II KK 621/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego od wyroku Sądu Rejonowego dla Warszawy Mokotowa w Warszawie, który skazał M. K. za znęcanie się nad matką (art. 207 § 1 k.k.) i znieważenie funkcjonariuszy policji (art. 226 § 1 k.k.). Sąd Rejonowy orzekł kary jednostkowe, karę łączną oraz środki karne w postaci nakazu opuszczenia lokalu i zakazu zbliżania się do pokrzywdzonej. Dodatkowo, na podstawie art. 93a § 1 pkt 3 k.k. w zw. z art. 93c pkt 5 k.k., orzeczono środek zabezpieczający w postaci obowiązku poddania się terapii uzależnień od alkoholu i środków psychoaktywnych. Kasacja dotyczyła wyłącznie rozstrzygnięcia o tym środku zabezpieczającym. Prokurator Generalny zarzucił rażące naruszenie przepisów prawa procesowego, w szczególności art. 354a § 1 i 2 k.p.k., polegające na zaniechaniu obligatoryjnego wysłuchania biegłego psychologa przed orzeczeniem terapii, mimo braku zgody sprawcy na jej zastosowanie. Sąd Najwyższy przychylił się do stanowiska Prokuratora Generalnego, stwierdzając, że doszło do obrazy przepisów procesowych. Podkreślono, że przed orzeczeniem środka zabezpieczającego w postaci terapii uzależnień sąd ma obowiązek wysłuchać biegłego psychologa, a w niektórych przypadkach także psychiatrów. Z akt sprawy wynikało, że sąd rejonowy zaniechał tego obowiązku, mimo sprzecznych opinii biegłych co do uzależnienia oskarżonego i potrzeby terapii. Sąd Najwyższy uchylił wyrok w zaskarżonej części i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, nakazując sądowi rejonowemu dopełnienie obowiązku przesłuchania biegłych.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaNaruszenie przepisów proceduralnych dotyczących orzekania środków zabezpieczających, w szczególności obowiązku wysłuchania biegłych.
Dotyczy specyficznej sytuacji orzekania terapii uzależnień jako środka zabezpieczającego w postępowaniu karnym.
Zagadnienia prawne (2)
Czy sąd może orzec środek zabezpieczający w postaci terapii uzależnień bez wysłuchania biegłego psychologa, jeśli sprawca nie wyraził zgody na terapię?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd ma obowiązek wysłuchać biegłego psychologa przed orzeczeniem terapii uzależnień, chyba że sprawca wyrazi zgodę na jej zastosowanie.
Uzasadnienie
Przepis art. 354a § 1 k.p.k. nakłada na sąd obowiązek wysłuchania biegłego psychologa przed orzeczeniem środka zabezpieczającego w postaci terapii uzależnień. Odstąpienie od tego obowiązku jest możliwe tylko za zgodą sprawcy, której w tej sprawie nie uzyskano.
Czy opinie biegłych sporządzone na etapie postępowania przygotowawczego są wystarczające do orzeczenia środka zabezpieczającego w postaci terapii uzależnień?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd ma obowiązek wysłuchać biegłych ustnie na rozprawie, a nie opierać się wyłącznie na opiniach pisemnych, zwłaszcza gdy są one rozbieżne.
Uzasadnienie
Orzecznictwo Sądu Najwyższego podkreśla, że opinie biegłych powinny być składane ustnie przed sądem, a nie tylko na piśmie, szczególnie w sprawach dotyczących środków zabezpieczających, gdzie wymagana jest pogłębiona analiza stanu sprawcy.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. K. | osoba_fizyczna | skazany |
| F. H. | osoba_fizyczna | pokrzywdzona |
| P. P. | osoba_fizyczna | funkcjonariusz policji |
| K. G. | osoba_fizyczna | funkcjonariusz policji |
| Prokurator Generalny | organ_państwowy | skarżący |
Przepisy (15)
Główne
k.k. art. 207 § § 1
Kodeks karny
k.k. art. 226 § § 1
Kodeks karny
k.p.k. art. 354a § § 1
Kodeks postępowania karnego
Przed orzeczeniem środka zabezpieczającego w postaci terapii uzależnień sąd ma obowiązek wysłuchać biegłego psychologa.
Pomocnicze
k.k. art. 85 § § 1
Kodeks karny
k.k. art. 86 § § 1
Kodeks karny
k.k. art. 41a § § 1
Kodeks karny
k.k. art. 41a § § 5
Kodeks karny
k.k. art. 43 § § 1
Kodeks karny
k.k. art. 93a § § 1
Kodeks karny
k.k. art. 93c § pkt 5
Kodeks karny
k.k. art. 63 § § 1
Kodeks karny
k.p.k. art. 535 § § 5
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 354a § § 2
Kodeks postępowania karnego
Odstąpienie od obowiązku wysłuchania biegłego jest możliwe tylko za zgodą sprawcy na zastosowanie terapii.
k.k. art. 31 § § 1
Kodeks karny
k.k. art. 31 § § 2
Kodeks karny
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie przez sąd rejonowy przepisu art. 354a § 1 i 2 k.p.k. poprzez zaniechanie obligatoryjnego wysłuchania biegłego psychologa przed orzeczeniem środka zabezpieczającego w postaci terapii uzależnień. • Brak zgody skazanego na zastosowanie terapii uzależnień, co uniemożliwiało odstąpienie od obowiązku wysłuchania biegłego zgodnie z art. 354a § 2 k.p.k.
Godne uwagi sformułowania
rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisów prawa karnego procesowego • obligatoryjnego dowodu w postaci wysłuchania na rozprawie biegłego psychologa • nie jest wystarczające w tej materii złożenie wyłącznie na piśmie opinii przez biegłych, którzy powinni złożyć także opinię ustną przed sądem • uchybienie o charakterze rażącym a tym samym rzutującym na wydane w tej sprawie rozstrzygnięcie
Skład orzekający
Marek Siwek
przewodniczący-sprawozdawca
Paweł Kołodziejski
członek
Igor Zgoliński
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Naruszenie przepisów proceduralnych dotyczących orzekania środków zabezpieczających, w szczególności obowiązku wysłuchania biegłych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji orzekania terapii uzależnień jako środka zabezpieczającego w postępowaniu karnym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje istotne znaczenie przestrzegania procedur prawnych, nawet w przypadku oczywistego uzasadnienia dla zastosowania środka karnego. Podkreśla rolę biegłych i ich ustnego przesłuchania.
“Sąd Najwyższy: Terapia uzależnień bez wysłuchania biegłego to błąd proceduralny!”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.