II KK 83/22

Sąd Najwyższy2023-03-22
SNKarneinneŚrednianajwyższy
kasacjaSąd Najwyższyobsada sąduniezawiłość sędziowskaKrajowa Rada Sądownictwaprawo procesowe karneskazanywyrokapelacja

Sąd Najwyższy oddalił kasację skazanego, uznając zarzuty dotyczące wadliwej obsady sądu i nierozpoznania apelacji za bezzasadne.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację wniesioną przez obrońcę skazanego Z. P. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie, który utrzymał w mocy wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie. Skazany zarzucał wadliwą obsadę sądu odwoławczego oraz rażące naruszenie prawa procesowego przy rozpoznawaniu apelacji. Sąd Najwyższy uznał oba zarzuty za bezzasadne, wskazując na brak dowodów na nienależytą obsadę sądu w konkretnej sprawie oraz na metodyczne odniesienie się Sądu Apelacyjnego do zarzutów apelacyjnych. Kasacja została oddalona, a skazany obciążony kosztami postępowania.

Sąd Najwyższy w Izbie Karnej rozpoznał kasację wniesioną przez obrońcę skazanego Z. P. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 17 września 2021 r., który utrzymał w mocy wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 7 lutego 2020 r. Skazany został uznany winnym m.in. czynów z art. 18 § 1 i § 2 k.k. w zw. z art. 163 § 1 pkt 1 k.k. w zb. z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k. w zb. z art. 298 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k., za co wymierzono mu karę łączną 3 lat i 8 miesięcy pozbawienia wolności. Obrońca skazanego zarzucił w kasacji rażące uchybienia podczas procedowania przez Sąd II instancji, w tym nieprawidłową obsadę składu orzekającego, która miała naruszać standardy niezawisłości i bezstronności, co stanowiło bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 1 i 2 k.p.k. Drugi zarzut dotyczył rażącego naruszenia prawa procesowego, w szczególności art. 433 § 2 k.p.k. i art. 457 § 3 k.p.k., polegającego na zaniechaniu rzetelnego zbadania sprawy i ustosunkowania się do wszystkich zarzutów apelacji. Sąd Najwyższy oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną. W odniesieniu do pierwszego zarzutu, Sąd Najwyższy powołał się na uchwałę I KZP 2/22, stwierdzając, że brak jest podstaw do a priori przyjęcia, iż każdy sędzia powołany po 17 stycznia 2018 r. nie spełnia standardu bezstronności. Należy wykazać konkretne okoliczności wskazujące na nienależytą obsadę sądu, czego skarżący nie uczynił. Drugi zarzut również uznano za nieskuteczny, wskazując, że Sąd Apelacyjny metodycznie odniósł się do zarzutów apelacyjnych, omawiając kontekst normatywny i konkretne dowody, a zarzuty kasacji miały charakter polemiczny i nie wykazały rażącego charakteru błędów metodologicznych sądu odwoławczego. W konsekwencji, Sąd Najwyższy oddalił kasację i obciążył skazanego kosztami postępowania kasacyjnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, wadliwa obsada sądu nie stanowi bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. w każdym przypadku, lecz wymaga wykazania konkretnych okoliczności wskazujących na nienależytą obsadę sądu w danej sprawie (in concreto).

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołał się na własne orzecznictwo (uchwała I KZP 2/22), zgodnie z którym brak jest podstaw do a priori przyjęcia, że każdy sędzia powołany po 17 stycznia 2018 r. nie spełnia minimalnego standardu bezstronności. Należy wykazać konkretne wątpliwości co do prawidłowości powołania sędziego, które uzasadniałyby uznanie sądu za nienależycie obsadzony. Skarżący nie przedstawił takich dowodów.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie kasacji

Strona wygrywająca

Prokurator

Strony

NazwaTypRola
Z. P.osoba_fizycznaskazany

Przepisy (13)

Główne

k.p.k. art. 439 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.k. art. 18 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 18 § 2

Kodeks karny

k.k. art. 163 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 13 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 286 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 294 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 298

Kodeks karny

k.k. art. 11 § 2

Kodeks karny

Pomocnicze

k.p.k. art. 433 § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 457 § 3

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 7

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 5 § 2

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Odrzucone argumenty

Zarzut wadliwej obsady sądu odwoławczego. Zarzut rażącego naruszenia prawa procesowego przez Sąd II instancji (nierozpoznanie apelacji).

Godne uwagi sformułowania

kasacja jako oczywiście bezzasadna brak podstaw do przyjęcia a priori, że każdy sędzia sądu powszechnego, który uzyskał nominację w następstwie brania udziału w konkursie przed Krajową Radą Sądownictwa po 17 stycznia 2018 r., nie spełnia minimalnego standardu bezstronności należy wykazać in concreto, że z uwagi na dające się zidentyfikować okoliczności związane z powołaniem danego sędziego do sądu, istnieją tego rodzaju wątpliwości, iż sąd w składzie którego zasiada taki sędzia jest sądem nienależycie obsadzonym zarzuty skarżącego miały charakter polemiczny

Skład orzekający

Włodzimierz Wróbel

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących bezwzględnych przyczyn odwoławczych (art. 439 k.p.k.) w kontekście obsady sądu oraz ocena sposobu rozpoznawania apelacji przez sądy odwoławcze."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnej sytuacji faktycznej i prawnej, a jego zastosowanie w innych sprawach wymaga analizy indywidualnych okoliczności, zwłaszcza w kwestii wadliwej obsady sądu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia obsady sądu i wpływu zmian w KRS na proces nominacyjny, co jest tematem budzącym zainteresowanie prawników i opinii publicznej.

Czy sędziowie powołani po reformie KRS mogą orzekać? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
II KK 83/22
POSTANOWIENIE
Dnia 22 marca 2023 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Włodzimierz Wróbel
po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 22 marca 2023 r.,
na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k.
sprawy
Z. P.,
skazanego z art. 18 § 1 i 2 w zw. z art. 163 § 1 pkt 1 k.k. i in.,
z powodu kasacji wniesionej przez obrońcę skazanego
od wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie
z dnia 17 września 2021 r., sygn. akt II AKa 237/20,
utrzymującego w mocy wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie
z dnia 7 lutego 2020 r, sygn. akt XII K 164/18
p o s t a n a w i a:
1) oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną;
2)
obciążyć skazanego kosztami sądowymi postępowania
kasacyjnego.
UZASADNIENIE
Wyrokiem Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 7 lutego 2020 r. (sygn. akt XII K 164/18) Z. P.  został uznany winnym m.in. czynu z art. 18 § 1 i § 2 k.k. w zw. z art. 163 § 1 pkt 1 k.k. w zb. z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k. w zb. z art. 298 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. Wymierzono oskarżonemu kare łączną 3 lat i 8 miesięcy pozbawienia wolności. Wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 17 września 2021 r. (sygn. akt II Aka 237/20) utrzymano wyrok Sądu I instancji w mocy.
Od powyższego prawomocnego orzeczenia kasację wniósł obrońca skazanego, zarzucając wyrokowi:
„1.
Zaistnienie rażącego uchybienia podczas procedowania i wyrokowania przez Sąd II instancji dotyczącego nieprawidłowej obsady orzekającego w instancji odwoławczej składu sędziowskiego dotkniętej zasadniczą i nieusuwalną wadą naruszającą standardy niezawisłości oraz bezstronności w rozumieniu art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art. 47 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej oraz art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, polegającą na udziale w niniejszym składzie dwóch nienależycie obsadzonych i nieuprawnionych do orzekania sędziów powołanych przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej do pełnienia urzędu na stanowisku sędziego Sądu Apelacyjnego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w zakresie udziału w niej sędziów w wyniku wyboru przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej piętnastu sędziów, w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw, co stanowi bezwzględne przyczyny odwoławcze określone w art. 439 § 1 pkt 1 i 2 k.p.k.
2.
Rażące naruszenie prawa procesowego, mające istotny wpływ na treść zaskarżonego wyroku, tj. art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 457 § 3 k.p.k. w zw. z art. 7 k.p.k. w zw. z art. 5 § 2 k.p.k. w zw. z 167 k.p.k. w zw. z art. 366 w zw. z 424 k.p.k. polegające na zaniechaniu przez sąd II instancji dokonania rzetelnego, pełnego i wyczerpującego zbadania przedmiotowej sprawy, w szczególności w kontekście dokonania oceny przez sąd I instancji zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz braku pełnego i wyczerpującego ustosunkowania się do wszystkich zarzutów podniesionych w apelacji dotyczących sposobu oceny dowodów przez zaniechanie obowiązku ustosunkowania się w części motywacyjnej względem wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia okoliczności o charakterze faktycznym wobec oczywistego przekroczenia przez sąd I instancji granic swobodnej oceny dowodów dokonanej w sposób dowolny, naruszający zasady obiektywizmu i logicznego rozumowania.”
Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego Wyroku w całości i przekazanie sprawy do Sądu Apelacyjnego w Warszawie II Wydziału Karnego do ponownego rozpoznania.
Prokurator w odpowiedzi na kasację wniósł o jej oddalenie jako oczywiście bezzasadnej.
Sąd Najwyższy zważył co następuje.
Zarzut wystąpienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej okazał się bezzasadny. Całość uzasadnienia kasacji sprowadza się do przytoczenia wybranego, dotychczasowego orzecznictwa Sądu Najwyższego, a także sądów europejskich dotyczącego zagadnienia prawidłowej obsady sądu w kontekście m.in. reformy Krajowej Rady Sądownictwa ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r. poz. 3).
Analiza akt sprawy oraz uchwał KRS nie pozwala na wysnucie wniosku, jakoby zachodziła bezwzględna przyczyna odwoławcza z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. Zgodnie z uchwałą Sądu Najwyższego z dnia 2 czerwca 2022 r. (I KZP 2/22, OSNK 2022, nr 6, poz. 22) brak podstaw do przyjęcia a priori, że każdy sędzia sądu powszechnego, który uzyskał nominację w następstwie brania udziału w konkursie przed Krajową Radą Sądownictwa po 17 stycznia 2018 r., nie spełnia minimalnego standardu bezstronności i każdorazowo sąd z jego udziałem jest nienależycie obsadzony w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. Oznacza to, że należy wykazać in concreto, że z uwagi na dające się zidentyfikować okoliczności związane z powołaniem danego sędziego do sądu, istnieją tego rodzaju wątpliwości, iż sąd w składzie którego zasiada taki sędzia jest sądem nienależycie obsadzonym. Jak wynika z dokumentów, kwestia powołania sędziów orzekających w sprawie nie wskazuje na zaistnienia takich wad, które powodowałyby konieczność uznania, że w istocie w tej konkretnej sprawie zachodzi bezwzględna przyczyna odwoławcza opisana w art. 439 § 1 pkt. 2 k.p.k. Zwłaszcza, że w tym zakresie poszerzonej argumentacji nie przedstawił sam skarżący, pozostając na bardzo ogólnych twierdzeniach, bez powiązania ze sprawą.
Powyższe rozstrzygnięcie nie oznacza jednak, że kwestia ta w odniesieniu do obojga sędziów zostaje przesądzona ostatecznie. Kryteria oceny prawidłowej obsady sądów, które były prezentowane w dotychczasowym orzecznictwie Sądu Najwyższego z natury mają charakter zmienny i zależą od ilości oraz jakości uzyskanych informacji związanych z procesem nominacyjnym, decyzją co do startowania w konkursie przed organem o niekonstytucyjnym charakterze, czy też postępowaniem sędziego już po otrzymaniu nominacji w takiej wadliwej procedurze. Zagadnienia te mogą w przyszłości prowadzić do in concreto odmiennych ocen niż w niniejszej sprawie.
Zarzut drugi także nie okazał się skuteczny. Jego istota sprowadzała się do wskazani, że Sąd II instancji nie rozpoznał należycie apelacji, w której kwestionowano m.in. stosowanie art. 7 k.p.k. oraz art. 5 § 2 k.p.k. przez Sąd I instancji (w kontekście oceny wiarygodności zeznań świadków). Na s. 2-10 Sąd Apelacyjny jednak metodycznie odnosi się do zarzutów apelacyjnych. Najpierw opisuje kontekst normatywny wskazany jako podstawę zarzutu i omawia wyczerpująco, w jaki sposób należałoby stawiać skuteczne zarzuty apelacyjne związane z naruszeniem konkretnych przepisów prawa procesowego. Następnie przechodzi do konkretnych rozważań dotyczących zgromadzonego materiału dowodowego. Omawia każdą z kwestionowanych przez apelującego depozycji i ukazuje ją w kontekście pozostałych dowodów. Konkluduje, że zasadniczo zarzuty skarżącego miały charakter polemiczny, co wykazuje konkretnymi argumentami.
W kasacji zaś brak jest jakichkolwiek pogłębionych rozważań dotyczących rażącego charakteru ewentualnych błędów metodologicznych Sądu odwoławczego przy rozpoznawaniu apelacji. Stanowią one wypowiedzi czysto polemiczne do (jak się wydaje) ustaleń poczynionych przez Sąd I instancji, bez odniesienia się do sposobu naruszenia przepisów art. 433 § 2 k.p.k. czy art. 457 § 3 k.p.k.
Wobec tego należało orzec jak w sentencji.
ał

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI