II KK 61/22

Sąd Najwyższy2022-11-16
SNKarneprzestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacjiWysokanajwyższy
prawo karnekodeks karnyart. 178a k.k.skazanie bez rozprawyśrodek karnyzakaz prowadzenia pojazdówkasacjaSąd Najwyższynaruszenie prawa procesowego

Sąd Najwyższy uchylił wyrok w części dotyczącej zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych na 7 lat i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, uznając naruszenie przepisów o skazaniu bez rozprawy.

Prokurator Generalny wniósł kasację na korzyść skazanego V. A. od wyroku Sądu Rejonowego, który orzekł zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych na 7 lat, podczas gdy wniosek o skazanie bez rozprawy zakładał 3 lata. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną, stwierdzając rażące naruszenie przepisów o skazaniu bez rozprawy i istotny wpływ na treść orzeczenia. Wyrok został uchylony w zaskarżonej części, a sprawa przekazana do ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego wniesioną na korzyść skazanego V. A. od wyroku Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi-Południe w Warszawie. Skazany został uznany za winnego popełnienia przestępstwa z art. 178a § 1 k.k. (kierowanie pojazdem w stanie nietrzeźwości) i orzeczono wobec niego karę grzywny, świadczenie pieniężne oraz środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym na okres 7 lat. Kasacja dotyczyła naruszenia przepisów o skazaniu bez przeprowadzenia rozprawy (art. 335 § 2 k.p.k.), ponieważ porozumienie między oskarżonym a prokuratorem przewidywało zakaz prowadzenia pojazdów na okres 3 lat, a sąd orzekł go na 7 lat. Sąd Najwyższy uznał, że doszło do rażącego naruszenia prawa procesowego, które miało istotny wpływ na treść orzeczenia. W związku z tym uchylił wyrok w zaskarżonej części dotyczącej zakazu prowadzenia pojazdów i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji, wskazując na konieczność uwzględnienia warunków porozumienia stron co do wymiaru tego środka karnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, uwzględnienie wniosku o skazanie bez rozprawy wymaga uzgodnienia przez strony wszystkich przewidzianych przez ustawę środków, w tym środków karnych. Sąd jest związany tymi ustaleniami, chyba że ingeruje w treść wniosku.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że naruszenie art. 335 § 2 k.p.k. następuje, gdy sąd orzeka środek karny w wymiarze innym niż uzgodniony przez oskarżonego i prokuratora w ramach wniosku o skazanie bez rozprawy. W niniejszej sprawie sąd orzekł zakaz prowadzenia pojazdów na 7 lat, podczas gdy porozumienie stron dotyczyło 3 lat, co stanowiło rażące naruszenie prawa procesowego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania

Strona wygrywająca

skazany (w zakresie środka karnego)

Strony

NazwaTypRola
V. A.osoba_fizycznaskazany

Przepisy (7)

Główne

k.p.k. art. 335 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Uwzględnienie wniosku o skazanie bez rozprawy wymaga uzgodnienia przez strony środków przewidzianych przez ustawę za zarzucony występek, w tym środków karnych. Sąd jest związany tymi ustaleniami.

k.k. art. 178a § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 42 § § 2

Kodeks karny

Orzeczenie środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych.

Pomocnicze

k.p.k. art. 343 § § 3

Kodeks postępowania karnego

Sąd związany ustaleniami wniosku o skazanie bez rozprawy, jeśli nie ingeruje w treść wniosku, także w zakresie uzgodnień co do środków karnych.

k.k. art. 43a § § 2

Kodeks karny

Orzeczenie świadczenia pieniężnego na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej.

Prd art. 45 § ust. 1

Ustawa Prawo o Ruchu Drogowym

Obowiązek przestrzegania zasad bezpieczeństwa w ruchu drogowym.

k.p.k. art. 535 § § 5

Kodeks postępowania karnego

Rozpoznanie kasacji na posiedzeniu bez udziału stron.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Rażące naruszenie prawa procesowego (art. 335 § 2 k.p.k.) polegające na orzeczeniu środka karnego w wymiarze innym niż uzgodniony przez strony w ramach wniosku o skazanie bez rozprawy. Naruszenie to miało istotny wpływ na treść orzeczenia.

Godne uwagi sformułowania

kasacja jest oczywiście zasadna zaskarżony wyrok zapadł z rażącym naruszeniem przepisu art. 335 § 2 k.p.k. naruszenie to miało istotny wpływ na treść orzeczenia uzgodnienie z oskarżonym środków przewidzianych przez ustawę za zarzucony oskarżonemu występek (w tym środków karnych) sąd przeszedł do porządku dziennego wobec porozumienia zawartego pomiędzy oskarżycielem publicznym a oskarżonym V. A. co do wymiaru środka karnego przedmiotem uzgodnienia dokonanego pomiędzy oskarżycielem publicznym a podsądnym było orzeczenie przedmiotowego środka karnego w wymiarze lat 3, zaś sąd — wbrew treści porozumienia [...] — orzekł ten środek karny w wymiarze lat 7.

Skład orzekający

Wiesław Kozielewicz

przewodniczący

Antoni Bojańczyk

sprawozdawca

Marek Motuk

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących skazania bez rozprawy (art. 335 § 2 k.p.k.) i związania sądu ustaleniami stron co do środków karnych."

Ograniczenia: Dotyczy spraw karnych, w których stosowano tryb skazania bez rozprawy na wniosek stron.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak istotne jest przestrzeganie procedur i porozumień między stronami w procesie karnym, nawet przy skazaniu bez rozprawy. Błąd sądu pierwszej instancji doprowadził do uchylenia wyroku.

Sąd Najwyższy: Błąd w procedurze skazania bez rozprawy może uchylić wyrok!

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt II KK 61/22
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 16 listopada 2022 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Wiesław Kozielewicz (przewodniczący)
‎
SSN Antoni Bojańczyk (sprawozdawca)
‎
SSN Marek Motuk
w sprawie
V. A.
,
skazanego z art. 178a § 1 k.k.
po rozpoznaniu w dniu 16 listopada 2022 r. w Izbie Karnej,
na posiedzeniu bez udziału stron (art. 535 § 5 k.p.k.),
kasacji wniesionej na korzyść skazanego przez Prokuratora Generalnego
od wyroku Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi-Południe w Warszawie
z dnia 31 sierpnia 2021 r., sygn. akt III K 489/21
uchyla wyrok w zaskarżonej części, tj. co do pkt II w zakresie orzeczenia środka karnego w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym na okres 7 lat i w tym zakresie przekazuje sprawę Sądowi Rejonowemu dla Warszawy Pragi-Południe w Warszawie do ponownego rozpoznania.
UZASADNIENIE
V. A. został oskarżony o to, że w dniu 23 maja 2021 r. w W. umyślnie naruszył zasady bezpieczeństwa w ruchu drogowym określone w art. 45 ust. 1 ustawy Prawo o Ruchu Drogowym w ten sposób, że będąc w stanie nietrzeźwości: badanie I - 0,65 mg/l, badanie II - 0,67 mg/l, badanie III - 0,67 mg/l zawartości alkoholu w wydychanym powietrzu kierował w ruchu lądowym pojazdem marki V. o nr rej. […], tj. o przestępstwo z art. 178a § 1 k.k.
Wyrokiem Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi-Południe w Warszawie z dnia 31 sierpnia 2021 r., sygn. akt III K 489/21, po uwzględnieniu złożonego na podstawie art. 335 § 2 k.p.k. wniosku prokuratora o wydanie wyroku skazującego bez przeprowadzenia rozprawy, V. A. został uznany za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu, wypełniającego znamiona występku z art. 178a § 1 k.k. i na tej podstawie wymierzono mu karę 150 stawek dziennych grzywny określając wysokość jednej stawki na 30 złotych (
pkt I
). Ponadto, na podstawie art. 42 § 2 k.p.k.
sąd orzekł wobec oskarżonego środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym na okres 7 lat (
pkt II
), na poczet którego zaliczono czas zatrzymania prawa jazdy od dnia 22 kwietnia 2021 r. do dnia 6 lipca 2021 r. (
pkt IV
) zaś na podstawie art. 43a § 2 k.k. orzekł od oskarżonego na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej świadczenie pieniężne w wysokości 5.000 złotych (
pkt III
). Sąd orzekł także o kosztach sądowych (
pkt V
). Postanowieniem z dnia 9 listopada 2021 r. Sąd ten w miejsce błędnego zaliczenia okresu zatrzymania prawa jazdy określonego w ww. wyroku dokonał prawidłowego jego zaliczenia od dnia 23 maja 2021 r. do dnia wydania wyroku.
Wyrok ten uprawomocnił się w dniu 8 września 2021 r., zaś postanowienie w dniu 2 grudnia 2021 r. wobec niezaskarżenia przez strony postępowania.
Od powyższego wyroku kasację na korzyść skazanego wniósł Prokurator Generalny. Zaskarżył go w zakresie orzeczenia o karze i zarzucił rażące i mające istotny wpływ na treść orzeczenia naruszenie prawa procesowego, tj. art. 343 § 3 i 7 k.p.k. w zw. z art. 335 § 2 k.p.k., polegające na uwzględnieniu wniosku prokuratora o wydanie wobec oskarżonego V. A. wyroku skazującego bez przeprowadzania rozprawy, przy jednoczesnym orzeczeniu wobec ww. środka karnego w postaci zakazu kierowania wszelkimi pojazdami mechanicznymi w ruchu lądowym na okres 7 lat, podczas gdy porozumienie z oskarżonym - oprócz prawidłowo orzeczonej kary grzywny w wymiarze 150 stawek po 30 zł każda i świadczenia pieniężnego na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej w wysokości 5.000 zł - obejmowało środek karny w postaci zakazu kierowania wszelkimi pojazdami mechanicznymi w ruchu lądowym na okres 3 lat.
W konkluzji kasacji skarżący wniósł o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy w tym zakresie Sądowi Rejonowemu dla Warszawy Pragi-Południe w Warszawie do ponownego rozpoznania.
Sąd Najwyższy zważył co następuje.
Kasacja jest oczywiście zasadna, stąd uzasadnione było jej rozpoznanie i uwzględnienie na posiedzeniu w trybie przewidzianym w przepisie art. 535 § 5 k.p.k.
Należy zgodzić się ze skarżącym, że zaskarżony wyrok zapadł z rażącym naruszeniem przepisu art. 335 § 2 k.p.k. wskazanego w
petitum
kasacji, zaś naruszenie to miało istotny wpływ na treść orzeczenia objętego nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia.
Uwzględnienie wniosku prokuratora o skazanie bez przeprowadzenia rozprawy, o którym mowa w art. 335 § 2 zd. pierwsze k.p.k., uzależnione jest od zmaterializowania się
wszystkic
h przesłanek, o których mowa w tym przepisie. Należy do nich

m. in.

uzgodnienie z oskarżonym środków przewidzianych przez ustawę za zarzucony oskarżonemu występek (w tym środków karnych), które miałby orzec sąd uwzględniając wniosek o skazanie na posiedzeniu bez przeprowadzenia rozprawy oraz związanie sądu tymi ustaleniami (jeśli oczywiście sąd nie ingeruje w treść wniosku, także w tym zakresie, w którym dotyczy to uzgodnień zawartych pomiędzy oskarżonym a prokuratorem co do środków karnych, które miałyby zostać wymierzone oskarżonemu

art. 343 § 3 k.p.k.). W niniejszej sprawie przedmiotem dokonanych przez oskarżonego i prokuratora ustaleń odnośnie środka karnego było wymierzenie oskarżonemu środka wskazanego w przepisie art. 42 § 2 k.k. w wymiarze 3 lat zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym. Tymczasem wydając zaskarżone kasacją orzeczenie Sąd Rejonowy dla Warszawy Pragi-Południe w Warszawie przeszedł do porządku dziennego wobec porozumienia zawartego pomiędzy oskarżycielem publicznym a oskarżonym V. A. co do wymiaru środka karnego zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym i orzekł ten środek karny w wymiarze, na który nie wyrażał zgody oskarżony. Przedmiotem uzgodnienia dokonanego pomiędzy oskarżycielem publicznym a podsądnym było orzeczenie przedmiotowego środka karnego w wymiarze lat 3, zaś sąd

wbrew treści porozumienia będącego integralną częścią porozumienia zawartego z oskarżonym i stanowiącego jeden z warunków sformułowania procesowo skutecznego wniosku o skazanie bez przeprowadzenia rozprawy

orzekł ten środek karny w wymiarze lat 7. Tym samym

na co zasadnie wskazuje we wniesionej obecnie kasacji Prokurator Generalny doszło do rażącego naruszenia przepisu art. 335 § 2 k.p.k., zaś uchybienie to w realiach sprawy nie tyle mogło mieć, ale
miał
o istotny wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia, bowiem respektowanie uzgodnienia co do wysokości środka karnego (stanowiącego integralnym element wniosku o skazanie bez przeprowadzenia rozprawy) implikowało orzeczenie zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym na okres 3 lat.
Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy uchylił wyrok w zaskarżonej części (pkt II) i

w tym zakresie

przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu dla Warszawy Pragi-Południe w Warszawie. W postępowaniu ponownym orzekając o środku karnym Sąd będzie musiał uwzględnić warunki porozumienia zawartego przez oskarżonego i prokuratora co do środka karnego zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym w zakresie wymiaru czasowego tego środka.
Z tych względów orzeczono jak w wyroku.
l.n
ał

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI