Sądu I i II instnacji i o przekazanie sprawy do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Ł. W swojej odpowiedzi na kasację, Prokurator Prokuratury Okręgowej wniósł o jej oddalenie jako oczywiście bezzasadnej. Sąd Najwyższy zważył co następuje. Kasacja jest bezzasadna w stopniu umożliwiającym jej rozpoznanie w trybie art. 535 § 3 k.p.k. Sposób sformułowania przez skarżącego zarzutów kasacyjnych stanowi zawoalowaną próbę uczynienia z postępowania kasacyjnego trzeciej merytorycznej instancji kontroli orzeczenia. Nie jest rolą Sądu Najwyższego czynienie własnych ustaleń faktycznych w przekazywanych mu do rozpoznania sprawach, do czego najwyraźniej dąży skarżący w taki, a nie inny sposób formułując złożony przez siebie nadzwyczajny środek odwoławczy. Pamiętać należy, a zwłaszcza na uwadze winien mieć to profesjonalny pełnomocnik będący adwokatem, że celem postępowania kasacyjnego nie jest ani powielająca kontrolę apelacyjną ocena rozumowania sądu meriti, ani kontrola przeprowadzonych w sprawie ustaleń faktycznych (tak m.in. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 4 grudnia 2012 r. V K.K. 125/12, LEX nr 1277781). Wypada podzielić w pełni pogląd Prokuratora Prokuratury Okręgowej, który w odpowiedzi na kasację wskazał, że argumenty prezentowane w kasacji mają niejako wzmocnić te już wcześniej podnoszone w apelacji, a dotyczące przede wszystkim ustaleń faktycznych poczynionych w sprawie przez Sąd I instancji. Zwrócić należy uwagę, że właściwie skarżący nie argumentuje, w jaki sposób sądy obu instancji miały dokonać błędnej wykładni art. 17 ust. 2 p.r.d. i następnie zastosować go w niniejszej sprawie w sposób nieprawidłowy. Kasacja koncentruje się na podważeniu ustaleń sądów, że pokrzywdzony został potrącony 3 na jezdni, a nie na chodniku oraz że jego zachowanie (przechodzenie przed skręcającym pojazdem, a nie za nim) było nieuzasadnione i samo w sobie stanowiło naruszenie zasad ruchu drogowego. Postępowanie kasacyjne nie jest etapem, na którym dopuszczalne jest „dyskutowanie” z ustaleniami faktycznymi sądów w sposób, w jaki prowadzi swój wywód skarżący. Zdaniem Sądu Najwyższego, uzasadnienie wyroku Sądu Okręgowego jest wyczerpujące, precyzyjnie wskazuje dlaczego uznał on ustalenia sądu I instancji za prawidłowe. Należy wskazać zwłaszcza na wywód na s. 3 uzasadnienia, gdzie Sąd rekapituluje wnioski płynące z zeznań świadków oraz podnosi nieścisłości w zeznaniach samego pokrzywdzonego. Sąd Najwyższy podziela ocenę Sądu odwoławczego, że w konfiguracji czasowoprzestrzennej zdarzenia, kierujący pojazdem dopełnił ciążących na nim obowiązków (m.in. zachowania szczególnej ostrożności i ustąpienia pierwszeństwa pojazdom na drodze głównej) i nie mógł spodziewać się ruchu pieszego, przechodzącego przez jezdnię w taki sposób, w jaki zrobił to pokrzywdzony. Wszak norma wynikająca z art. 17 ust. 2 p.r.d. nie nakłada na kierującego nieograniczonych obowiązków obserwacji całego otoczenia, lecz w zależności od konkretnej sytuacji, precyzuje, w jaki sposób określony manewr ma zostać bezpiecznie wykonany (tj. jaki zasób informacji musi przeanalizować kierowca zanim podejmie decyzję o wykonaniu danego manewru). W związku z powyższym, należało orzec jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI