II KK 603/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego od postanowienia Sądu Okręgowego w Ł., które utrzymało w mocy decyzję Sądu Rejonowego o zmianie środka zabezpieczającego wobec skazanego G. F. z terapii psychologiczno-seksuologicznej na pobyt w zakładzie psychiatrycznym. Sąd Najwyższy, rozpoznając sprawę w trybie art. 535 § 5 k.p.k., uznał kasację za oczywiście zasadną. Głównym zarzutem było rażące naruszenie przepisów prawa procesowego i karnego materialnego, polegające na orzeczeniu środka zabezpieczającego w postaci pobytu w zakładzie psychiatrycznym na etapie postępowania wykonawczego, podczas gdy przepisy (art. 93g k.k. w zw. z art. 93d § 2 k.k.) dopuszczają takie orzeczenie jedynie na etapie wyrokowania lub postanowienia o umorzeniu postępowania. Sąd Najwyższy podkreślił, że pobyt w zakładzie psychiatrycznym jest najsurowszym środkiem zabezpieczającym i jego orzeczenie jest ściśle ograniczone do sytuacji wskazanych w ustawie, a nie może nastąpić w drodze modyfikacji środka na etapie postępowania wykonawczego. W związku z tym, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę Sądowi Okręgowemu w Ł. do ponownego rozpoznania, wskazując na konieczność uwzględnienia przedstawionych zapatrywań prawnych.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących środków zabezpieczających, w szczególności możliwości orzekania pobytu w zakładzie psychiatrycznym na etapie postępowania wykonawczego oraz obowiązków sądu odwoławczego w zakresie kontroli z urzędu.
Dotyczy specyficznej sytuacji zmiany środka zabezpieczającego z terapii na izolację w zakładzie psychiatrycznym w postępowaniu wykonawczym.
Zagadnienia prawne (2)
Czy na etapie postępowania wykonawczego dopuszczalne jest orzeczenie środka zabezpieczającego w postaci pobytu w zakładzie psychiatrycznym, jeśli pierwotnie orzeczono inny środek (terapię ambulatoryjną)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, orzeczenie środka zabezpieczającego w postaci pobytu w zakładzie psychiatrycznym jest dopuszczalne jedynie na etapie wyrokowania lub postanowienia o umorzeniu postępowania, a nie w postępowaniu wykonawczym.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że przepisy art. 93g k.k. w zw. z art. 93d § 2 k.k. enumeratywnie określają przypadki, w których można orzec pobyt w zakładzie psychiatrycznym, i są to sytuacje związane z orzekaniem merytorycznym. Postępowanie wykonawcze dopuszcza modyfikację lub uchylenie środka zabezpieczającego, a nawet ponowne orzeczenie niektórych środków (wolnościowych), ale nie pozwala na orzeczenie po raz pierwszy najsurowszego środka izolacyjnego.
Czy sąd odwoławczy rozpoznający zażalenie na postanowienie o zmianie środka zabezpieczającego ma obowiązek badać z urzędu zgodność z prawem orzeczenia sądu pierwszej instancji, nawet jeśli zarzuty zażalenia są inne?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd odwoławczy ma obowiązek dostrzec i naprawić rażące naruszenia prawa z urzędu, niezależnie od treści środka odwoławczego, zgodnie z art. 440 k.p.k.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że Sąd Okręgowy rozpoznający zażalenie na postanowienie Sądu Rejonowego o zmianie środka zabezpieczającego powinien był z urzędu dostrzec rażące naruszenie prawa polegające na orzeczeniu środka zabezpieczającego w postaci pobytu w zakładzie psychiatrycznym na etapie postępowania wykonawczego. Zaniechanie tej obligatoryjnej weryfikacji skutkowało przeniknięciem błędu do orzeczenia sądu odwoławczego.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| G. F. | osoba_fizyczna | skazany |
| Prokurator Generalny | organ_państwowy | wnioskodawca |
| K. H. | osoba_fizyczna | pokrzywdzony |
Przepisy (31)
Główne
k.p.k. art. 535 § 5
Kodeks postępowania karnego
k.k. art. 93b § 3
Kodeks karny
k.k. art. 93b § 5
Kodeks karny
k.k. art. 93g § 3
Kodeks karny
k.k. art. 93c § 3
Kodeks karny
k.k. art. 93a § 1
Kodeks karny
k.k. art. 93d § 2
Kodeks karny
k.k. art. 93d § 6
Kodeks karny
k.k. art. 31 § 1
Kodeks karny
k.k. art. 31 § 2
Kodeks karny
k.k. art. 148
Kodeks karny
k.k. art. 156
Kodeks karny
k.k. art. 197
Kodeks karny
k.k. art. 198
Kodeks karny
k.k. art. 199 § 2
Kodeks karny
k.k. art. 200 § 1
Kodeks karny
k.p.k. art. 433 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 440
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 17 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 521 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 442 § 3
Kodeks postępowania karnego
Pomocnicze
k.k. art. 200 § 1
Kodeks karny
k.k. art. 11 § 2
Kodeks karny
k.k. art. 12
Kodeks karny
k.k. art. 200 § 1
Kodeks karny
k.k. art. 11 § 3
Kodeks karny
k.k. art. 62
Kodeks karny
k.k. art. 41a § 2
Kodeks karny
k.k. art. 41a § 4
Kodeks karny
k.k. art. 95a § 1
Kodeks karny
k.k. art. 63 § 1
Kodeks karny
Argumenty
Skuteczne argumenty
Orzeczenie środka zabezpieczającego w postaci pobytu w zakładzie psychiatrycznym na etapie postępowania wykonawczego jest niedopuszczalne. • Sąd odwoławczy miał obowiązek badać z urzędu zgodność z prawem orzeczenia sądu pierwszej instancji.
Odrzucone argumenty
Obrońca skazanego kwestionował opinię biegłych, twierdząc, że skazany panuje nad swoim zachowaniem i krytycznie ocenia czyn.
Godne uwagi sformułowania
kasacja była zasadna w stopniu oczywistym • rażące i mające istotny wpływ na treść tego orzeczenia naruszenie przepisów prawa procesowego • Tę swoistą normę gwarancyjną i zarazem wyjątek od reguły pozwalającej stosować każdy środek zabezpieczający wobec każdego sprawcy określonego w art. 93c k.k. ustanowiony jest de facto w art. 93b § 5 k.k. • orzeczenie środka zabezpieczającego w postaci pobytu w zakładzie psychiatrycznym następuje wyłącznie na etapie wyrokowania w postępowaniu głównym, natomiast o pozostałych środkach zabezpieczających wymienionych w art. 93a § 1 pkt 1-3 k.k. sąd może orzec również w fazie postępowania wykonawczego.
Skład orzekający
Dariusz Kala
przewodniczący
Antoni Bojańczyk
członek
Igor Zgoliński
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących środków zabezpieczających, w szczególności możliwości orzekania pobytu w zakładzie psychiatrycznym na etapie postępowania wykonawczego oraz obowiązków sądu odwoławczego w zakresie kontroli z urzędu."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zmiany środka zabezpieczającego z terapii na izolację w zakładzie psychiatrycznym w postępowaniu wykonawczym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej związanej ze środkami zabezpieczającymi w sprawach karnych, a konkretnie z ograniczeniami w stosowaniu najsurowszych środków na etapie postępowania wykonawczego, co ma istotne znaczenie praktyczne dla prawników.
“Czy pobyt w psychiatryku można orzec po latach od wyroku? Sąd Najwyższy wyjaśnia granice postępowania wykonawczego.”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.