II KK 6/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał kasację Ministra Sprawiedliwości – Prokuratora Generalnego wniesioną na korzyść skazanego J. M. w sprawie o zniszczenie mienia. Skazany został uznany za winnego popełnienia przestępstwa z art. 288 § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k., polegającego na wycięciu drzew i spowodowaniu strat w wysokości 806,60 zł. Sąd pierwszej instancji skazał go na karę 3 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem wykonania kary, zobowiązując do naprawienia szkody. Sąd okręgowy częściowo zmienił wyrok, m.in. wydłużając okres próby. Kasacja zarzuciła rażące naruszenie przepisów prawa procesowego, w tym art. 433 § 1 i 2 k.p.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 10 k.p.k., polegające na wadliwej kontroli odwoławczej i zaakceptowaniu przypisania winy pomimo braku wymaganego wniosku o ściganie od wszystkich pokrzywdzonych, co stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną, stwierdzając wystąpienie wskazanej bezwzględnej przyczyny odwoławczej. Wskazał, że jedna z pokrzywdzonych, J. B., nie złożyła skutecznie wniosku o ściganie, a jej syn, który złożył zawiadomienie o przestępstwie, nie udokumentował swojego upoważnienia do zarządzania majątkiem. Sąd Najwyższy podkreślił, że wola ścigania musi być wyrażona wyraźnie, a osoba uprawniona powinna zostać pouczona o swoich prawach. Stwierdzono, że sądy obu instancji nie zajmowały się problemem wniosku o ściganie, mimo że art. 288 § 4 k.k. stanowi, iż ściganie tego przestępstwa następuje na wniosek pokrzywdzonego. W związku z tym, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Okręgowemu w W. do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym, w którym będzie możliwe usunięcie stwierdzonego uchybienia poprzez pouczenie pokrzywdzonej J. B. o jej prawie do złożenia wniosku o ściganie.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja wymogów formalnych wniosku o ściganie w sprawach o przestępstwa wnioskowe, w szczególności z art. 288 § 1 k.k., oraz konsekwencje procesowe braku takiego wniosku.
Dotyczy specyficznej sytuacji braku wniosku o ściganie w sprawie o zniszczenie mienia, gdzie pokrzywdzona przebywała za granicą.
Zagadnienia prawne (2)
Czy brak wniosku o ściganie od wszystkich pokrzywdzonych stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą w sprawie o przestępstwo z art. 288 § 1 k.k.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, brak wymaganego wniosku o ściganie od osoby uprawnionej stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 10 k.p.k.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że przestępstwo z art. 288 § 1 k.k. jest przestępstwem wnioskowym, a brak wniosku o ściganie od uprawnionej osoby skutkuje niedopuszczalnością postępowania. W tej sprawie jedna z pokrzywdzonych nie złożyła skutecznie wniosku, a sądy obu instancji nie ustaliły jej woli ścigania.
Jaka jest forma i moment złożenia wniosku o ściganie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Wniosek o ściganie nie wymaga szczególnej formy i może być złożony na piśmie lub ustnie, a także na każdym etapie postępowania karnego, aż do czasu przedawnienia karalności przestępstwa.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że wola ścigania musi być wyrażona wyraźnie, a osoba uprawniona powinna zostać pouczona o swoich prawach. Wniosek może być złożony do czasu przedawnienia karalności, a sądy są zobligowane ustalić wolę uprawnionego, jeśli wniosek nie został złożony do rozpoczęcia przewodu sądowego.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. M. | osoba_fizyczna | skazany |
| J. B. | osoba_fizyczna | pokrzywdzona |
| A. O. | osoba_fizyczna | pokrzywdzona |
| K. B. | osoba_fizyczna | syn pokrzywdzonej |
Przepisy (15)
Główne
k.k. art. 288 § 1
Kodeks karny
Przestępstwo zniszczenia mienia, ścigane na wniosek pokrzywdzonego.
k.k. art. 12
Kodeks karny
Czyn ciągły.
k.p.k. art. 535 § 5
Kodeks postępowania karnego
Rozpoznanie kasacji na posiedzeniu.
k.p.k. art. 433 § 1 i 2
Kodeks postępowania karnego
Zakres kontroli odwoławczej.
k.p.k. art. 17 § 10
Kodeks postępowania karnego
Bezwzględna przyczyna umorzenia postępowania (brak wniosku o ściganie).
k.p.k. art. 439 § 1
Kodeks postępowania karnego
Bezwzględne przyczyny odwoławcze (pkt 9 - brak wniosku o ściganie).
k.p.k. art. 12 § 1
Kodeks postępowania karnego
Wniosek o ściganie.
Pomocnicze
k.k. art. 69 § 1 i 2
Kodeks karny
Podstawa warunkowego zawieszenia wykonania kary.
k.k. art. 70 § 1
Kodeks karny
Okres próby przy warunkowym zawieszeniu kary.
k.k. art. 72 § 2
Kodeks karny
Obowiązek naprawienia szkody.
k.k. art. 4 § 1
Kodeks karny
Zasada intertemporalna.
k.p.k. art. 16 § 1
Kodeks postępowania karnego
Obowiązek pouczenia.
k.p.k. art. 434 § 2
Kodeks postępowania karnego
Zakres rozpoznania sprawy przez sąd odwoławczy.
k.w. art. 124 § 1
Kodeks wykroczeń
Niszczenie lub uszkadzanie cudzej rzeczy (wykroczenie).
k.w. art. 45 § 1
Kodeks wykroczeń
Przedawnienie karalności wykroczenia.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak wymaganego wniosku o ściganie od pokrzywdzonej J. B. stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. • Sądy obu instancji nie ustaliły woli pokrzywdzonej co do ścigania, mimo że art. 288 § 4 k.k. stanowi, iż ściganie następuje na wniosek pokrzywdzonego.
Godne uwagi sformułowania
kasacja okazała się zasadna w stopniu oczywistym • w niniejszej sprawie wystąpiła bezwzględna przyczyna odwoławcza z art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 10 k.p.k. w postaci braku wniosku o ściganie pochodzącego od osoby uprawnionej • czyn z art. 288 § 1 k.k. jest przestępstwem bezwzględnie wnioskowym, co oznacza, że brak wniosku o ściganie pochodzącego od osoby uprawnionej stanowi ściśle procesową przesłankę skutkującą niedopuszczalnością postępowania karnego
Skład orzekający
Waldemar Płóciennik
przewodniczący
Eugeniusz Wildowicz
sprawozdawca
Włodzimierz Wróbel
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja wymogów formalnych wniosku o ściganie w sprawach o przestępstwa wnioskowe, w szczególności z art. 288 § 1 k.k., oraz konsekwencje procesowe braku takiego wniosku."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku wniosku o ściganie w sprawie o zniszczenie mienia, gdzie pokrzywdzona przebywała za granicą.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa karnego procesowego – wymogów formalnych wniosku o ściganie, co jest kluczowe dla praktyków. Pokazuje, jak błąd proceduralny może doprowadzić do uchylenia wyroku.
“Brak jednego podpisu: jak formalny błąd doprowadził do uchylenia wyroku w sprawie o zniszczenie mienia?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.