II KK 71/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy oddalił kasację skazanego od wyroku podwyższającego karę pozbawienia wolności i orzekającego dożywotni zakaz prowadzenia pojazdów, uznając ją za oczywiście bezzasadną.
Obrońca skazanego J. D. wniósł kasację od wyroku Sądu Okręgowego, który podwyższył karę pozbawienia wolności do 4 lat i orzekł dożywotni zakaz prowadzenia pojazdów. Zarzuty dotyczyły naruszeń proceduralnych, w tym braku analizy stanu psychicznego skazanego i nierozważenia apelacji. Sąd Najwyższy oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną, wskazując, że była ona skierowana przeciwko ustaleniom faktycznym, a nie uchybieniom sądu odwoławczego.
Sąd Najwyższy rozpoznał kasację wniesioną przez obrońcę skazanego J. D., który został oskarżony o spowodowanie wypadku drogowego ze skutkiem ciężkich obrażeń u innej osoby, a następnie zbiegnięcie z miejsca zdarzenia. Sąd Rejonowy pierwotnie skazał go na 3 lata pozbawienia wolności. Sąd Okręgowy w wyniku apelacji podwyższył karę do 4 lat pozbawienia wolności i orzekł dożywotni zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych. Obrońca w kasacji zarzucał naruszenia przepisów postępowania, w tym art. 433 § 2 k.p.k. i art. 434 § 1 pkt 1 k.p.k. poprzez rozpoznanie sprawy poza granicami zaskarżenia, art. 193 k.p.k. w zw. z art. 2 § 2 k.p.k. poprzez brak powołania biegłego psychiatry, art. 457 § 3 k.p.k. w zw. z art. 433 § 2 k.p.k. przez nierozważenie zarzutów apelacji, oraz art. 7 k.p.k. i art. 433 § 2 k.p.k. poprzez akceptację naruszenia zasady swobodnej oceny dowodów. Sąd Najwyższy uznał kasację za oczywiście bezzasadną, stwierdzając, że skarżący w istocie kwestionuje ustalenia faktyczne sądu I instancji, co jest niedopuszczalne w postępowaniu kasacyjnym. Podkreślono, że sąd odwoławczy w sposób pełny odniósł się do apelacji, a niedostatki uzasadnienia wyroku sądu I instancji nie uniemożliwiły kontroli odwoławczej. W konsekwencji kasację oddalono jako oczywiście bezzasadną i obciążono skazanego kosztami postępowania kasacyjnego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, kasacja jest środkiem nadzwyczajnym, który może być oparty jedynie na zarzutach naruszenia prawa procesowego lub materialnego, a nie na błędnych ustaleniach faktycznych.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że kasacja jest wywiedziona wbrew art. 519 k.p.k. i art. 523 § 1 k.p.k., które nie pozwalają na podnoszenie zarzutu błędnych ustaleń faktycznych.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie kasacji
Strona wygrywająca
Skarb Państwa
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. D. | osoba_fizyczna | skazany |
| K. W. | osoba_fizyczna | świadk |
| K. D. | osoba_fizyczna | świadk |
| M. W. | osoba_fizyczna | pokrzywdzony |
| A. S. | osoba_fizyczna | świadk |
| T. B. | osoba_fizyczna | obrońca z urzędu |
Przepisy (21)
Główne
k.k. art. 177 § § 2
Kodeks karny
k.k. art. 178 § § 1
Kodeks karny
k.k. art. 42 § § 3
Kodeks karny
k.p.k. art. 535 § § 3
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 519
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 523 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Pomocnicze
k.k. art. 156 § § 1 pkt 2
Kodeks karny
k.p.k. art. 433 § § 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 434 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 193
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 2 § § 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 167
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 366 § § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 458
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 457 § § 3
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 7
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 99a § § 1
Kodeks postępowania karnego
Konstytucja RP art. 78
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 176
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
k.p.k. art. 455a
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 532 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Kasacja jest skierowana przeciwko ustaleniom faktycznym, a nie uchybieniom sądu odwoławczego. Niedostatki uzasadnienia wyroku sądu I instancji nie uniemożliwiają kontroli odwoławczej. Sąd odwoławczy dokonał pełnej analizy apelacji i materiału dowodowego.
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 434 § 1 pkt 1 k.p.k. poprzez rozpoznanie sprawy poza granicami zaskarżenia. Naruszenie art. 193 k.p.k. w zw. z art. 2 § 2 k.p.k. poprzez brak powołania biegłego psychiatry. Naruszenie art. 457 § 3 k.p.k. w zw. z art. 433 § 2 k.p.k. przez nierozważenie zarzutów apelacji. Naruszenie art. 7 k.p.k. i art. 433 § 2 k.p.k. poprzez akceptację naruszenia zasady swobodnej oceny dowodów. Naruszenie art. 433 § 1 k.p.k. i art. 457 § 3 k.p.k. w zw. z art. 99a § 1 k.p.k. oraz art. 78 i art.176 Konstytucji RP poprzez akceptację skrótowego sporządzenia motywów rozstrzygnięcia Sądu I instancji.
Godne uwagi sformułowania
kasacja [...] skierowana jest przeciwko poczynionym w sprawie i to przez Sąd I instancji ustaleniom faktycznym. kasacja ta została zatem wywiedziona wbrew treści art. 519 k.p.k., który zezwala na wnoszenie tego nadzwyczajnego środka odwoławczego jedynie od wyroków sądów odwoławczych, jak i art. 523 § 1 k.p.k., który nie pozwala na podnoszenie w kasacji zarzutu błędnych ustaleń faktycznych art.455a kpk, który zakazuje uchylenia wyroku z powodu niedostatków jego pisemnego uzasadnienia. kasacja jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia o bardzo rygorystycznych uwarunkowaniach formalnych co do rodzaju i konstrukcji zarzutów kasacyjnych.
Skład orzekający
Jacek Błaszczyk
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Potwierdzenie rygorystycznych wymogów formalnych kasacji i niedopuszczalności kwestionowania ustaleń faktycznych w tym trybie."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania kasacyjnego w sprawach karnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 4/10
Orzeczenie ma charakter proceduralny, potwierdzając utrwaloną linię orzeczniczą Sądu Najwyższego dotyczącą dopuszczalności zarzutów w kasacji. Nie zawiera przełomowych interpretacji ani nietypowych faktów.
Sektor
transport
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN II KK 71/23 POSTANOWIENIE Dnia 15 marca 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jacek Błaszczyk w sprawie J. D. skazanego z art. 177§ 2 k.k. w zw. z art. 178 § 1 k.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 15 marca 2023 r., w trybie art. 535 § 3 k.p.k., kasacji, wniesionej przez obrońcę skazanego od wyroku Sądu Okręgowego w Radomiu z dnia 27 września 2022 r., sygn. akt V Ka 211/22 zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w Radomiu z dnia 22 grudnia 2021 r., sygn. akt II K 1721/20, p o s t a n o w i ł: 1. oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną; 2. obciążyć skazanego kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE J. D. został oskarżony o to, że: w dniu 7 lutego 2020 r. w miejscowości A. gm. J. kierując niesprawnym technicznie samochodem osobowym marki C. nr rej. […] umyślnie naruszył zasady bezpieczeństwa w ruchu drogowym w ten sposób, że jadąc z prędkością około 127 km/h znacznie przekraczającą prędkość dozwoloną w obszarze zabudowanym, nie zachował należytej ostrożności podczas wykonywania manewru wyprzedzania dwóch pojazdów - samochodu marki C.1. kierowanego przez K. W. i samochodu osobowego marki V. […] kierowanego przez K. D., wykonując ten manewr w strefie zabronionej, gdzie występowały dwa przejścia dla pieszych z wyspami rozdzielającymi jezdnię i tworzącymi azyle dla pieszych oraz jedno skrzyżowanie, a także nie zapewnił sobie możliwości bezpiecznego powrotu na prawy pas przez fakt występowania w/w wysepek rozdzielających oraz prawidłowej widoczności i miejsca do wykonania w/w manewru wyprzedzania czym doprowadził do zderzenia z prawidłowo jadącym z przeciwnego kierunku samochodem osobowym marki V. nr rej. […] kierowanym przez M. W. wskutek czego kierujący M. doznał obrażeń ciała w postaci urazu wielonarządowego, urazu klatki piersiowej, stłuczenia płuc, urazowej odmy opłucnowej prawostronnej, tępego urazu brzucha, urazowego pęknięcia śledziony z krwotokiem wewnętrznym, urazowego pęknięcia wątroby, wstrząsu urazowego i rabdomilozy, które spowodowały u niego chorobę realnie zagrażającą życiu w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.k., a następnie po spowodowaniu wypadku zbiegł z miejsca tego zdarzenia, tj. o przestępstwo z art. 177 § 2 k.k. w zw. z art. 178 § 1 k.k. Sąd Rejonowy w Radomiu wyrokiem z dnia 22 grudnia 2021 r., sygn. akt II K 1721/20, uznał oskarżonego J. D. za winnego popełnienia zarzucanego mu aktem oskarżenia czynu i za to na podstawie art. 177 § 2 k.k. w zw. z art. 178 § 1 k.k. wymierzył mu karę 3 lat pozbawienia wolności, zasądził od Skarbu Państwa na rzecz adw. T. B. kwotę 1859,76 zł tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu oraz zasądził od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa kwotę 6872,22 zł tytułem wydatków postępowania i zwolnił go od opłaty. W wyniku wywiedzionych przez oskarżyciela publicznego oraz obrońcę oskarżonego apelacji, Sąd Okręgowy w Radomiu, wyrokiem z dnia 27 września 2022 r., sygn. akt V Ka 211/22, zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że orzeczoną karę pozbawienia wolności podwyższył do 4 lat i na podstawie art.42 § 3 k.k. orzekł wobec oskarżonego środek karny w postaci dożywotniego zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych, w pozostałej części zaskarżony wyrok utrzymał w mocy i zwolnił oskarżonego od kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze, wydatkami obciążając Skarb Państwa. Kasację od tego orzeczenia wniósł obrońca skazanego podnosząc zarzuty naruszenia: - art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 434 § 1 pkt 1 k.p.k. poprzez rozpoznanie sprawy poza granicami zaskarżenia na niekorzyść oskarżonego, tj. przyjęcia bez zarzutu procesowego sformułowanego w tym zakresie przez oskarżyciela publicznego, iż Sąd Rejonowy w Radomiu błędnie obdarzył walorem wiarygodności całość wyjaśnień oskarżonego J. D., szczególnie w kontekście stanu świadomości wymienionego w zakresie oddalenia się z miejsca zdarzenia, w sytuacji, gdy środek zaskarżenia oskarżyciela publicznego dotyczył wyłącznie kwestii kary, a nie kwestii ustaleń faktycznych sprawy, - art. 193 k.p.k. w zw. z art. 2 § 2 k.p.k. w zw. z art. 167 k.p.k. oraz w zw. z art. 366 § 1 k.p.k. i art. 458 k.p.k. poprzez brak wywołania przez Sąd Okręgowy w Radomiu dowodu z opinii biegłego psychiatry - mimo następczego braku obdarzenia walorem wiarygodności wyjaśnień J. D. celem wykazania (po dokonaniu swoistej modyfikacji stanu faktycznego sprawy przed organem jurysdykcyjnym II instancji) czy J. D. miał zachowaną zdolność rozpoznania i pokierowania swoim postępowaniem oraz czy oddalenie się z miejsca zdarzenia mogło być spowodowane tzw. odruchem bezwarunkowym, - art. 457 § 3 k.p.k. w zw. z art. 433 § 2 k.p.k. polegające na nierozważeniu lub częściowym nierozważeniu zarzutów apelacji sprowadzających się do tego, iż bez przyznania się J. D. do kierowania w czasie wypadku pojazdem C. ciężko byłoby organom ścigania ustalić kierującego tym pojazdem, zachowania J. D. w miejscowości K. w godzinach rannych w dniu 08 lutego 2020 r., gdzie wymieniony prosił napotkane osoby o zawiadomienie Policji i wezwanie karetki pogotowia oraz w zakresie przyczyn braku zastosowania wobec J. D. instytucji określonej w art.60§2kk ze względu na jego uprzednią niekaralność, zawarcie ugody z pokrzywdzonym, zadośćuczynienie pokrzywdzonemu M. W. i uzyskanie jego przebaczenia), - art. 7 k.p.k., art. 433 § 2 k.p.k. i art. 457 § 3 k.p.k. poprzez zaakceptowanie w toku kontroli instancyjnej przez Sąd Okręgowy w Radomiu naruszenia zasady swobodnej oceny dowodów wyrażającego się w przypisywaniu J. D. odczuć relacjonowanych subiektywnie przez świadka A. S., co miało stanowić, że J. D. musiał wiedzieć o zaistnieniu wypadku, -art.433§ 1 k.p.k. i art. 457 § 3 k.p.k. w zw. z art. 99a § 1 k.p.k. oraz art. 78 i art.176 Konstytucji RP poprzez akceptację Sądu II instancji sporządzenia motywów rozstrzygnięcia Sądu I instancji w sposób skrótowy, nie dający zdekodować motywów i rozumowania, którym kierował się tenże Sąd wydając swe orzeczenie, w sytuacji gdy takie zrealizowanie w/w norm prawnych nie spełnia wymogu realizacji rzetelnego procesu karnego i prawa do sądu - zgodnie z przywołanymi wyżej normami konstytucyjnymi oraz standardem konwencyjnym (art. 6 EKPCz). W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Radomiu. W pisemnej odpowiedzi na kasację prokurator Prokuratury Rejonowej Radom – Zachód w Radomiu wniósł o jej oddalenie jako oczywiście bezzasadnej. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja wniesiona przez obrońcę skazanego okazała się bezzasadna i to w stopniu oczywistym uzasadniającym jej oddalenie na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k., tj. bez udziału stron. Skarżący tylko pozornie podnosi w niej zarzut związany z naruszeniem prawa procesowego, gdy w istocie skierowana jest ona przeciwko poczynionym w sprawie i to przez Sąd I instancji ustaleniom faktycznym. Kasacja ta została zatem wywiedziona wbrew treści art. 519 k.p.k., który zezwala na wnoszenie tego nadzwyczajnego środka odwoławczego jedynie od wyroków sądów odwoławczych, jak i art. 523 § 1 k.p.k., który nie pozwala na podnoszenie w kasacji zarzutu błędnych ustaleń faktycznych (por. postanowienie Sadu Najwyższego z dnia 1 grudnia 2022 r., IV KK 721/21, baza orzeczeń Supremus). Analiza pisemnych motywów wyroku odwoławczego prowadzi do uznania, że Sąd Okręgowy w Radomiu w sposób pełny i kompleksowy odniósł się do dwóch wywiedzionych apelacji - z tym, że w sposób najbardziej drobiazgowy i precyzyjny dokonał analizy środka zaskarżenia sporządzonego przez obrońcę J. D., zatem w sprawie nie doszło do nie tylko rażącego, ale jakiegokolwiek naruszenia przepisów postępowania karnego wskazanych w zarzutach kasacji obrońcy skazanego. Na gruncie niniejszej sprawy Sąd Okręgowy na etapie postępowania odwoławczego nie poczynił żadnych odmiennych ustaleń faktycznych, od tych które zostały ustalone przez Sąd I instancji, nie dokonał poszerzenia dotychczas ustalonego stanu faktycznego lub też nie przeprowadził innej niż zaprezentowana przez Sąd Rejonowy oceny dowodów. Sąd ad quem dostrzegł i omówił niedokładności oraz niedostatki w pisemnych motywach wyroku Sądu a quo, w tym związane z opisem oceny wyjaśnień skazanego J. D., jak i jego zbiegnięcia z miejsca wypadku w sferze wolitywnej, jego świadomości i motywacji. Ocenie sądu odwoławczego podlega nie uzasadnienie wyroku, ale sam wyrok w kontekście zgromadzonego materiału dowodowego, co wynika wprost z treści art. 455a kpk, który zakazuje uchylenia wyroku z powodu niedostatków jego pisemnego uzasadnienia. Powyższe zwięzłe pisemne motywy wyroku Sądu Rejonowego oraz jego ogólnikowość w zakresie przebiegu wypadku i faktu zbiegnięcia skazanego z miejsca wypadku, nie uniemożliwiały jednak sądowi odwoławczemu dokonania pełnej i rzetelnej kontroli odwoławczej orzeczenia przez pryzmat całości zgromadzonego materiału dowodowego, zasad wiedzy, logiki i doświadczenia życiowego. Sąd Okręgowy wskazał, że kwestionowane przez obrońcę skazanego ustalenie Sądu o zbiegnięciu oskarżonego z miejsca wypadku jest prawidłowe. W tym zakresie podkreślono, że wbrew twierdzeniom obrony okoliczność ta wynikała nie tylko z samych wyjaśnień oskarżonego, ale także z zeznań świadków M.W., M.K. i K.D. (s. 5 uzasadnienia SO). Podsumowując powyższe rozważania stwierdzić należy, że kasacja jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia o bardzo rygorystycznych uwarunkowaniach formalnych co do rodzaju i konstrukcji zarzutów kasacyjnych. W żadnym razie nie jest wystarczającym do uwzględnienia kasacji oparcie się przez jej autora na prezentacji własnych ocen materiału dowodowego i własnych wniosków z tych ocen płynących, bez wykazania uchybień - i to rażących - w procedowaniu bądź rozumowaniu sądu odwoławczego, które w dodatku mogły mieć istotny wpływ na treść orzeczenia (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 29 czerwca 2017 r., sygn. akt III KK 265/17, baza orzeczeń Supremus). Implikacją przedstawionych powyżej rozważań Sądu Najwyższego musiało być orzeczenie na posiedzeniu o oddaleniu, jako oczywiście bezzasadnej, wniesionej w tej sprawie kasacji. Ponadto rozstrzygnięto o kosztach sądowych postępowania kasacyjnego. Wobec uznania kasacji za oczywiście bezzasadną, bezprzedmiotowe okazało się rozpoznanie wniosku w trybie art. 532 § 1 k.p.k. o wstrzymanie wykonania orzeczenia. ał
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI