II KK 88/19

Sąd Najwyższy2019-10-29
SNKarneprzestępstwa przeciwko prawom społecznymŚrednianajwyższy
kara grzywnykasacjaSąd Najwyższybłąd proceduralnyuchwałaprawo karneubezpieczenia społeczneart. 219 k.k.art. 439 k.p.k.

Sąd Najwyższy uchylił wyrok Sądu Rejonowego w części dotyczącej kary grzywny z powodu sprzeczności w jej określeniu i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację Ministra Sprawiedliwości dotyczącą wyroku Sądu Rejonowego w Ł., który skazał P.Ł. za naruszenie przepisów o ubezpieczeniach społecznych. Kasacja zarzuciła rażące naruszenie prawa procesowego, polegające na sprzeczności w określeniu wysokości stawki dziennej grzywny w sentencji wyroku (30 zł liczbowo, 60 zł słownie). Sąd Najwyższy uznał kasację za uzasadnioną, stwierdzając bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 7 k.p.k. i uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej kary, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy w Izbie Karnej rozpoznał kasację Ministra Sprawiedliwości – Prokuratora Generalnego na niekorzyść skazanego P.Ł. od prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w Ł. z dnia 23 sierpnia 2018 r., sygn. akt IV K (...). Sąd Rejonowy uznał P.Ł. za winnego popełnienia przestępstwa z art. 219 k.k., polegającego na niezgłoszeniu zatrudnienia pracownika, co miało wpływ na świadczenia z ubezpieczenia społecznego. Wymierzono mu karę 60 stawek dziennych grzywny po 30 zł każda. Kasacja zarzuciła rażące naruszenie art. 413 § 2 pkt 2 k.p.k. poprzez rozbieżne określenie wysokości stawki dziennej grzywny w sentencji (liczbowo „30 zł”, słownie „sześćdziesięciu złotych”), co stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 7 k.p.k. Sąd Najwyższy podzielił argumentację kasacji, stwierdzając, że sprzeczność w treści wyroku uniemożliwia jego wykonanie. Z uwagi na nowelizację art. 535 § 5 k.p.k., Sąd Najwyższy mógł uwzględnić kasację na posiedzeniu bez udziału stron. W konsekwencji, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej orzeczenia o karze i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu w Ł. do ponownego rozpoznania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, taka rozbieżność stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 7 k.p.k., ponieważ uniemożliwia wykonanie orzeczenia.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że rozbieżność między zapisem liczbowym a słownym wysokości stawki dziennej grzywny w sentencji wyroku narusza wymóg jednoznaczności i zrozumiałości orzeczenia, prowadząc do wewnętrznej sprzeczności uniemożliwiającej jego wykonanie. Jest to przypadek objęty bezwzględną przyczyną odwoławczą.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie i przekazanie do ponownego rozpoznania

Strona wygrywająca

oskarżony (w zakresie kary)

Strony

NazwaTypRola
P.Ł.osoba_fizycznaoskarżony
Minister Sprawiedliwości – Prokurator Generalnyorgan_państwowyskarżący
J.A.A.osoba_fizycznapokrzywdzony

Przepisy (5)

Główne

k.k. art. 219

Kodeks karny

Przepis dotyczący naruszenia przepisów prawa o ubezpieczeniach społecznych.

k.p.k. art. 413 § 2 pkt 2

Kodeks postępowania karnego

Obowiązek określenia w sentencji wyroku skazującego rozstrzygnięcia o karze w sposób umożliwiający jej wykonanie.

k.p.k. art. 439 § 1 pkt 7

Kodeks postępowania karnego

Bezwzględna przyczyna odwoławcza w postaci sprzeczności w treści wyroku uniemożliwiającej jego wykonanie.

Pomocnicze

k.p.k. art. 535 § 5

Kodeks postępowania karnego

Możliwość rozpoznania kasacji na posiedzeniu bez udziału stron, w tym uwzględnienia kasacji na niekorzyść oskarżonego po nowelizacji.

k.k.w. art. 13 § 1

Kodeks karny wykonawczy

Procedura sprostowania orzeczeń, która nie jest wystarczająca do usunięcia sprzeczności w meriti wyroku.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Rozbieżność w określeniu wysokości stawki dziennej grzywny w sentencji wyroku (liczbowo i słownie) stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 7 k.p.k.

Godne uwagi sformułowania

bezpośrednia sprzeczność w treści wyroku uniemożliwiająca jego wykonanie rozstrzygnięcie co do kary i środków karnych należy do niezbędnych elementów wyroku skazującego rozbieżność w cyfrowym i słownym zapisie wymiaru kary nie tylko narusza wynikający z art. 413 § 2 pkt 2 k.p.k. obowiązek redagowania orzeczenia w sposób jednoznaczny i zrozumiały, ale przede wszystkim odzwierciedla wewnętrzną sprzeczność wyroku uniemożliwiającą jego wykonanie

Skład orzekający

Barbara Skoczkowska

przewodniczący

Piotr Mirek

członek

Marek Pietruszyński

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 439 § 1 pkt 7 k.p.k. w kontekście sprzeczności w orzeczeniu o karze grzywny."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji sprzeczności w zapisie kwoty stawki dziennej grzywny.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak drobny błąd formalny w sentencji wyroku (sprzeczność zapisu liczbowego i słownego) może doprowadzić do uchylenia orzeczenia przez Sąd Najwyższy. Podkreśla wagę precyzji w redagowaniu orzeczeń.

Błąd w zapisie kwoty grzywny doprowadził do uchylenia wyroku przez Sąd Najwyższy!

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II KK 88/19
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 29 października 2019 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Barbara Skoczkowska (przewodniczący)
‎
SSN Piotr Mirek
‎
SSN Marek Pietruszyński (sprawozdawca)
Protokolant Marta Brylińska
w sprawie
P.Ł.
skazanego za przestępstwo z art. 219 k.k.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu
w dniu 29 października 2019 r.
‎
kasacji Ministra Sprawiedliwości – Prokuratora Generalnego na niekorzyść oskarżonego
od prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w Ł.
‎
z dnia 23 sierpnia 2018 r., sygn. akt IV K (...),
uchyla zaskarżony wyrok w części dotyczącej orzeczenia o karze i w tym zakresie przekazuje sprawę Sądowi Rejonowemu w Ł.  do ponownego rozpoznania.
UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy w Ł. , wyrokiem z dnia 23 sierpnia 2018 r., sygn. akt IV K (…) uznał P.Ł.  za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu, polegającego na tym, że w okresie od 15 stycznia 2015 r. do 28 lutego 2015 r. prowadząc działalność gospodarczą pod firmą „Kancelaria Doradztwa Prawnego A.”, naruszając przepisy prawa o ubezpieczeniach społecznych, nie zgłosił faktu zatrudnienia w dniu 4 stycznia 2015 roku na umowę o pracę J.A.A., co miało wpływ na prawo do otrzymywanych przez J.A.A.  świadczeń z tytułu ubezpieczenia społecznego, czym wyczerpał dyspozycję art. 219 k.k. i za to na podstawie art. 219 k.k. wymierzył mu karę 60 (sześćdziesiąt) stawek dziennych grzywny po 30 (sześćdziesiąt) złotych każda. Ponadto zasądził od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa kwotę 250 zł tytułem zwrotu kosztów sądowych w całości.
Wyrok ten jest obecnie prawomocny.
Wyżej opisany wyrok został zaskarżony kasacją Ministra Sprawiedliwości złożoną w trybie art. 521 § 1 k.p.k. w części dotyczącej orzeczenia o karze, na niekorzyść skazanego P.Ł.. Skarżący zarzucił rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisu prawa procesowego, a mianowicie art. 413 § 2 pkt 2 k.p.k., polegające na rozbieżnym określeniu w sentencji orzeczenia, wysokości jednej stawki dziennej kary grzywny, przyjętej w zapisie liczbowym na kwotę „30 zł” zaś w zapisie słownym na kwotę „sześćdziesięciu złotych“, co stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą określoną w art. 439 § 1 pkt 7 k.p.k. w postaci sprzeczności w treści wyroku uniemożliwiającej jego wykonanie.
Podnosząc powyższe autor kasacji wniósł o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy w tym zakresie do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Kasacja okazała się uzasadniona w stopniu oczywistym. Sytuacja taka stwarza aktualnie możliwość jej uwzględnienia na posiedzeniu bez udziału stron (art. 535 § 5 k.p.k.) bez względu na kierunek nadzwyczajnego środka zaskarżenia. Przepis art. 1 pkt 93 ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. (Dz.U., poz. 1694), nowelizujący treść art. 535 § 5 k.p.k. z dniem 5 października 2019 r. zniósł bowiem obowiązujące przed tym dniem ograniczenie, zgodnie z którym na posiedzeniu przeprowadzanym w tym trybie, oczywiście przy spełnieniu pozostałych warunków wymienionych w art. 535 § 5 k.p.k. mogła zostać uwzględniona jedynie kasacja wniesiona na korzyść oskarżonego. Nowelizacja – w wyżej opisanym zakresie – ma również zastosowanie także do spraw wszczętych przed dniem jej wejścia w życie (art. 8 ustawy nowelizującej).
Przechodząc do merytorycznej analizy wywodów kasacji, należało w pełni podzielić zarówno treść zarzutu, argumentację przedstawioną na jego poparcie oraz wniosek końcowy. Rozstrzygnięcie co do kary i środków karnych należy do niezbędnych elementów wyroku skazującego, wymienionych w art. 413 § 2 pkt 2 k.p.k. Realizacja tego wymogu powinna się dokonywać poprzez sformułowanie rozstrzygnięcia o karze w sposób umożliwiający jej wykonanie. Należy w pełni podzielić stanowisko, zgodnie z którym „Rozbieżność w cyfrowym i słownym zapisie wymiaru kary nie tylko narusza wynikający z art. 413 § 2 pkt 2 k.p.k. obowiązek redagowania orzeczenia w sposób jednoznaczny i  rozumiały, ale przede wszystkim odzwierciedla wewnętrzną sprzeczność wyroku uniemożliwiającą jego wykonanie” (zob. wyrok SN z dnia 23 maja 2017 r., sygn. III KK 186/17).
Sprzeczność w treści wyroku Sądu Rejonowego, dotycząca wysokości kwotowej orzeczonych stawek grzywny – określonej liczbowo na trzydzieści złotych, a słownie na sześćdziesiąt – jest nieusuwalna w trybie sprostowania oraz w procedurze przewidzianej w art. 13 § 1 k.k.w., dotyczy bowiem
meritum
orzeczenia.
Jednocześnie analiza materiałów postępowania wskazuje, iż w sprawie nie zachodzi sytuacja analogiczna do tej stanowiącej kanwę uchwały składu 7 sędziów SN z dnia 28 czerwca 2018 r., I KZP 2/18 (OSNKW 2018/8/54),
iżby tylko jeden z rozbieżnych sposobów wyrażenia kary odzwierciedlał wymiar kary, który był możliwy do orzeczenia na podstawie wskazanych przepisów prawa.
W konsekwencji w sprawie ziściła się bezwzględna przesłanka odwoławcza z art. 439 § 1 pkt 7 k.p.k. w związku z powstaniem sprzeczności w treści orzeczenia, uniemożliwiającej jego wykonanie.
Dlatego Sąd Najwyższy orzekł, jak w wyroku.
as

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI