II KK 96/20

Sąd Najwyższy2021-01-26
SNKarneprzestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacjiŚrednianajwyższy
prawo karnekasacjasąd najwyższypostępowanie karnenaruszenie prawa procesowegopokrzywdzonywypadek drogowy

Sąd Najwyższy uchylił wyrok skazujący za spowodowanie zagrożenia katastrofy w ruchu drogowym z powodu nieprawidłowego zawiadomienia pokrzywdzonych o posiedzeniu.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego wniesioną na niekorzyść skazanego A. G., który został skazany za przestępstwo z art. 177 § 1 k.k. w zb. z art. 174 § 2 k.k. Kasacja zarzuciła rażące naruszenie prawa procesowego, w szczególności błędne uznanie, że pięcioro pokrzywdzonych zostało prawidłowo zawiadomionych o terminie posiedzenia, mimo braku dowodów doręczenia. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania sądowi niższej instancji, wskazując na konieczność ponownego rozważenia kwestii zawiadomienia pokrzywdzonych oraz wątpliwości co do okoliczności popełnienia przestępstwa i winy sprawcy.

Sąd Najwyższy w Izbie Karnej rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego wniesioną na niekorzyść skazanego A. G., który został skazany wyrokiem Sądu Rejonowego w W. z dnia 29 sierpnia 2019 r. za popełnienie przestępstwa z art. 177 § 1 k.k. w zb. z art. 174 § 2 k.k. Sąd Rejonowy orzekł karę roku pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem na 3 lata próby, karę grzywny w ilości 200 stawek dziennych, zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych na okres 2 lat oraz nawiązki na rzecz pokrzywdzonych. Kasacja zarzuciła rażące naruszenie przepisów k.p.k. dotyczących postępowania w trybie konsensualnym, w tym art. 343 § 2, 5 i 7 k.p.k. w zw. z art. 335 § 2 k.p.k., polegające na błędnym uznaniu, że wydaniu wyroku nie sprzeciwiło się pięcioro pokrzywdzonych, którzy nie zostali prawidłowo zawiadomieni o terminie posiedzenia. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną, stwierdzając brak dowodów doręczenia zawiadomień pokrzywdzonym. Podkreślono, że wystąpienie skutku w postaci co najmniej średniego uszczerbku na zdrowiu nie jest konieczne do uznania kogoś za pokrzywdzonego przestępstwem z art. 174 § 2 k.k. W związku z tym, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu w W. do ponownego rozpoznania, zalecając szczególną uwagę na kwestie zawiadomienia pokrzywdzonych oraz wątpliwości co do okoliczności popełnienia przestępstwa i winy sprawcy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli brak jest dowodów doręczenia zawiadomień, nie można uznać pokrzywdzonych za prawidłowo powiadomionych.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził brak dowodów doręczenia zawiadomień o terminie posiedzenia pięciorgu pokrzywdzonym, co stanowiło rażące naruszenie prawa procesowego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie i przekazanie do ponownego rozpoznania

Strona wygrywająca

oskarżony (w zakresie uchylenia wyroku)

Strony

NazwaTypRola
A. G.osoba_fizycznaskazany
Prokurator Generalnyorgan_państwowyskarżący
J. O.osoba_fizycznapokrzywdzony (oskarżyciel posiłkowy)
W. K.osoba_fizycznapokrzywdzony
B. G.osoba_fizycznapokrzywdzony
P. M.osoba_fizycznapokrzywdzony
M. W.osoba_fizycznapokrzywdzony
Prokuratura Regionalna del. do Prokuratury Krajowejorgan_państwowyprokurator

Przepisy (17)

Główne

k.k. art. 177 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 174 § 2

Kodeks karny

k.p.k. art. 343 § 2

Kodeks postępowania karnego

wymogi trybu konsensualnego

k.p.k. art. 343 § 5

Kodeks postępowania karnego

wymogi trybu konsensualnego

k.p.k. art. 343 § 7

Kodeks postępowania karnego

wymogi trybu konsensualnego

k.p.k. art. 335 § 2

Kodeks postępowania karnego

wniosek o skazanie bez rozprawy

k.p.k. art. 117 § 1

Kodeks postępowania karnego

zawiadomienie stron

k.p.k. art. 117 § 2

Kodeks postępowania karnego

zawiadomienie stron

k.p.k. art. 523 § 1

Kodeks postępowania karnego

podstawy kasacji

k.p.k. art. 537 § 2

Kodeks postępowania karnego

rozstrzygnięcie kasatoryjne

Pomocnicze

k.k. art. 72 § 1

Kodeks karny

zobowiązanie do informowania Sądu o przebiegu okresu próby

k.k. art. 71 § 1

Kodeks karny

kara grzywny w ilości stawek dziennych

k.k. art. 42 § 1

Kodeks karny

zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych

k.k. art. 46 § 2

Kodeks karny

orzeczenie nawiązek na rzecz pokrzywdzonych

k.p.k. art. 436

Kodeks postępowania karnego

zakres rozpoznania apelacji/kasacji

k.p.k. art. 518

Kodeks postępowania karnego

stosowanie przepisów o apelacji do kasacji

k.p.k. art. 442 § 3

Kodeks postępowania karnego

zmiana lub uchylenie wyroku przez sąd odwoławczy

Argumenty

Skuteczne argumenty

Rażące naruszenie art. 343 § 2, 5 i 7 k.p.k. w zw. z art. 335 § 2 k.p.k. w zw. z art. 117 § 1 i 2 k.p.k. polegające na błędnym uznaniu, że wydaniu wyroku w trybie konsensualnym nie sprzeciwiło się pięcioro pokrzywdzonych, którzy nie zostali prawidłowo zawiadomieni o terminie posiedzenia.

Godne uwagi sformułowania

Tajemnicą Sądu właściwego pozostaje, na jakiej podstawie stwierdził, iż pokrzywdzeni zostali prawidłowo powiadomieni o terminie posiedzenia. Uszło uwagi obrońcy, że w sprawie przyjęto kumulatywny zbieg przepisów art. 177 § 1 k.k. i art. 174 § 2 k.k., a pokrzywdzonymi przestępstwa bezpośredniego sprowadzenia niebezpieczeństwa katastrofy są również ludzie, których życie lub zdrowie zostało tym zdarzeniem zagrożone; wystąpienie skutku w postaci co najmniej średniego uszczerbku na zdrowiu nie jest tu konieczne.

Skład orzekający

Rafał Malarski

przewodniczący-sprawozdawca

Jerzy Grubba

członek

Kazimierz Klugiewicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Prawidłowe zawiadomienie stron w postępowaniu karnym, zwłaszcza w trybie konsensualnym, oraz definicja pokrzywdzonego w kontekście przestępstw przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i konkretnego przestępstwa.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak kluczowe dla prawidłowości postępowania karnego jest przestrzeganie procedur, takich jak prawidłowe zawiadamianie stron, nawet w trybie konsensualnym. Podkreśla znaczenie praw pokrzywdzonych.

Błąd proceduralny uchylił wyrok skazujący: Sąd Najwyższy przypomina o prawach pokrzywdzonych.

Dane finansowe

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt II KK 96/20
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 26 stycznia 2021 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Rafał Malarski (przewodniczący, sprawozdawca)
‎
SSN Jerzy Grubba
‎
SSN Kazimierz Klugiewicz
Protokolant Łukasz Biernacki
przy udziale prokuratora Prokuratury Regionalnej del. do Prokuratury Krajowej Bożeny Góreckiej,
‎
w sprawie
A. G.
‎
skazanego z art. 177 § 1 k.k. w zb. z art. 174 § 2 k.k.
‎
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie
‎
w dniu 26 stycznia 2021 r.,
‎
kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego na niekorzyść
‎
od wyroku Sądu Rejonowego w W.
‎
z dnia 29 sierpnia 2019 r., sygn. akt V K (…),
uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Sądowi Rejonowemu w W. do ponownego rozpoznania.
UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy w W., wyrokiem z 29 sierpnia 2019 r. wydanym na posiedzeniu na skutek uwzględnienia wniosku prokuratora złożonego na podstawie art. 335 § 2 k.p.k., skazał A. G. za popełnienie w dniu 17 grudnia 2018 r. przestępstwa z art. 177 § 1 k.k. w zb. z art. 174 § 2 k.k. na karę roku pozbawienia wolności, której wykonanie warunkowo zawiesił na okres 3 lat próby, zobowiązując  go do informowania Sądu o przebiegu okresu próby (art. 72 § 1 pkt 1 k.k.), oraz na karę grzywny w ilości 200 stawek dziennych, każda o wysokości 20 zł (art. 71 § 1 k.k.), a nadto orzekł wobec oskarżonego zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym na okres 2 lat (art. 42 § 1 k.k.) i nawiązki na rzecz pięciorga pokrzywdzonych (art. 46 § 2 k.k.). Wyrok ten uprawomocnił się 6 września 2019 r.
Wskazane wyżej orzeczenie zaskarżył w całości kasacją w dniu 3 kwietnia 2020 r. na niekorzyść skazanego Prokurator Generalny. Zarzucając rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie art. 343 § 2, 5 i 7 k.p.k. w zw. z art. 335 § 2 k.p.k. w zw. z art. 117 § 1 i 2 k.p.k., polegające na błędnym uznaniu, że wydaniu wyroku w trybie konsensualnym nie sprzeciwiło się pięcioro pokrzywdzonych, którzy nie zostali prawidłowo zawiadomieni o terminie posiedzenia, oraz na uwzględnieniu wniosku, mimo że okoliczności popełnienia przestępstwa i wina sprawcy budziły uzasadnione wątpliwości, a jego postawa i treść rozstrzygnięcia nie mogły prowadzić do przyjęcia, iż cele postępowania zostaną osiągnięte bez przeprowadzenia rozprawy, wniósł o wydanie wyroku o charakterze kasatoryjnym.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Kasacja okazała się zasadna.
Jakkolwiek w dniu 8 czerwca 2019 r. wysłano do pięciorga pokrzywdzonych – J. O. (występowała w roli oskarżycielki posiłkowej), W. K., B. G., P. M. i M. W. – zawiadomienia o terminie posiedzenia w dniu 29 sierpnia 2019 r., to jednak brak było dowodów doręczenia im tych zawiadomień. Tajemnicą Sądu właściwego pozostaje, na jakiej podstawie stwierdził, iż pokrzywdzeni zostali prawidłowo powiadomieni o terminie posiedzenia.
Próba przekonania przez obrońcę podczas wystąpienia na rozprawie kasacyjnej, że część osób uznanych za pokrzywdzonych jest tego statusu pozbawiona, nie mogła się powieźć. Uszło uwagi obrońcy, że w sprawie przyjęto kumulatywny zbieg przepisów art. 177 § 1 k.k. i art. 174 § 2 k.k., a pokrzywdzonymi przestępstwem bezpośredniego sprowadzenia niebezpieczeństwa katastrofy są również ludzie, których życie lub zdrowie zostało tym zdarzeniem zagrożone; wystąpienie skutku w postaci co najmniej średniego uszczerbku na zdrowiu nie jest tu konieczne.
Za zasadne zatem należało uznać stanowisko autora kasacji o wystąpieniu rażącego i mogącego mieć istotny wpływ na treść wyroku naruszenia prawa procesowego wskazanego w kasacji (art. 523 § 1 k.p.k.). Legło ono u podstaw wydania postulowanego przez skarżącego rozstrzygnięcia (art. 537 § 2 k.p.k.).
Uwzględnienie zarzutu w zakresie związanym z niepowiadomieniem pokrzywdzonych o terminie posiedzenia było wprawdzie wystarczające do wydania wyroku kasatoryjnego (art. 436 k.p.k. w zw. z art. 518 k.p.k.), niemniej należało wskazać, że w ramach ponownego rozpoznawania sprawy Sąd właściwy winien z najwyższą uwagą rozważyć podniesione przez skarżącego kwestie dotyczące wątpliwości co do okoliczności popełnienia przestępstwa oraz winy sprawcy (art. 442 § 3 k.p.k. w zw. z art. 518 k.p.k.).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI