II KK 617/22

Sąd Najwyższy2023-01-25
SNKarnepostępowanie przygotowawczeWysokanajwyższy
art. 160 k.k.nieumyślne spowodowanie zagrożenia życia lub zdrowiapostępowanie karnezażaleniewłaściwość organukasacjaSąd NajwyższyProkurator Generalny

Podsumowanie

Sąd Najwyższy uchylił postanowienie Sądu Rejonowego w Wołominie, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania Prokuratorowi Regionalnemu w Warszawie z powodu rażącego naruszenia przepisów procesowych dotyczących właściwości organu do rozpoznania zażalenia.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego od postanowienia Sądu Rejonowego w Wołominie, które utrzymało w mocy umorzenie śledztwa w sprawie podejrzenia popełnienia przestępstwa z art. 160 § 2 i 3 k.k. przez P. P. i S. Z. Kasacja zarzuciła rażące naruszenie art. 330 § 2 k.p.k., polegające na merytorycznym rozpoznaniu zażalenia przez sąd, podczas gdy powinno ono trafić do prokuratora nadrzędnego.

Sąd Najwyższy w Izbie Karnej rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego wniesioną na niekorzyść podejrzanych P. P. i S. Z., dotyczącej postanowienia Sądu Rejonowego w Wołominie z dnia 14 stycznia 2022 r. Postanowieniem tym Sąd Rejonowy utrzymał w mocy decyzję prokuratora Prokuratury Okręgowej w W. o ponownym umorzeniu śledztwa przeciwko podejrzanym o czyn z art. 160 § 2 i 3 k.k., stwierdzając brak znamion czynu zabronionego. Kasacja zarzuciła rażące naruszenie przepisów prawa procesowego, w szczególności art. 118 § 3 k.p.k. i art. 330 § 2 k.p.k., polegające na tym, że sąd rozpoznał merytorycznie zażalenie pełnomocnika pokrzywdzonych, podczas gdy zgodnie z art. 330 § 2 k.p.k. zażalenie na postanowienie o umorzeniu postępowania wydane po uzupełnieniu postępowania przygotowawczego powinno być rozpoznane przez prokuratora nadrzędnego. Sąd Najwyższy uznał kasację za oczywiście zasadną, stwierdzając, że zaskarżone postanowienie zapadło z rażącym naruszeniem przepisów procesowych. Wskazał, że właściwym do rozpoznania zażalenia był Prokurator Regionalny w Warszawie, a nie sąd. Uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Prokuratorowi Regionalnemu w Warszawie.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Zażalenie na postanowienie o umorzeniu postępowania wydane na podstawie art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k. po uzupełnieniu postępowania, podlega rozpoznaniu przez prokuratora nadrzędnego, a nie przez sąd.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołał się na art. 330 § 2 k.p.k., który w brzmieniu obowiązującym od 5 października 2019 r. stanowi, że postanowienie o umorzeniu postępowania wydane po uzupełnieniu postępowania podlega zaskarżeniu tylko do prokuratora nadrzędnego. W przypadku, gdy pismo skierowano do niewłaściwego organu, powinno ono zostać przekazane właściwemu organowi zgodnie z art. 118 § 3 k.p.k.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie i przekazanie do ponownego rozpoznania

Strona wygrywająca

Prokurator Generalny (w sensie uwzględnienia kasacji)

Strony

NazwaTypRola
P. P.osoba_fizycznapodejrzany
S. Z.osoba_fizycznapodejrzany
Prokurator Generalnyorgan_państwowywnioskodawca kasacji
pełnomocnik pokrzywdzonychinnestrona wnosząca zażalenie
E. B.osoba_fizycznapokrzywdzony
J. B.osoba_fizycznapokrzywdzony
T. B.osoba_fizycznapokrzywdzony
M. S.osoba_fizycznapokrzywdzony

Przepisy (8)

Główne

k.p.k. art. 535 § § 5

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 534 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 330 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Postanowienie o umorzeniu postępowania wydane po uzupełnieniu postępowania podlega zaskarżeniu tylko do prokuratora nadrzędnego.

k.p.k. art. 118 § § 3

Kodeks postępowania karnego

Pismo skierowane do niewłaściwego organu należy przekazać właściwemu organowi.

Pomocnicze

k.p.k. art. 160 § § 2 i 3

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 17 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 521 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 55 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zażalenie na postanowienie o umorzeniu postępowania wydane na podstawie art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k. po uzupełnieniu postępowania podlega rozpoznaniu przez prokuratora nadrzędnego, a nie przez sąd. Sąd Rejonowy rozpoznał merytorycznie zażalenie, mimo że było ono skierowane do niewłaściwego organu (sądu zamiast prokuratora nadrzędnego). Błędne oznaczenie sygnatury sprawy w zażaleniu nie usprawiedliwia rozpoznania go przez niewłaściwy organ, jeśli przedmiot postępowania jest jasny.

Godne uwagi sformułowania

rażące i mające istotny wpływ na treść postanowienia naruszenie przepisów prawa procesowego przedmiotem zażalenia wniesionego przez pełnomocnika pokrzywdzonych było postanowienie ponowne o umorzeniu postępowania, do którego zastosowanie miał wskazany przepis [art. 330 § 2 k.p.k.] właściwym do rozpoznania zażalenia nie był sąd, lecz prokurator nadrzędny obowiązkiem Sądu było przekazanie sprawy organowi właściwemu, tj. Prokuratorowi Regionalnemu w Warszawie doprowadziło do zamknięcia pokrzywdzonym możliwości ew. skorzystania z prawa do wniesienia subsydiarnego aktu oskarżenia

Skład orzekający

Paweł Wiliński

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja właściwości organów do rozpoznawania zażaleń na postanowienia o umorzeniu postępowania przygotowawczego w świetle art. 330 § 2 k.p.k. oraz obowiązek przekazywania spraw niewłaściwym organom zgodnie z art. 118 § 3 k.p.k."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej z umorzeniem postępowania przygotowawczego i kolejnymi środkami odwoławczymi.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy istotnej kwestii proceduralnej w postępowaniu karnym, która może mieć wpływ na prawa pokrzywdzonych i przebieg postępowań. Pokazuje, jak błędy formalne mogą prowadzić do uchylenia orzeczeń.

Sąd Najwyższy: Błąd formalny w zażaleniu może zniweczyć postępowanie karne!

Sektor

inne

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

SN
Sygn. akt II KK 617/22
POSTANOWIENIE
Dnia 25 stycznia 2023 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Paweł Wiliński
w sprawie
P. P.,
podejrzanego o czyn z art. 160 § 2 i 3 k.k. i in. oraz
S. Z.
podejrzanego o czyn z art. 160 § 2 i 3 k.k. i in.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k.
w dniu 25 stycznia 2023 r.,
kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego na niekorzyść podejrzanych
od postanowienia Sądu Rejonowego w Wołominie
z dnia 14 stycznia 2022 r., sygn. II Kp 203/21,
utrzymującego w mocy postanowienie prokuratora Prokuratury Okręgowej w W.
z dnia 30 marca 2021 r., sygn. PO VI Ds. […],
na podstawie art. 535 § 5 k.p.k. i art. 534 § 1 k.p.k.
uchyla zaskarżone postanowienie i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Prokuratorowi Regionalnemu w Warszawie.
UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 18 marca 2020 r., sygn. akt PO VI Ds.
[…]
prokurator Prokuratury Okręgowej w W., na podstawie art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k. umorzył śledztwo przeciwko P. P. o czyn z art. 160 § 2 i 3 k.k., oraz przeciwko S. Z. o czyn z art. 160 § 2 i 3 k.k., wobec stwierdzenia, że czyny te nie zawierają znamion czynów zabronionych.
Po rozpoznaniu zażalenia pełnomocnika pokrzywdzonych Sąd Rejonowy w Wołominie postanowieniem z dnia 23 listopada 2020 r., sygn. akt II Kp 162/20, uchylił powyższe postanowienie wskazując na potrzebę kontynuowania postępowania przygotowawczego oraz określając zakres czynności do wykonania.
Po uzupełnieniu postępowania postanowieniem z dnia 30 marca 2021 r., sygn. akt PO VI Ds.
[…]
, prokurator Prokuratury Okręgowej w W. działając na podstawie art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k., ponownie umorzył śledztwo przeciwko podejrzanym P. P. i S. Z., wskazując, że zarzucone im czyny z art. 160 § 2 i 3 k.k. nie zawierają znamion czynów zabronionych.
Po rozpoznaniu zażalenia pełnomocnika pokrzywdzonych p
ostanowieniem z dnia 14 stycznia 2022 r., sygn. akt II Kp 203/21, Sąd Rejonowy w Wołominie utrzymał w mocy postanowienie prokuratora Prokuratury Okręgowej w W. z dnia 30 marca 2021 r., sygn. PO VI Ds.
[…]
Kasację w trybie art. 521 § 1 k.p.k. złożył Prokurator Generalny, zaskarżając postanowienie Sądu Rejonowego w Wołominie na niekorzyść podejrzanych, zarzucając w niej: „
rażące i mające istotny wpływ na treść postanowienia naruszenie przepisów prawa procesowego - art. 118 § 3 k.p.k. i art. 330 § 2 k.p.k., polegające na merytorycznym rozpoznaniu zażalenia pełnomocnika pokrzywdzonych: E. B. , J. B. , T. B.  i M. S., złożonego na postanowienie prokuratora Prokuratury Okręgowej w W. z dnia 30 marca 2021 r. o sygn. PO VI Ds.
[…]
o umorzeniu na podstawie art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k. śledztwa przeciwko P. P. i S. Z., podejrzanym o popełnienie czynów z art. 160 § 2 i 3 k.k., mimo że zażalenie to zostało złożone na postanowienie wydane w trybie art. 330 § 2 k.p.k. i podlegało rozpoznaniu przez prokuratora nadrzędnego, tj. przez Prokuratora Regionalnego w Warszawie”.
Podnosząc powyższe
Prokurator Generalny wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do rozpoznania Prokuratorowi Regionalnemu w Warszawie.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Kasacja okazała się oczywiście zasadna w rozumieniu art. 535 § 5 k.p.k., a zaskarżone postanowienie Sądu Rejonowego w Wołominie zapadło z rażącym naruszeniem przepisów prawa procesowego, tj. art. 330 § 2 k.p.k.
Nie budzi wątpliwości, że w układzie procesowym do jakiego doszło w niniejszej sprawie przedmiotem zażalenia wniesionego przez pełnomocnika pokrzywdzonych było postanowienie ponowne o umorzeniu postępowania, do którego zastosowanie miał wskazany przepis.
Zgodnie zaś z przepisem art. 330 § 2 k.p.k. „
Jeżeli organ prowadzący postępowanie nadal nie znajduje podstaw do wniesienia aktu oskarżenia, wydaje ponownie postanowienie o umorzeniu postępowania lub odmowie jego wszczęcia. Postanowienie to podlega zaskarżeniu tylko do prokuratora nadrzędnego. W razie utrzymania w mocy zaskarżonego postanowienia pokrzywdzony, który dwukrotnie wykorzystał uprawnienia przewidziane w art. 306 § 1 i 1a, może wnieść akt oskarżenia określony w art. 55 § 1 - o czym należy go pouczyć.” Zatem właściwym do rozpoznania zażalenia nie był sąd, lecz prokurator nadrzędny nad prokuratorem, który umorzył postępowanie, tj. Prokurator Regionalny w Warszawie. Tak zresztą zostało skierowane zażalenie wniesione w niniejszej sprawie. Rację ma skarżący, gdy wskazuje, że przepis art. 330 § 2 k.p.k. obowiązuje we wskazanym brzmieniu od dnia 5 października 2019 r., a zatem miał zastosowanie w zakresie zażalenia na postanowienie
prokuratora Prokuratury Okręgowej w W.
wydane
w dniu 30 marca 2021 r., sygn. akt PO VI Ds.
[…]
Znaczenia dla oceny prawidłowości działania organów procesowych w tej sprawie nie miało wadliwe oznaczenie w złożonym przez pokrzywdzonych zażaleniu sygnatury sprawy, tj. wskazanie pierwotnej sygnatury
PO VI Ds.
[…]
z pierwszego postanowienia o umorzeniu śledztwa, zamiast prawidłowej sygnatury, którą sprawa uzyskała po jej przekazaniu do dalszego prowadzenia, jako sygn. PO VI Ds.
[…]
. Niewątpliwie bowiem analiza akt sprawy i zapadłych rozstrzygnięć pozwalały jednoznacznie określić przedmiot postępowania oraz jego etap. Skoro zaś zgodnie z art. 118 § 3 k.p.k.
pismo w sprawie należącej do właściwości sądu, prokuratora, Policji lub innego organu dochodzenia, skierowane do niewłaściwego organu, przekazuje się właściwemu organowi, to obowiązkiem Sądu było przekazanie sprawy organowi właściwemu, tj. Prokuratorowi Regionalnemu w Warszawie.
Wskazane uchybienie regułom określonym w art. 330 § 2 k.p.k. było rażące, i bez wątpienia mogło mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia skoro doprowadziło do rozpoznania środka odwoławczego przez organ do tego nieuprawniony. Nadto, w wyniku wydania zaskarżonego kasacją rozstrzygnięcia doszło do zamknięcia pokrzywdzonym możliwości ew. skorzystania z prawa do wniesienia subsydiarnego aktu oskarżenia.
W tym stanie rzeczy, koniecznym było uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy wraz z zażaleniem do ponownego rozpoznania – zgodnie z właściwością określoną w art. 330 § 2 k.p.k. – uprawnionemu organowi tj. prokuratorowi nadrzędnemu, którym w tej sprawie jest Prokurator Regionalny w Warszawie.
Mając powyższe na względzie Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę