II KK 7/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy uchylił wyrok nakazowy Sądu Rejonowego, umarzając postępowanie z powodu ponownego skazania za ten sam czyn.
Sąd Najwyższy rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego, który skazał M. K. za wykroczenie z art. 86 § 2 k.w. Kasacja zarzucała rażące naruszenie prawa procesowego, polegające na ponownym skazaniu za czyn, za który obwiniony był już prawomocnie ukarany. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną, uchylił zaskarżony wyrok i umorzył postępowanie, powołując się na zasadę res iudicata (rzeczy osądzonej).
Sąd Najwyższy rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego wniesioną od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w L. z dnia 15 kwietnia 2021 r., sygn. akt II W [...], którym M. K. został ukarany grzywną w wysokości 800 zł za wykroczenie z art. 86 § 2 k.w. popełnione w dniu 26 listopada 2020 r. Prokurator Generalny zarzucił rażące naruszenie prawa procesowego, wskazując, że obwiniony został skazany za ten sam czyn dwukrotnie – wcześniej prawomocnym wyrokiem nakazowym z dnia 15 marca 2021 r. (sygn. akt II W [X.]). Sąd Najwyższy uznał kasację za oczywiście zasadną. Stwierdził, że w obrocie prawnym funkcjonują dwa niezależne, prawomocne wyroki dotyczące tego samego czynu tej samej osoby, co stanowi naruszenie art. 5 § 1 pkt 8 k.p.w. (zakaz ponownego wszczynania postępowania po prawomocnym zakończeniu) i jest bezwzględną przyczyną odwoławczą z art. 104 § 1 pkt 7 k.p.w. W konsekwencji Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i na podstawie art. 5 § 1 pkt 8 k.p.w. w zw. z art. 62 § 2 k.p.w. umorzył postępowanie, obciążając kosztami Skarb Państwa.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Tak, ponowne skazanie za ten sam czyn, za który sprawca został już prawomocnie ukarany, stanowi naruszenie art. 5 § 1 pkt 8 k.p.w. i jest bezwzględną przyczyną odwoławczą z art. 104 § 1 pkt 7 k.p.w., skutkującą koniecznością uchylenia orzeczenia i umorzenia postępowania.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że w obrocie prawnym nie mogą funkcjonować dwa niezależne, prawomocne wyroki dotyczące tego samego czynu tej samej osoby. Taka sytuacja narusza zasadę res iudicata (rzeczy osądzonej) i stanowi podstawę do uchylenia późniejszego orzeczenia.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylenie wyroku nakazowego i umorzenie postępowania
Strona wygrywająca
Skarb Państwa (koszty)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. R. K. | osoba_fizyczna | obwiniony |
Przepisy (5)
Główne
k.p.w. art. 5 § § 1 pkt 8
Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia
Zakaz wszczęcia postępowania, gdy postępowanie co do tego samego czynu obwinionego zostało prawomocnie zakończone.
k.p.w. art. 104 § § 1 pkt 7
Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia
Bezwzględna przyczyna odwoławcza – ponowne skazanie za ten sam czyn.
k.w. art. 86 § § 2
Kodeks wykroczeń
Pomocnicze
k.p.w. art. 62 § § 2
Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia
k.p.k. art. 535 § § 5
Kodeks postępowania karnego
Posiedzenie w trybie uproszczonym.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Ponowne skazanie za ten sam czyn narusza art. 5 § 1 pkt 8 k.p.w. Stan rzeczy osądzonej (res iudicata) jest bezwzględną przyczyną odwoławczą z art. 104 § 1 pkt 7 k.p.w.
Godne uwagi sformułowania
w obrocie prawnym funkcjonują niezależnie od siebie dwa prawomocne wyroki dotyczące tego samego czynu tej samej osoby narusza art. 5 § 1 pkt 8 k.p.w., który jako przeszkodę procesową zakazującą wszczęcia postępowania (nakazującą jego umorzenie) wskazuje sytuację, gdy postępowanie co do tego samego czynu obwinionego zostało prawomocnie zakończone Powstaje bowiem wówczas stan rzeczy osądzonej, określany jako res iudicata Uchybienie to ma charakter bezwzględnej przyczyny odwoławczej, wymienionej w art. 104 § 1 pkt 7 k.p.w i przesądza o konieczności wyeliminowania zaskarżonego wyroku z obiegu prawnego
Skład orzekający
Tomasz Artymiuk
przewodniczący
Piotr Mirek
członek
Eugeniusz Wildowicz
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Naruszenie zasady res iudicata w postępowaniu wykroczeniowym, skutki podwójnego skazania za ten sam czyn."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji podwójnego skazania wyrokami nakazowymi przez ten sam sąd.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje istotne błędy proceduralne, które mogą prowadzić do absurdalnych sytuacji prawnych, jak podwójne skazanie za ten sam czyn. Jest to ciekawy przykład dla prawników zajmujących się prawem wykroczeń i karnym.
“Sąd Najwyższy: Nie można skazać dwa razy za to samo wykroczenie!”
Sektor
transport
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN Sygn. akt II KK 7/22 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 2 lutego 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Tomasz Artymiuk (przewodniczący) SSN Piotr Mirek SSN Eugeniusz Wildowicz (sprawozdawca) na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. w sprawie M. R. K. ukaranego z art. 86 § 2 k.w., po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 2 lutego 2022 r. kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego na korzyść od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w L. z siedzibą w Ś. z dnia 15 kwietnia 2021 r., sygn. akt II W [...], I. uchyla zaskarżony wyrok nakazowy i na podstawie art. 5 § 1 pkt 8 k.p.w. w zw. z art. 62 § 2 k.p.w. postępowanie w sprawie umarza, II. kosztami postępowania w sprawie obciąża Skarb Państwa. UZASADNIENIE M. K. został obwiniony o to, że w dniu 26 listopada 2020 r., około godz. 21.40 w miejscowości R. […] , gm. N., kierował pojazdem marki V. o nr rej. […] po drodze publicznej, znajdując się w stanie nietrzeźwości, wynoszącym odpowiednio: I - 1,51 mg/l; II – 1,57 mg/l, III – 1,36 mg/l, IV – 1,29 mg/l, V – 1,17 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu i nie dostosował prędkości do warunków panujących na drodze, w wyniku czego stracił panowanie nad pojazdem i dachował, czym spowodował zagrożenie bezpieczeństwa w ruchu dla innych uczestników, tj. o wykroczenie z art. 86 § 2 k.w. Sąd Rejonowy w L. z siedzibą w Ś., wyrokiem nakazowym z dnia 15 marca 2021 r., sygn. akt II W [X.], uznał M. K. za winnego popełnienia zarzuconego wykroczenia i za to na podstawie art. 86 § 2 k.w. ukarał go grzywną w wysokości 800 zł. Wyrok ten uprawomocnił się dnia 3 kwietnia 2021 r. Następnie, Sąd Rejonowy w L. z siedzibą w Ś., wyrokiem nakazowym z dnia 15 kwietnia 2021 r., sygn. akt II W [...], uznał obwinionego za winnego popełnienia tego samego czynu i za to ukarał go grzywną w kwocie 800 zł. Wyrok ten uprawomocnił się z dniem 20 maja 2021 r. Postanowieniem z dnia 31 sierpnia 2021 r., sygn. akt II Ko […] , Sąd Rejonowy w L. z siedzibą w Ś. zarządził wobec M. K. wykonanie zastępczej kary 16 dni aresztu w związku z nieuiszczeniem kary grzywny w kwocie 800 zł, orzeczonej wyrokiem nakazowym wydanym przez ten Sąd dnia 15 marca 2021 r., sygn. akt II W [X.]. Z kolei, postanowieniem z dnia 26 października 2021 r., sygn. akt II Ko [X.], Sąd ten zarządził wykonanie kary zastępczej 16 dni aresztu wobec niewykonania kary grzywny w wysokości 800 zł, orzeczonej wyrokiem nakazowym z dnia 15 kwietnia 2021 r., sygn. akt II W [...]. Kary te nie zostały wykonane; skazany obecnie odbywa karę pozbawienia wolności orzeczoną w innej sprawie. W dniu 12 stycznia 2022 r. Prokurator Generalny wniósł kasację od prawomocnego wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w L. z siedzibą w Ś. z dnia 15 kwietnia 2021 r., sygn. akt II W [...]. Zaskarżył go w całości na korzyść obwinionego. Zarzucił rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisu prawa procesowego, a mianowicie art. 5 § 1 pkt 8 k.p.w., polegające na skazaniu obwinionego M. K. przez Sąd Rejonowy w L. z siedzibą w Ś. wyrokiem nakazowym z dnia 15 kwietnia 2021 r., sygn. akt II W [...], za czyn z art. 86 § 2 k.w. popełniony w dniu 26 listopada 2020 r. około godz. 21:40 w miejscowości R., mimo że obwiniony za ten sam czyn został uprzednio skazany prawomocnym wyrokiem nakazowym tegoż Sądu z dnia 15 marca 2021 r., zapadłym w sprawie o sygn. akt II W [X.], co stanowi bezwzględną przyczynę uchylenia orzeczenia wskazaną w art. 104 § 1 pkt 7 k.p.w. Podnosząc powyższe, wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i umorzenie postępowania przeciwko obwinionemu w oparciu o przepis art. 5 § 1 pkt 8 k.p.w. w zw. z art. 62 § 2 k.p.w. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja jest oczywiście zasadna, dlatego podlega rozpoznaniu i uwzględnieniu na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. Z zestawienia treści wyroków wydanych przez Sąd Rejonowy w L. z siedzibą w Ś. w sprawach sygn. akt II W [...] oraz II W [X.] wynika jednoznacznie, że wyrokiem nakazowym z dnia 15 kwietnia 2021 r., sygn. akt II W K [...] ukarano obwinionego M. K. za czyn wyczerpujący dyspozycję art. 86 § 2 k.w., który był już wcześniej przedmiotem postępowania w sprawie o sygn. II W [X.], zakończonego wyrokiem nakazowym z dnia 15 marca 2021 r., który uprawomocnił się w dniu 3 kwietnia 2021 r. W rezultacie w obrocie prawnym funkcjonują niezależnie od siebie dwa prawomocne wyroki dotyczące tego samego czynu tej samej osoby, co narusza art. 5 § 1 pkt 8 k.p.w., który jako przeszkodę procesową zakazującą wszczęcia postępowania (nakazującą jego umorzenie) wskazuje sytuację, gdy postępowanie co do tego samego czynu obwinionego zostało prawomocnie zakończone. Powstaje bowiem wówczas stan rzeczy osądzonej, określany jako res iudicata . Uchybienie to ma charakter bezwzględnej przyczyny odwoławczej, wymienionej w art. 104 § 1 pkt 7 k.p.w i przesądza o konieczności wyeliminowania zaskarżonego wyroku z obiegu prawnego. Dlatego Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok, a ponieważ postępowanie w sprawie wykroczenia z art. 86 § 2 k.w., popełnionego przez M. K. w dniu 26 listopada 2020 r. w R., zostało już prawomocnie zakończone prawomocnym wyrokiem nakazowym z dnia 15 marca 2021 r., sygn. akt II W [X.], konieczne stało się umorzenie postępowania w sprawie o sygnaturze akt II W [...] w oparciu o treść art. 5 § 1 pkt 8 k.p.w. w zw. z art. 62 § 2 k.p.w. W ślad za tym rozstrzygnięciem, umorzeniu przez właściwy sąd powinno ulec także postępowanie wykonawcze w niniejszej sprawie. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd Najwyższy orzekł jak w wyroku.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI