II KK 73/22

Sąd Najwyższy2023-01-24
SNKarneinneŚrednianajwyższy
wyłączenie sędziegobezstronnośćSąd Najwyższykodeks postępowania karnegokasacjaoskarżeniznajomość osobista

Sąd Najwyższy wyłączył sędziego od udziału w sprawie z powodu jego osobistej znajomości z oskarżonymi, co mogło budzić wątpliwości co do bezstronności.

Sąd Najwyższy rozpoznał żądanie wyłączenia sędziego Antoniego Bojańczyka od udziału w sprawie kasacyjnej. Sędzia sam złożył oświadczenie o konieczności wyłączenia, wskazując na swoją wieloletnią, osobistą znajomość z oskarżonymi, którzy są rodzicami jego bliskiego kolegi z dzieciństwa. Sąd Najwyższy uznał żądanie za zasadne, stwierdzając, że taka znajomość może budzić uzasadnione wątpliwości co do bezstronności sędziego.

Sprawa dotyczyła żądania wyłączenia sędziego Sądu Najwyższego, Antoniego Bojańczyka, od udziału w rozpoznaniu kasacji prokuratora. Kasacja była wniesiona od wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie, który zmienił wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie, uniewinniając oskarżonych F. T. i I. C. od zarzutów popełnienia przestępstw, w tym oszustwa. Sędzia Bojańczyk sam złożył oświadczenie o konieczności wyłączenia, powołując się na fakt osobistej znajomości z oskarżonymi od ponad czterdziestu lat. Wyjaśnił, że oskarżeni są rodzicami jego bliskiego kolegi z dzieciństwa, z którym spędził młodość, a także bywał regularnie gościem w ich domu. Sąd Najwyższy, powołując się na art. 41 § 1 k.p.k., uznał żądanie wyłączenia za zasadne. Stwierdził, że osobista znajomość sędziego z oskarżonymi stanowi okoliczność, która może wywołać uzasadnione wątpliwości co do jego bezstronności, co czyni wyłączenie koniecznym dla zachowania standardów wymiaru sprawiedliwości.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, osobista znajomość sędziego z oskarżonymi, wynikająca z wieloletniej, bliskiej relacji z ich rodziną, stanowi okoliczność uzasadniającą wyłączenie sędziego od udziału w sprawie na podstawie art. 41 § 1 k.p.k.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że fakt, iż oskarżeni są rodzicami bliskiego kolegi sędziego z dzieciństwa, z którym sędzia utrzymywał bliskie kontakty i bywał w ich domu, jest wystarczającą przesłanką do wywołania uzasadnionych wątpliwości co do bezstronności sędziego. Wyłączenie jest konieczne dla zapewnienia transparentności i zaufania do wymiaru sprawiedliwości.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

wyłączenie sędziego

Strona wygrywająca

Sędzia Antoni Bojańczyk

Strony

NazwaTypRola
F. T.osoba_fizycznaoskarżony
I. C.osoba_fizycznaoskarżony
Prokuratororgan_państwowywnioskodawca

Przepisy (7)

Główne

k.p.k. art. 41 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Sędzia ulega wyłączeniu, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie.

Pomocnicze

k.k. art. 13 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 286 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 294 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 270 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 11 § § 2

Kodeks karny

k.k. art. 12 § § 1

Kodeks karny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Osobista, wieloletnia znajomość sędziego z oskarżonymi może budzić uzasadnione wątpliwości co do jego bezstronności. Konieczność zapewnienia zaufania do wymiaru sprawiedliwości poprzez wyłączenie sędziego w sytuacji potencjalnego konfliktu interesów.

Godne uwagi sformułowania

istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie Osobista znajomość sędziego Antoniego Bojańczyka i wskazanych oskarżonych powoduje zatem, że wyłączenie go od udziału w rozpoznawaniu niniejszej sprawy na jego słusznie zgłoszone żądanie, jest zabiegiem koniecznym dla usunięcia wątpliwości co do bezstronności

Skład orzekający

Marek Siwek

przewodniczący

Antoni Bojańczyk

członek

Paweł Kołodziejski

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja i stosowanie przepisów o wyłączeniu sędziego z powodu osobistych relacji z stronami postępowania."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji osobistej znajomości, nie stanowi ogólnej zasady dla innych typów relacji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników ze względu na praktyczne zastosowanie przepisów o wyłączeniu sędziego i analizę granic bezstronności. Pokazuje, jak nawet odległe relacje mogą wpływać na postrzeganie sprawiedliwości.

Czy wieloletnia przyjaźń z rodziną oskarżonych dyskwalifikuje sędziego? Sąd Najwyższy odpowiada.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt II KK 73/22
POSTANOWIENIE
Dnia 24 stycznia 2023 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Marek Siwek
w sprawie
F. T. i I. C.
oskarżonych z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 286 § 1 k.k. i in.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 24 stycznia 2023 r.
żądania sędziego o wyłączenie od udziału w sprawie
kasacji prokuratora
od wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie
z dnia 26 października 2021 r., sygn. akt II AKa 342/20
zmieniającego wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie
z dnia 9 lipca 2020 r., sygn. akt XVIII K 269/19
na podstawie art. 41 § 1 k.p.k.
p o s t a n o w i ł
wyłączyć sędziego Sądu Najwyższego Antoniego Bojańczyka od udziału w sprawie o sygn. akt II KK 73/22.
UZASADNIENIE
Przed Sądem Najwyższym zawisła sprawa z kasacji prokuratora od wskazanego wyżej wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie, którym zmieniono wyrok Sądu
Okręgowego w Warszawie z 9 lipca 2020 r., sygn. akt XVIII K 269/19, uniewinniając F. T. i I. C. od popełniania przestępstwa z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k. w zb. z art. 270 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k. Sprawa niniejsza została zarejestrowana pod sygn. akt II KK 73/22, zaś zarządzeniem z 2 listopada 2022 r. skierowana do rozpoznania na rozprawie w składzie trzech sędziów: SSN Dariusz Kala (przewodniczący), SSN Antoni Bojańczyk oraz SSN Paweł Kołodziejski (sprawozdawca). Sędzia Antoni Bojańczyk 12 stycznia 2023 r. złożył „oświadczenie w przedmiocie okoliczności mogących wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności orzekania w sprawie” domagając się wyłączenia go od udziału w rozpoznaniu kasacji prokuratora (k. 88).
Według treści tego pisma, konieczność wyłączenia od udziału w sprawie ma wynikać z faktu, że sędzia Antoni Bojańczyk zna osobiście od przeszło czterdziestu lat oboje oskarżonych, gdyż są oni rodzicami jego bliskiego kolegi, z którym spędził dzieciństwo.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Żądanie wyłączenia jest zasadne.
Zgodnie z art. 41 § 1 k.p.k. sędzia ulega wyłączeniu, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie.
Nie ulega wątpliwości, że taka okoliczność zachodzi w niniejszej sprawie w stosunku do sędziego Antoniego Bojańczyka, skoro, jak wynika z treści jego oświadczenia, oskarżeni są rodzicami jego kolegi, z którym chodził do jednej klasy, mieszkał i wychowywał się na jednym osiedlu, spędzał wakacje, a także bywał regularnym gościem w domu I. C. i F. T.. Osobista znajomość sędziego Antoniego Bojańczyka i wskazanych oskarżonych powoduje zatem, że wyłączenie go od udziału w rozpoznawaniu niniejszej sprawy na jego słusznie zgłoszone żądanie, jest zabiegiem koniecznym dla usunięcia wątpliwości co do bezstronności w rozumieniu art. 41 § 1 k.p.k.
Z tych względów Sąd Najwyższy postanowił jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI