II KK 81/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy pozostawił kasację Spółdzielni Mieszkaniowej bez rozpoznania z powodu wniesienia jej przez osobę nieuprawnioną.
Spółdzielnia Mieszkaniowa wniosła kasację od wyroku sądu odwoławczego. Sąd Najwyższy, po przeprowadzeniu kontroli uprawnień do wniesienia kasacji, stwierdził, że została ona wniesiona przez podmiot niebędący pokrzywdzonym, a tym samym nieuprawniony do jej wniesienia. W związku z tym, kasacja została pozostawiona bez rozpoznania.
Kasacja została wniesiona przez Spółdzielnię Mieszkaniową w Warszawie od wyroku sądu odwoławczego. Sąd Najwyższy, działając na podstawie przepisów k.p.k. dotyczących kontroli środków zaskarżenia, przeprowadził obligatoryjną kontrolę uprawnień do wniesienia kasacji. Stwierdzono, że akt oskarżenia przeciwko A.K. został sporządzony przez oskarżyciela prywatnego – Spółdzielnię Mieszkaniową. Jednakże, analiza zarzutu i wyroku sądu pierwszej instancji wykazała, że bezpośrednio pokrzywdzonymi działaniem oskarżonego są „władze Spółdzielni Mieszkaniowej”, czyli członkowie zarządu, a nie cała jednostka organizacyjna. Zgodnie z przepisami k.p.k., pokrzywdzonym jest osoba fizyczna lub prawna, której dobro prawne zostało bezpośrednio naruszone. W tym przypadku brak było bezpośredniego pokrzywdzenia Spółdzielni jako całości. Sąd odwoławczy prawidłowo uznał, że Spółdzielnia nie jest pokrzywdzonym i uchylił wyrok sądu pierwszej instancji, umarzając postępowanie. W konsekwencji, Sąd Najwyższy, stwierdzając wniesienie kasacji przez osobę nieuprawnioną, pozostawił ją bez rozpoznania. Kosztami postępowania kasacyjnego obciążono Spółdzielnię Mieszkaniową.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, podmiot, który nie jest bezpośrednio pokrzywdzonym, nie jest uprawniony do wniesienia kasacji w sprawie ściganej z oskarżenia prywatnego.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że kasacja została wniesiona przez Spółdzielnię Mieszkaniową, która nie była bezpośrednio pokrzywdzona zarzucanym czynem. Bezpośrednimi pokrzywdzonymi byli członkowie zarządu. Zgodnie z przepisami k.p.k., tylko pokrzywdzony może wnosić i popierać akt oskarżenia oraz środki zaskarżenia. Brak bezpośredniego pokrzywdzenia oznacza brak uprawnienia do wniesienia kasacji.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
pozostawienie kasacji bez rozpoznania
Strona wygrywająca
oskarżony
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Spółdzielnia Mieszkaniowa [...] | spółka | oskarżyciel prywatny |
| A.K. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| członkowie zarządu Spółdzielni Mieszkaniowej [...] | osoba_fizyczna | pokrzywdzony |
Przepisy (8)
Główne
k.p.k. art. 531 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 530 § 2
Kodeks postępowania karnego
Pomocnicze
k.p.k. art. 520 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 429 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 59 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 49 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 637 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 518
Kodeks postępowania karnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Kasacja wniesiona przez podmiot niebędący bezpośrednio pokrzywdzonym. Brak bezpośredniego naruszenia dobra prawnego Spółdzielni jako jednostki organizacyjnej.
Godne uwagi sformułowania
akt oskarżenia przeciwko A.K. został sporządzony przez oskarżyciela prywatnego – Spółdzielnię Mieszkaniową bezpośrednimi pokrzywdzonymi są członkowie zarządu (władze Spółdzielni), a nie cała Spółdzielnia Błędne uznanie danego podmiotu za pokrzywdzonego, a przez to i za stronę nie zwalnia sądu wyższego rzędu [...] z obowiązku zbadania, czy „strona” ta jest rzeczywiście uprawniona do występowania w sprawie
Skład orzekający
Waldemar Płóciennik
przewodniczący-sprawozdawca
Zbigniew Puszkarski
członek
Włodzimierz Wróbel
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalenie kręgu podmiotów uprawnionych do wniesienia kasacji w sprawach z oskarżenia prywatnego, rozróżnienie między pokrzywdzeniem jednostki organizacyjnej a jej członków."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej w sprawach z oskarżenia prywatnego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje ważne zasady proceduralne dotyczące uprawnień do wnoszenia środków zaskarżenia, co jest kluczowe dla praktyków prawa karnego.
“Kto może złożyć kasację? Sąd Najwyższy wyjaśnia kluczowe zasady.”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt II KK 81/18 WYCIĄG Z PROTOKOŁU Dnia 7 listopada 2018 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Waldemar Płóciennik (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Zbigniew Puszkarski SSN Włodzimierz Wróbel Protokolant Marta Brylińska Sprawę wywołano o godzinie 12:42 Sąd Najwyższy postanowił: 1. na postawie art. 531 § 1 k.p.k. w zw. z art. 530 § 2 k.p.k. pozostawić kasację bez rozpoznania; 2. kosztami procesu za postępowanie kasacyjne obciążyć Spółdzielnię Mieszkaniową […] w Warszawie. UZASADNIENIE Kasacja nie może zostać merytorycznie rozpoznana, albowiem została złożona przez osobę nieuprawnioną. Stosownie do treści art. 520 § 1 k.p.k. do wniesienia kasacji uprawnione są strony. Natomiast przepis art. 530 § 2 k.p.k. obliguje prezesa sądu do którego wniesiono kasację do odmowy jej przyjęcia, jeśli zachodzą okoliczności o których mowa w art. 120 § 2 k.p.k. lub w art. 429 § 1 k.p.k., albo wówczas gdy kasację oparto na innych powodach niż wskazane w art. 523 § 1 k.p.k. Przepis art. 429 § 1 k.p.k. przewiduje odmowę przyjęcia środka odwoławczego, jeżeli m.in. wniesiony został przez osobę nieuprawnioną. Na gruncie przedmiotowej sprawy stwierdzić należy, że akt oskarżenia przeciwko A.K. został sporządzony przez oskarżyciela prywatnego – Spółdzielnię Mieszkaniową […] . W toku całego postępowania sądowego Spółdzielnię Mieszkaniową, jako osobę pokrzywdzoną, reprezentował jej pełnomocnik. Tymczasem z treści zarzutu postawionego A. K. oraz wyrokowi Sądu I instancji wynika wprost, że stroną pokrzywdzoną jego działaniem są „władze Spółdzielni Mieszkaniowej”, czyli członkowie zarządu tej spółdzielni. Nie powinien zatem budzić żadnej wątpliwości fakt, że zarzucony oskarżonemu czyn skierowany był przeciwko członkom zarządu i to ich dobro prawne zostało nim bezpośrednio naruszone, a nie dobra chronione całej jednostki organizacyjnej, jaką jest Spółdzielnia Mieszkaniowa, której członkiem jest także oskarżony. Stosownie do treści art. 59 § 1 k.p.k. tylko pokrzywdzony może jako oskarżyciel prywatny wnosić i popierać akt oskarżenia o przestępstwa ścigane z oskarżenia prywatnego. Pokrzywdzonym jest osoba fizyczna lub prawna, której dobro prawne zostało bezpośrednio naruszone lub zagrożone przez przestępstwa (por. art. 49 § 1 k.p.k.). Wymóg bezpośredniego pokrzywdzenia oznacza, że między czynem a naruszeniem (zagrożeniem) nie może być żadnych ogniw pośrednich. W omawianym przypadku, jak już wspomniano, bezpośrednimi pokrzywdzonymi są członkowie zarządu (władze Spółdzielni), a nie cała Spółdzielnia. Błędne uznanie danego podmiotu za pokrzywdzonego, a przez to i za stronę nie zwalnia sądu wyższego rzędu, w tym Sądu Najwyższego z obowiązku zbadania, czy „strona” ta jest rzeczywiście uprawniona do występowania w sprawie oraz do wnoszenia środków zaskarżenia. W realiach rozważanej sprawy Sąd odwoławczy stwierdził, że Spółdzielnia Mieszkaniowa […] nie jest pokrzywdzonym, zatem nie może być oskarżycielem prywatnym i w konsekwencji uchylił wyrok Sądu I instancji i umorzył postępowanie. W tej sytuacji należało odmówić przyjęcia kasacji, jako pochodzącej od osoby nieuprawnionej, co mogło zostać skontrolowane poprzez ewentualne wniesienie zażalenia do Sądu Najwyższego. Podsumowując, Sąd Najwyższy po przeprowadzeniu obligatoryjnej kontroli uprawnień do wniesienia kasacji - prowadzonej w oparciu o przepis art. 530 § 2 k.p.k. w zw. z art. 429 § 1 k.p.k. - stwierdził, że została ona wniesiona przez osobę nieuprawnioną, wobec czego pozostawił kasację bez rozpoznania. O kosztach sądowych postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 637 § 1 k.p.k. w zw. z art. 518 k.p.k. Po ogłoszeniu postanowienia przewodniczący poinformował, że postanowienie dalszemu zaskarżeniu nie podlega.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI