V KK 70/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy uchylił wyrok sądu niższej instancji w części dotyczącej braku orzeczenia o środku karnym zakazu zajmowania stanowisk związanych z wychowaniem małoletnich, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania.
Prokurator Generalny wniósł kasację od wyroku sądu rejonowego, zarzucając naruszenie przepisów dotyczących wniosku o skazanie bez rozprawy oraz brak obligatoryjnego orzeczenia środka karnego zakazu zajmowania stanowisk związanych z pracą z dziećmi. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną, wskazując na obowiązek orzeczenia takiego środka karnego w przypadku skazania za przestępstwo przeciwko wolności seksualnej lub obyczajności na szkodę małoletniego. Wyrok został uchylony w części dotyczącej braku tego rozstrzygnięcia i przekazany do ponownego rozpoznania.
Sąd Najwyższy rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego od wyroku Sądu Rejonowego w Zgierzu, który skazał S.D. za przestępstwo z art. 200a § 2 k.k. w zw. z art. 31 § 2 k.k. i wymierzył mu karę roku ograniczenia wolności. Kasacja dotyczyła braku orzeczenia o obligatoryjnym środku karnym w postaci zakazu zajmowania stanowisk związanych z wychowaniem, edukacją, leczeniem małoletnich lub opieką nad nimi, mimo skazania za przestępstwo przeciwko wolności seksualnej lub obyczajności na szkodę małoletniego. Sąd Najwyższy stwierdził, że wniosek o skazanie bez rozprawy był wadliwy, ponieważ nie zawierał propozycji orzeczenia tego środka karnego, a jego brak w wyroku stanowił rażące naruszenie prawa materialnego (art. 41 § 1a k.k.). Sąd podkreślił, że przepis ten nakłada na sąd obowiązek orzeczenia zakazu, nie pozostawiając mu swobody decyzyjnej. W związku z tym, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w części nie zawierającej orzeczenia o środku karnym i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu w Zgierzu do ponownego rozpoznania, a koszty postępowania kasacyjnego przejął na rachunek Skarbu Państwa.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, wniosek taki jest wadliwy i nie może być uwzględniony bez zmian, a jego nieuwzględnienie skutkuje naruszeniem prawa.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że art. 41 § 1a k.k. nakłada na sąd obowiązek orzeczenia zakazu zajmowania stanowisk związanych z wychowaniem małoletnich w przypadku skazania za przestępstwa przeciwko wolności seksualnej lub obyczajności na szkodę małoletniego. Brak takiego rozstrzygnięcia w wyroku stanowi rażące naruszenie prawa materialnego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylenie wyroku w części i przekazanie do ponownego rozpoznania
Strona wygrywająca
Prokurator Generalny
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| S. D. | osoba_fizyczna | skazany |
| Prokurator Generalny | organ_państwowy | skarżący |
Przepisy (9)
Główne
k.k. art. 200a § § 2
Kodeks karny
k.k. art. 41 § § 1a
Kodeks karny
Sąd orzeka zakaz zajmowania wszelkich lub określonych stanowisk, wykonywania wszelkich lub określonych zawodów albo działalności związanych z wychowaniem, edukacją, leczeniem małoletnich lub z opieką nad nimi na czas określony albo dożywotnio w razie skazania za przestępstwo przeciwko wolności seksualnej lub obyczajności na szkodę małoletniego. Użyty zwrot „sąd orzeka” wskazuje na obligatoryjność tego środka.
k.p.k. art. 387 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Warunkiem dopuszczalności wniosku o skazanie bez rozprawy jest jego zgodność z obowiązującym prawem, w tym uwzględnienie obligatoryjnych środków karnych.
Pomocnicze
k.k. art. 31 § § 2
Kodeks karny
k.p.k. art. 387 § § 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 387 § § 3
Kodeks postępowania karnego
k.k. art. 438 § pkt 1a
Kodeks karny
Naruszenie prawa materialnego, gdy jego zastosowanie było obowiązkowe, stanowi względną przyczynę odwoławczą.
k.p.k. art. 425 § § 2
Kodeks postępowania karnego
Przedmiotem zaskarżenia może być brak w orzeczeniu określonego rozstrzygnięcia.
k.p.k. art. 518
Kodeks postępowania karnego
Przepisy dotyczące zaskarżenia orzeczeń stosuje się odpowiednio w postępowaniu kasacyjnym.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak orzeczenia obligatoryjnego środka karnego z art. 41 § 1a k.k. w wyroku skazującym za przestępstwo przeciwko wolności seksualnej lub obyczajności na szkodę małoletniego. Wniosek o skazanie bez rozprawy (art. 387 k.p.k.) nie zawierał propozycji obligatoryjnego środka karnego. Rażąca obraza prawa materialnego (art. 41 § 1a k.k.) i procesowego (art. 387 k.p.k.).
Godne uwagi sformułowania
Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja jest oczywiście zasadna i jako taka zasługuje na uwzględnienie. Jednym z warunków dopuszczalności wniosku złożonego na podstawie art. 387 § 1 k.p.k. jest jest zgodność zgłaszanych we wniosku propozycji z obowiązującym prawem. Użyty przez ustawodawcę zwrot „sąd orzeka” wskazuje jednoznacznie, że Sądowi rozpoznającemu sprawę nie pozostawiono swobody decyzyjnej. brak orzeczenia w analizowanej sprawie zakazu zajmowania wszelkich lub określonych stanowisk, wykonywania wszelkich lub określonych zawodów lub działalności, związanych z wychowaniem, edukacją, leczeniem małoletnich lub opieką nad nimi stanowi również rażącą obrazę art. 41 § 1a k.k. zdanie drugie. W postępowaniu kasacyjnym jest dopuszczalne uchylenie zaskarżonego orzeczenia wyłącznie w części, w jakiej nie zawiera ono rozstrzygnięcia w przedmiocie środka karnego, którego zastosowanie było obligatoryjne.
Skład orzekający
Wiesław Kozielewicz
przewodniczący
Małgorzata Gierszon
sprawozdawca
Piotr Mirek
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących obligatoryjnych środków karnych (art. 41 § 1a k.k.) w kontekście wniosku o skazanie bez rozprawy (art. 387 k.p.k.) oraz dopuszczalności kasacji w przypadku braku takiego rozstrzygnięcia."
Ograniczenia: Dotyczy spraw karnych, w których orzekany jest środek karny z art. 41 § 1a k.k. w związku ze skazaniem za przestępstwo przeciwko wolności seksualnej lub obyczajności na szkodę małoletniego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego środka karnego mającego na celu ochronę małoletnich przed sprawcami przestępstw seksualnych, a także procedury skazania bez rozprawy. Wyrok SN precyzuje obowiązki sądu w tym zakresie.
“Sąd Najwyższy: Brak zakazu pracy z dziećmi po skazaniu za przestępstwo seksualne to rażące naruszenie prawa!”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN V KK 70/23 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 18 kwietnia 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: Prezes SN Wiesław Kozielewicz (przewodniczący) SSN Małgorzata Gierszon (sprawozdawca) SSN Piotr Mirek Protokolant Katarzyna Wełpa w sprawie S. D. skazanego za czyn z art. 200a § 2 k.k. i in. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. w dniu 18 kwietnia 2023 r. kasacji Prokuratora Generalnego od wyroku Sądu Rejonowego w Zgierzu z dnia 12 maja 2022 r., II K 861/21, 1. uchyla wyrok w części nie zawierającej orzeczenia o środku karnym z art. 41 § 1 a zd. drugie k.k. i przekazuje w tym zakresie sprawę Sądowi Rejonowemu w Zgierzu do ponownego rozpoznania; 2. koszty postępowania kasacyjnego przejmuje na rachunek Skarbu Państwa. UZASADNIENIE Wyrokiem Są du Rejonowego w Zgierzu z dnia 12 maja 2022 r., II K 861/21, po uwzględnieniu wniosku złożonego w trybie art. 387 § 1 k.p.k. uznano S.D. za winnego popełnienia zarzucanego mu przestępstwa wypełniającego dyspozycję art. 200a § 2 k.k. w zw. Z art. 31 § 2 k.k. i za to na podstawie art. 200a § 2 k.k. wymierzono mu karę roku ograniczenia wolności polegającą na wykonywaniu nieodpłatnej pracy na cele społeczne w wymiarze 30 godzin w stosunku miesięcznym. Sąd zobowiązał również oskarżonego do poddania się terapii uzależnienia od alkoholu w systemie ambulatoryjnym oraz orzekł o kosztach postępowania. Wyrok nie został zaskarżony przez żadną ze stron i uprawomocnił się. Kasację od tego wyroku wniósł Prokurator Generalny w części dotyczącej orzeczenia o środku karnym, w zakresie braku obligatoryjnego rozstrzygnięcia o zakazie zajmowania wszelkich lub określonych stanowisk, wykonywania wszelkich lub określonych zawodów lub działalności, związanych z wychowaniem, edukacją, leczeniem małoletnich lub opieką nad nimi, na niekorzyść oskarżonego S.D.. Zarzucił mu naruszenie art. 387 § 1, 2 i 3 k.p.k. polegające na niezasadnym uwzględnieniu przez Sąd meriti wadliwego wniosku obrońcy oskarżonego S.D. o wydanie wyroku skazującego bez przeprowadzenia postępowania dowodowego, mimo iż wniosek ten nie zawierał propozycji obligatoryjnego - z mocy art. 41 § 1a k.k. zdanie drugie - orzeczenia na czas określony albo dożywotnio środka karnego, w postaci zakazu zajmowania wszelkich lub określonych stanowisk, wykonywania wszelkich lub określonych zawodów lub działalności, związanych z wychowaniem, edukacją, leczeniem małoletnich lub opieką nad nimi, co skutkowało wydaniem wyroku, również z rażącą i mającą istotny wpływ na jego treść obrazą wskazanego wyżej przepisu prawa materialnego. W związku z tym zarzutem skarżący wniósł o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w Zgierzu do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja jest oczywiście zasadna i jako taka zasługuje na uwzględnienie. Jednym z warunk ó w dopuszczalności wniosku złożonego na podstawie art. 387 § 1 k.p.k. jest jest zgodność zgłaszanych we wniosku propozycji z obowiązującym prawem. W sytuacji, gdy wniosek nie jest zgodny z prawem, obowiązkiem sądu jest uzależnienie swojej decyzji od dokonania w nim zmian albo rozpoznanie sprawy na zasadach ogólnych. Tymczasem złożony w niniejszej sprawie wniosek nie uwzględniał obowiązku orzeczenia środka karnego przewidzianego w art. 41 § 1a k.k. zdanie drugie. Przepis ten stanowi, że sąd orzeka zakaz zajmowania wszelkich lub określonych stanowisk, wykonywania wszelkich lub określonych zawod ó w albo działalności związanych z wychowaniem, edukacją, leczeniem małoletnich lub z opieką nad nimi na czas określony albo dożywotnio w razie skazania za przestępstwo przeciwko wolności seksualnej lub obyczajności na szkodę małoletniego. Użyty przez ustawodawcę zwrot „sąd orzeka” wskazuje jednoznacznie, że Sądowi rozpoznającemu sprawę nie pozostawiono swobody decyzyjnej. Zatem w każdej sytuacji procesowej skazania za przestępstwo przeciwko wolności seksualnej lub obyczajności na szkodę małoletniego, koniecznym jest orzeczenie w przedmiocie wskazanego środka karnego. Z kolei brak tego obligatoryjnego rozstrzygnięcia winien być uznany za r ó wnoznaczny z naruszeniem prawa materialnego stanowiącym względną przyczynę odwoławczą określoną w przepisie art. 438 pkt 1a k.p.k. Jak wskazuje się w orzecznictwie, obraza prawa materialnego ma miejsce wtedy, gdy stan faktyczny został w orzeczeniu prawidłowo ustalony, a nie zastosowano do niego właściwego przepisu prawa materialnego, a także w sytuacji niezastosowania określonego przepisu, gdy jego zastosowanie było obowiązkowe (por. m.in. wyrok SN z dnia 11 kwietnia 2017 r. sygn. akt II KK 31/17, LEK nr 2278309). W związku z powyższym stwierdzić nale ży, że w odniesieniu do oskarżonego S.D. zaktualizowały się wszelkie przesłanki obligujące Sąd do zawarcia w wyroku skazującym rozstrzygnięcia w przedmiocie środka karnego, o kt ó rym mowa w art. 41 § 1a zdanie drugie k.k. Na mocy wyroku Sądu I instancji przypisano bowiem oskarżonemu popełnienie na szkodę małoletniego X.Y., występku z art. 200a § 2 k.k., ujętego w rozdziale XXV Kodeksu karnego: Przestępstwa przeciwko wolności seksualnej i obyczajności. Jednocześnie w dacie popełnienia przypisanego czynu, jak i w chwili wyrokowania, brzmienie przepisu art. 41 § 1a k.k. przewidywało obligatoryjne orzeczenie zakazu zajmowania wszelkich lub określonych stanowisk, wykonywania wszelkich lub określonych zawod ó w albo działalności, związanych z wychowaniem, edukacją, leczeniem małoletnich lub z opieką nad nimi na czas określony albo dożywotnio, nie przewidując w tym zakresie żadnych wyjątk ó w lub ograniczeń oraz nie uzależniając zastosowania owej regulacji od zaistnienia jakichkolwiek dalszych przesłanek. Należy r ó wnież podkreślić, że orzeczenie w przedmiocie opisanego środka karnego ma charakter obligatoryjny niezależnie od tego czy sprawca przestępstwa przeciwko wolności seksualnej lub obyczajności dokonanego na szkodę małoletniego uprzednio zajmował tego rodzaju stanowisko lub wykonywał zaw ó d tego rodzaju, a popełniony czyn pozostawał w związku z funkcjonalnym zakresem prowadzonej przez niego działalności. Tym samym będący wynikiem rażącego naruszenia art. 387 § 1, 2 i 3 k.p.k. brak orzeczenia w analizowanej sprawie zakazu zajmowania wszelkich lub określonych stanowisk, wykonywania wszelkich lub określonych zawod ó w lub działalności, związanych z wychowaniem, edukacją, leczeniem małoletnich lub opieką nad nimi stanowi r ó wnież rażącą obrazę art. 41 § 1a k.k. zdanie drugie. Wskazać r ó wnież nale ży, że zgodnie z treścią art. 425 § 2 zd. 2 k.p.k. przedmiotem zaskarżenia może być brak w orzeczeniu określonego rozstrzygnięcia. Ponieważ przepis ten stosuje się odpowiednio w postępowaniu kasacyjnym (art. 518 k.p.k.), to r ó wnież w tym postępowaniu dopuszczalne jest zaskarżenie braku określonego rozstrzygnię cia s ądu w orzeczeniu kończącym postępowanie w sprawie (zob. u chwa ła Pełnego Składu Izby Karnej Sądu Najwyższego z dnia 28 października 2015 r., I KZP 21/14, stwierdzają ca, że: W postępowaniu kasacyjnym jest dopuszczalne uchylenie zaskarżonego orzeczenia wyłącznie w części, w jakiej nie zawiera ono rozstrzygnięcia w przedmiocie środka karnego, kt ó rego zastosowanie było obligatoryjne ( ONSKW 2016/1/1 )). Maj ą c powy ż sze na uwadze S ą d Najwy ż szy orzek ł jak w sentencji. [SOP] [ał] [as]
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI