II KK 79/26
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuW sprawie o sygnaturze akt II KK 79/26, pełnomocnik oskarżycieli prywatnych złożył wniosek o wyłączenie sędziego Ryszarda Witkowskiego od udziału w postępowaniu. Jako podstawę wniosku wskazano, że powołanie sędziego do Sądu Najwyższego, w szczególności w kontekście jego wcześniejszego orzekania w Izbie Dyscyplinarnej i przeniesienia do Izby Karnej, budzi wątpliwości co do niezależności i bezstronności sądu. Pełnomocnik powołał się na orzecznictwo Europejskiego Trybunału Praw Człowieka (ETPCz) i Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE), a także na uchwały połączonych Izb Sądu Najwyższego, które kwestionują status sędziów powołanych w wadliwej procedurze. Sąd Najwyższy, rozpoznając wniosek, uznał go za oczywisty i zasadny. Podkreślono, że udział sędziego Ryszarda Witkowskiego w składzie orzekającym skutkowałby bezwzględną przyczyną odwoławczą określoną w art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. oraz naruszeniem art. 6 ust. 1 EKPC i art. 47 Karty Praw Podstawowych UE. Sąd odwołał się do licznych orzeczeń ETPCz i TSUE, wskazując na potencjalne ryzyko odpowiedzialności finansowej Polski. Zwrócono uwagę na wadliwość procedury powołania sędziego, w tym na jego nominację do Izby Dyscyplinarnej, która była traktowana jako organ niespełniający wymogów konstytucyjnych i konwencyjnych. Sąd stwierdził, że pierwotna wadliwość powołania nie może być konwalidowana poprzez późniejsze przeniesienia do innych izb, nawet w zmienionym stanie prawnym. W konsekwencji, Sąd Najwyższy postanowił wyłączyć sędziego Ryszarda Witkowskiego od udziału w sprawie.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie wniosków o wyłączenie sędziów powołanych w wadliwych procedurach, powoływanie się na orzecznictwo ETPCz i TSUE w sprawach dotyczących praworządności.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej w Polsce związanej z reformami sądownictwa i powoływaniem sędziów.
Zagadnienia prawne (2)
Czy udział sędziego powołanego w procedurze związanej z ustawą o KRS z 2017 r., a następnie przeniesionego do innej izby SN, narusza standardy niezawisłości i bezstronności sądu wynikające z art. 6 ust. 1 EKPC oraz art. 45 ust. 1 Konstytucji RP?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, udział takiego sędziego narusza standardy niezawisłości i bezstronności sądu, co skutkuje bezwzględną przyczyną odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. oraz naruszeniem art. 6 ust. 1 EKPC.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podtrzymał stanowisko, że osoby powołane na urząd sędziego SN na wniosek KRS ukształtowanej ustawą z 2017 r. nie mogą orzekać, gdyż skutkowałoby to wadą postępowania. Podkreślono, że wadliwość pierwotnego powołania, nawet w kontekście późniejszych zmian prawnych, nie może być konwalidowana. Dodatkowo, naruszenie art. 6 ust. 1 EKPC może prowadzić do odpowiedzialności Polski.
Czy wadliwość pierwotnego powołania sędziego do Izby Dyscyplinarnej może być konwalidowana poprzez przeniesienie do innej izby SN, nawet w zmienionym stanie prawnym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wadliwość pierwotnego powołania nie może być konwalidowana poprzez późniejsze przeniesienia, nawet w drodze technicznych zabiegów.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że akty nominacji do Izby Dyscyplinarnej, która była traktowana jako organ niespełniający wymogów konstytucyjnych i konwencyjnych, nie obejmują powołania do innych izb SN. Wadliwość ta nie może być usunięta przez późniejsze procedury.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| T. D. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| A. W. | osoba_fizyczna | oskarżyciel prywatny |
| T. W. | osoba_fizyczna | oskarżyciel prywatny |
Przepisy (7)
Główne
k.p.k. art. 41 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 42 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 42 § 4
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 439 § 1
Kodeks postępowania karnego
Uczestnictwo w orzekaniu osoby nieuprawnionej (w tym sędziego powołanego w wadliwej procedurze) stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą.
Konstytucja RP art. 45 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do rzetelnego procesu, w tym do niezależnego i bezstronnego sądu ustanowionego ustawą.
Pomocnicze
ustawa o KRS z 2017 r.
Ustawa o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw
Konstytucja RP art. 179
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Udział sędziego powołanego w procedurze związanej z ustawą o KRS z 2017 r. narusza standardy niezawisłości i bezstronności sądu. • Wadliwość pierwotnego powołania sędziego nie może być konwalidowana. • Naruszenie art. 6 ust. 1 EKPC i art. 45 ust. 1 Konstytucji RP. • Wystąpienie bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.
Godne uwagi sformułowania
sąd z udziałem sędziego Ryszarda Witkowskiego [...] będzie naruszało art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności • wydane przez tak ukształtowany sąd orzeczenie [...] będzie dotknięte wadą mającą postać bezwzględnej przyczyny odwoławczej określonej w art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. • podtrzymuje pogląd o konieczności wyłączenia od rozpoznawania spraw zawisłych w Sądzie Najwyższym, osób powołanych na urząd sędziego Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa w składzie ukształtowanym ustawą o KRS z 2017 r. • wadliwość pierwotnego powołania, niezależnie od intencji ustawodawcy [...] nie mogą prowadzić do usankcjonowania tej pierwotnej wady
Skład orzekający
Tomasz Artymiuk
przewodniczący
Ryszard Witkowski
sędzia do wyłączenia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie wniosków o wyłączenie sędziów powołanych w wadliwych procedurach, powoływanie się na orzecznictwo ETPCz i TSUE w sprawach dotyczących praworządności."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej w Polsce związanej z reformami sądownictwa i powoływaniem sędziów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 9/10
Orzeczenie dotyczy fundamentalnych kwestii praworządności, niezależności sądownictwa i wpływu polityki na wymiar sprawiedliwości, co jest tematem o dużym znaczeniu społecznym i prawniczym.
“Sąd Najwyższy wyłącza sędziego: czy polskie sądy spełniają standardy UE?”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.