Orzeczenie · 2023-05-25

II KK 621/22

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2023-05-25
SNKarneprzestępstwa przeciwko życiu i zdrowiuWysokanajwyższy
znęcanieprzemoc domowaznieważeniefunkcjonariusz policjiśrodek zabezpieczającyterapia uzależnieńkasacjanaruszenie procedurySąd Najwyższy

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego od wyroku Sądu Rejonowego dla Warszawy Mokotowa w Warszawie, który skazał M. K. za znęcanie się nad matką (art. 207 § 1 k.k.) i znieważenie funkcjonariuszy policji (art. 226 § 1 k.k.). Sąd Rejonowy orzekł kary jednostkowe, karę łączną oraz środki karne w postaci nakazu opuszczenia lokalu i zakazu zbliżania się do pokrzywdzonej. Dodatkowo, na podstawie art. 93a § 1 pkt 3 k.k. w zw. z art. 93c pkt 5 k.k., orzeczono środek zabezpieczający w postaci obowiązku poddania się terapii uzależnień od alkoholu i środków psychoaktywnych. Kasacja dotyczyła wyłącznie rozstrzygnięcia o tym środku zabezpieczającym. Prokurator Generalny zarzucił rażące naruszenie przepisów prawa procesowego, w szczególności art. 354a § 1 i 2 k.p.k., polegające na zaniechaniu obligatoryjnego wysłuchania biegłego psychologa przed orzeczeniem terapii, mimo braku zgody sprawcy na jej zastosowanie. Sąd Najwyższy przychylił się do stanowiska Prokuratora Generalnego, stwierdzając, że doszło do obrazy przepisów procesowych. Podkreślono, że przed orzeczeniem środka zabezpieczającego w postaci terapii uzależnień sąd ma obowiązek wysłuchać biegłego psychologa, a w niektórych przypadkach także psychiatrów. Z akt sprawy wynikało, że sąd rejonowy zaniechał tego obowiązku, mimo sprzecznych opinii biegłych co do uzależnienia oskarżonego i potrzeby terapii. Sąd Najwyższy uchylił wyrok w zaskarżonej części i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, nakazując sądowi rejonowemu dopełnienie obowiązku przesłuchania biegłych.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Naruszenie przepisów proceduralnych dotyczących orzekania środków zabezpieczających, w szczególności obowiązku wysłuchania biegłych.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji orzekania terapii uzależnień jako środka zabezpieczającego w postępowaniu karnym.

Zagadnienia prawne (2)

Czy sąd może orzec środek zabezpieczający w postaci terapii uzależnień bez wysłuchania biegłego psychologa, jeśli sprawca nie wyraził zgody na terapię?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, sąd ma obowiązek wysłuchać biegłego psychologa przed orzeczeniem terapii uzależnień, chyba że sprawca wyrazi zgodę na jej zastosowanie.

Uzasadnienie

Przepis art. 354a § 1 k.p.k. nakłada na sąd obowiązek wysłuchania biegłego psychologa przed orzeczeniem środka zabezpieczającego w postaci terapii uzależnień. Odstąpienie od tego obowiązku jest możliwe tylko za zgodą sprawcy, której w tej sprawie nie uzyskano.

Czy opinie biegłych sporządzone na etapie postępowania przygotowawczego są wystarczające do orzeczenia środka zabezpieczającego w postaci terapii uzależnień?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, sąd ma obowiązek wysłuchać biegłych ustnie na rozprawie, a nie opierać się wyłącznie na opiniach pisemnych, zwłaszcza gdy są one rozbieżne.

Uzasadnienie

Orzecznictwo Sądu Najwyższego podkreśla, że opinie biegłych powinny być składane ustnie przed sądem, a nie tylko na piśmie, szczególnie w sprawach dotyczących środków zabezpieczających, gdzie wymagana jest pogłębiona analiza stanu sprawcy.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie do ponownego rozpoznania
Strona wygrywająca
Prokurator Generalny

Strony

NazwaTypRola
M. K.osoba_fizycznaskazany
F. H.osoba_fizycznapokrzywdzona
P. P.osoba_fizycznafunkcjonariusz policji
K. G.osoba_fizycznafunkcjonariusz policji
Prokurator Generalnyorgan_państwowyskarżący

Przepisy (15)

Główne

k.k. art. 207 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 226 § § 1

Kodeks karny

k.p.k. art. 354a § § 1

Kodeks postępowania karnego

Przed orzeczeniem środka zabezpieczającego w postaci terapii uzależnień sąd ma obowiązek wysłuchać biegłego psychologa.

Pomocnicze

k.k. art. 85 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 86 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 41a § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 41a § § 5

Kodeks karny

k.k. art. 43 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 93a § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 93c § pkt 5

Kodeks karny

k.k. art. 63 § § 1

Kodeks karny

k.p.k. art. 535 § § 5

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 354a § § 2

Kodeks postępowania karnego

Odstąpienie od obowiązku wysłuchania biegłego jest możliwe tylko za zgodą sprawcy na zastosowanie terapii.

k.k. art. 31 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 31 § § 2

Kodeks karny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie przez sąd rejonowy przepisu art. 354a § 1 i 2 k.p.k. poprzez zaniechanie obligatoryjnego wysłuchania biegłego psychologa przed orzeczeniem środka zabezpieczającego w postaci terapii uzależnień. • Brak zgody skazanego na zastosowanie terapii uzależnień, co uniemożliwiało odstąpienie od obowiązku wysłuchania biegłego zgodnie z art. 354a § 2 k.p.k.

Godne uwagi sformułowania

rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisów prawa karnego procesowego • obligatoryjnego dowodu w postaci wysłuchania na rozprawie biegłego psychologa • nie jest wystarczające w tej materii złożenie wyłącznie na piśmie opinii przez biegłych, którzy powinni złożyć także opinię ustną przed sądem • uchybienie o charakterze rażącym a tym samym rzutującym na wydane w tej sprawie rozstrzygnięcie

Skład orzekający

Marek Siwek

przewodniczący-sprawozdawca

Paweł Kołodziejski

członek

Igor Zgoliński

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Naruszenie przepisów proceduralnych dotyczących orzekania środków zabezpieczających, w szczególności obowiązku wysłuchania biegłych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji orzekania terapii uzależnień jako środka zabezpieczającego w postępowaniu karnym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje istotne znaczenie przestrzegania procedur prawnych, nawet w przypadku oczywistego uzasadnienia dla zastosowania środka karnego. Podkreśla rolę biegłych i ich ustnego przesłuchania.

Sąd Najwyższy: Terapia uzależnień bez wysłuchania biegłego to błąd proceduralny!

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst