II KK 96/14

Sąd Najwyższy2014-06-25
SNKarneprzestępstwa przeciwko życiu i zdrowiuŚrednianajwyższy
znęcanie sięprzemoc domowaobowiązki probacyjnewarunkowe zawieszenie karykasacjaSąd Najwyższyprawo karne

Sąd Najwyższy uchylił wyrok Sądu Rejonowego w części dotyczącej obowiązku opuszczenia lokalu przez skazanego, wskazując na naruszenie prawa materialnego poprzez niezastosowanie przepisu nakazującego określenie sposobu kontaktu skazanego z pokrzywdzonymi.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego dotyczącą wyroku Sądu Rejonowego w O., który skazał D.S. za znęcanie się i nałożył m.in. obowiązek opuszczenia lokalu wspólnie z pokrzywdzonymi. Kasacja zarzuciła rażące naruszenie prawa materialnego, polegające na niezastosowaniu art. 72 § 1a k.k., który nakazuje określenie sposobu kontaktu skazanego z pokrzywdzonymi w przypadku orzeczenia obowiązku opuszczenia lokalu. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną, uchylił zaskarżony wyrok w tej części i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

Wyrokiem Sądu Rejonowego w O. z dnia 10 maja 2013 r. D. S. został skazany za znęcanie się (art. 207 § 1 k.k. w zw. z art. 91 § 1 k.k.) na karę 2 lat pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na 5 lat próby. Na mocy art. 72 § 1 k.k. zobowiązano go do wykonywania pracy zarobkowej, powstrzymywania się od nadużywania alkoholu oraz opuszczenia lokalu wspólnie z pokrzywdzonymi w terminie 2 miesięcy od uprawomocnienia się orzeczenia. Zwolniono go z kosztów sądowych. Orzeczenie uprawomocniło się 18 maja 2013 r. Kasację na korzyść skazanego wniósł Prokurator Generalny, zarzucając rażące naruszenie prawa karnego materialnego, tj. art. 72 § 1a k.k., poprzez jego niezastosowanie. Wskazał, że sąd nie określił sposobu kontaktu skazanego z pokrzywdzonymi, mimo orzeczenia obowiązku opuszczenia lokalu. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną, stwierdzając, że zaniechanie określenia sposobu kontaktu skazanego z pokrzywdzonymi (żoną i dziećmi) stanowi wadliwość mającą istotny wpływ na treść wyroku. Uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej rozstrzygnięcia o obowiązku opuszczenia lokalu i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, sąd ma obowiązek określenia sposobu kontaktu skazanego z pokrzywdzonymi.

Uzasadnienie

Przepis art. 72 § 1a k.k. jednoznacznie stanowi, że sąd nakładając obowiązek opuszczenia lokalu na sprawcę przestępstwa z użyciem przemocy lub groźby wobec najbliższych, musi określić sposób kontaktu skazanego z pokrzywdzonymi. Jest to uzupełnienie obowiązku opuszczenia lokalu i zapobiega potencjalnemu łamaniu nałożonych środków.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie i przekazanie do ponownego rozpoznania

Strona wygrywająca

Prokurator Generalny (na korzyść oskarżonego)

Strony

NazwaTypRola
D. S.osoba_fizycznaskazany

Przepisy (11)

Główne

k.k. art. 72 § § 1a

Kodeks karny

Nakłada obowiązek określenia sposobu kontaktu skazanego z pokrzywdzonymi, gdy orzeczono obowiązek opuszczenia lokalu.

Pomocnicze

k.k. art. 207 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 91 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 69 § § 1 i 2

Kodeks karny

k.k. art. 70 § § 1 pkt 1

Kodeks karny

k.k. art. 73 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 72 § § 1 pkt 4, 5

Kodeks karny

k.k. art. 7b

Kodeks karny

k.k. art. 72 § § 1 pkt 7b

Kodeks karny

k.p.k. art. 521 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 535 § § 5

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niezastosowanie przez Sąd Rejonowy art. 72 § 1a k.k. w sytuacji orzeczenia obowiązku opuszczenia lokalu na podstawie art. 72 § 1 pkt 7b k.k.

Godne uwagi sformułowania

zaniechanie uregulowania w orzeczeniu kwestii kontaktów skazanego z pokrzywdzonymi: żoną i dziećmi z jednej strony może prowadzić do zasadniczego zachwiania funkcjonowania tej rodziny, z drugiej zaś– skoro są elementem środka probacyjnego obowiązującym w okresie próby – stać się ewentualną przyczyną łamania nałożonego przez Sąd obowiązku. wadliwość w omawianym zakresie procedowania przez Sąd Rejonowy stanowi rażącą i mającą istotny wpływ na treść zapadłego wyroku obrazę art. 72 § 1a k.k.

Skład orzekający

Waldemar Płóciennik

przewodniczący

Jerzy Grubba

członek

Jacek Sobczak

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja i stosowanie art. 72 § 1a k.k. w kontekście obowiązku opuszczenia lokalu przez sprawcę przemocy domowej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji orzekania obowiązku opuszczenia lokalu w sprawach o znęcanie się.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu ochrony ofiar przemocy domowej i prawidłowego stosowania środków probacyjnych, co jest istotne dla praktyków prawa karnego.

Sąd Najwyższy przypomina: opuszczenie lokalu przez sprawcę przemocy domowej wymaga określenia kontaktu z ofiarami.

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II KK 96/14
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 25 czerwca 2014 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Waldemar Płóciennik (przewodniczący)
‎
SSN Jerzy Grubba
‎
SSN Jacek Sobczak (sprawozdawca)
Protokolant Anna Janczak
w sprawie
D. S.
‎
skazanego z art. 207 § 1 k.k. w zw. z art. 91 § 1 k.k.
‎
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu
‎
w dniu 25 czerwca 2014 r.,
‎
kasacji, wniesionej - na podstawie art. 521 § 1 k.p.k. - przez Prokuratora Generalnego, na korzyść oskarżonego
‎
od wyroku Sądu Rejonowego w O.
‎
z dnia 10 maja 2013 r.,
I. uchyla zaskarżony w części dotyczącej rozstrzygnięcia
zawartego w pkt III i w tej części przekazuje sprawę Sądowi
Rejonowemu w O. do ponownego
rozpoznania;
II. kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego obciąża
Skarb Państwa.
U Z A S A D N I E N I E
Wyrokiem Sądu Rejonowego w O. z dnia 10 maja 2013 r., D. S. został skazany za czyn wyczerpujący dyspozycję art. 207 § 1 k.k. w zw. z art. 91 § 1 k.k., na karę 2 lat pozbawienia wolności, której – na podstawie art. 69 § 1 i 2 k.k. i art. 70 § 1 pkt 1 k.k. i art. 73 § 1 k.k. – wykonanie warunkowo zawieszono na okres próby lat 5, oddając w tym czasie oskarżonego pod dozór kuratora sądowego. W pkt III wyroku,
na podstawie art. 72 § 1 k.k. pkt 4, 5 k.k. i art. 7b k.k.
zobowiązano
oskarżonego do wykonywania pracy zarobkowej, powstrzymywania się od nadużywania alkoholu i do opuszczenia lokalu wspólnie zajmowanego z pokrzywdzonymi w terminie 2 miesięcy od uprawomocnienia się orzeczenia co do obowiązku z pkt 7b art. 72 k.k.
Zwolniono oskarżonego z kosztów sądowych.
Orzeczenie to, jako że nie zostało zaskarżone przez żadną ze stron, uprawomocniło się w dniu 18 maja 2013 r. (k. 94).
Kasację od tego wyroku wywiódł, na korzyść skazanego, Prokurator Generalny zarzucając rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie prawa karnego materialnego, tj. art. 72 § 1a k.k., poprzez jego niezastosowanie, co spowodowało nieokreślenie sposobu kontaktu D. S. z pokrzywdzonymi, w sytuacji orzeczenia wobec niego, na podstawie art. 72 § 1 pkt 7b k.k., obowiązku opuszczenia lokalu zajmowanego wspólnie z pokrzywdzonymi. W konkluzji wniósł o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy w tym zakresie Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Kasacja i postawiony w niej zarzut przez Prokuratora Generalnego są zasadne, dlatego podlegają uwzględnieniu w oparciu o przepis art. 535 § 5 k.p.k.
Z akt przedmiotowej sprawy, w tym wyroku Sądu Rejonowego w O. wynika, że oskarżony D. S. został uznany winnym popełniania czynu z art. 270 § 1 k.k. w zw. z art. 91 § 1 k.k. Sąd Rejonowy wymierzając mu za ten czyn karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania, na podstawie art. 72 § 1 pkt 7b, nałożył obowiązek opuszczenia lokalu wspólnie zajmowanego z pokrzywdzonymi.
Tym samym zaniechał obowiązkowi wynikającemu z § 1a art. 72 k.k. Z treści tego przepisu w sposób jednoznaczny wynika, że:
nakładając na sprawę przestępstwa popełnionego z użyciem przemocy lub groźby bezprawnej wobec osoby najbliższej obowiązek wymieniony w § 1 pkt 7b sąd określa sposób kontaktu skazanego z pokrzywdzonym
.
Jak słusznie zauważył w kasacji prokurator, ustalenie sposobu kontaktowania się oskarżonego z pokrzywdzonymi na podstawie art. 72 § 1a k.k. stanowi uzupełnienie orzeczenia obowiązku opuszczenia lokalu, o którym mowa w art. 72 § 1 pkt 7b k.k. Należy także w tym miejscu podzielić argumentację skarżącego co do tego, że zaniechanie uregulowania w orzeczeniu kwestii kontaktów skazanego z pokrzywdzonymi: żoną i dziećmi z jednej strony może prowadzić do zasadniczego zachwiania funkcjonowania tej rodziny, z drugiej zaś– skoro są elementem środka probacyjnego obowiązującym w okresie próby – stać się ewentualną przyczyną łamania nałożonego przez Sąd obowiązku.
Wreszcie stwierdzić należy, że wadliwość w omawianym zakresie procedowania przez Sąd Rejonowy stanowi rażącą i mającą istotny wpływ na treść zapadłego wyroku obrazę art. 72 § 1a k.k.
Sąd Rejonowy rozważy powyższe uwagi i w oparciu o obowiązujące przepisy prawa karnego materialnego wyda wolne od wad rozstrzygnięcie.
Mając na uwadze powyższe, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI