Orzeczenie · 2019-01-24

II KK 6/19

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2019-01-24
SNKarneprzestępstwa przeciwko mieniuWysokanajwyższy
zniszczenie mieniaart. 288 k.k.wniosek o ściganiebezwzględna przyczyna odwoławczaSąd Najwyższypostępowanie karnepokrzywdzony

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację Ministra Sprawiedliwości – Prokuratora Generalnego wniesioną na korzyść skazanego J. M. w sprawie o zniszczenie mienia. Skazany został uznany za winnego popełnienia przestępstwa z art. 288 § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k., polegającego na wycięciu drzew i spowodowaniu strat w wysokości 806,60 zł. Sąd pierwszej instancji skazał go na karę 3 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem wykonania kary, zobowiązując do naprawienia szkody. Sąd okręgowy częściowo zmienił wyrok, m.in. wydłużając okres próby. Kasacja zarzuciła rażące naruszenie przepisów prawa procesowego, w tym art. 433 § 1 i 2 k.p.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 10 k.p.k., polegające na wadliwej kontroli odwoławczej i zaakceptowaniu przypisania winy pomimo braku wymaganego wniosku o ściganie od wszystkich pokrzywdzonych, co stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną, stwierdzając wystąpienie wskazanej bezwzględnej przyczyny odwoławczej. Wskazał, że jedna z pokrzywdzonych, J. B., nie złożyła skutecznie wniosku o ściganie, a jej syn, który złożył zawiadomienie o przestępstwie, nie udokumentował swojego upoważnienia do zarządzania majątkiem. Sąd Najwyższy podkreślił, że wola ścigania musi być wyrażona wyraźnie, a osoba uprawniona powinna zostać pouczona o swoich prawach. Stwierdzono, że sądy obu instancji nie zajmowały się problemem wniosku o ściganie, mimo że art. 288 § 4 k.k. stanowi, iż ściganie tego przestępstwa następuje na wniosek pokrzywdzonego. W związku z tym, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Okręgowemu w W. do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym, w którym będzie możliwe usunięcie stwierdzonego uchybienia poprzez pouczenie pokrzywdzonej J. B. o jej prawie do złożenia wniosku o ściganie.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja wymogów formalnych wniosku o ściganie w sprawach o przestępstwa wnioskowe, w szczególności z art. 288 § 1 k.k., oraz konsekwencje procesowe braku takiego wniosku.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji braku wniosku o ściganie w sprawie o zniszczenie mienia, gdzie pokrzywdzona przebywała za granicą.

Zagadnienia prawne (2)

Czy brak wniosku o ściganie od wszystkich pokrzywdzonych stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą w sprawie o przestępstwo z art. 288 § 1 k.k.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, brak wymaganego wniosku o ściganie od osoby uprawnionej stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 10 k.p.k.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że przestępstwo z art. 288 § 1 k.k. jest przestępstwem wnioskowym, a brak wniosku o ściganie od uprawnionej osoby skutkuje niedopuszczalnością postępowania. W tej sprawie jedna z pokrzywdzonych nie złożyła skutecznie wniosku, a sądy obu instancji nie ustaliły jej woli ścigania.

Jaka jest forma i moment złożenia wniosku o ściganie?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Wniosek o ściganie nie wymaga szczególnej formy i może być złożony na piśmie lub ustnie, a także na każdym etapie postępowania karnego, aż do czasu przedawnienia karalności przestępstwa.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że wola ścigania musi być wyrażona wyraźnie, a osoba uprawniona powinna zostać pouczona o swoich prawach. Wniosek może być złożony do czasu przedawnienia karalności, a sądy są zobligowane ustalić wolę uprawnionego, jeśli wniosek nie został złożony do rozpoczęcia przewodu sądowego.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania
Strona wygrywająca
Minister Sprawiedliwości – Prokurator Generalny (w części dotyczącej uchylenia wyroku)

Strony

NazwaTypRola
J. M.osoba_fizycznaskazany
J. B.osoba_fizycznapokrzywdzona
A. O.osoba_fizycznapokrzywdzona
K. B.osoba_fizycznasyn pokrzywdzonej

Przepisy (15)

Główne

k.k. art. 288 § 1

Kodeks karny

Przestępstwo zniszczenia mienia, ścigane na wniosek pokrzywdzonego.

k.k. art. 12

Kodeks karny

Czyn ciągły.

k.p.k. art. 535 § 5

Kodeks postępowania karnego

Rozpoznanie kasacji na posiedzeniu.

k.p.k. art. 433 § 1 i 2

Kodeks postępowania karnego

Zakres kontroli odwoławczej.

k.p.k. art. 17 § 10

Kodeks postępowania karnego

Bezwzględna przyczyna umorzenia postępowania (brak wniosku o ściganie).

k.p.k. art. 439 § 1

Kodeks postępowania karnego

Bezwzględne przyczyny odwoławcze (pkt 9 - brak wniosku o ściganie).

k.p.k. art. 12 § 1

Kodeks postępowania karnego

Wniosek o ściganie.

Pomocnicze

k.k. art. 69 § 1 i 2

Kodeks karny

Podstawa warunkowego zawieszenia wykonania kary.

k.k. art. 70 § 1

Kodeks karny

Okres próby przy warunkowym zawieszeniu kary.

k.k. art. 72 § 2

Kodeks karny

Obowiązek naprawienia szkody.

k.k. art. 4 § 1

Kodeks karny

Zasada intertemporalna.

k.p.k. art. 16 § 1

Kodeks postępowania karnego

Obowiązek pouczenia.

k.p.k. art. 434 § 2

Kodeks postępowania karnego

Zakres rozpoznania sprawy przez sąd odwoławczy.

k.w. art. 124 § 1

Kodeks wykroczeń

Niszczenie lub uszkadzanie cudzej rzeczy (wykroczenie).

k.w. art. 45 § 1

Kodeks wykroczeń

Przedawnienie karalności wykroczenia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak wymaganego wniosku o ściganie od pokrzywdzonej J. B. stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. • Sądy obu instancji nie ustaliły woli pokrzywdzonej co do ścigania, mimo że art. 288 § 4 k.k. stanowi, iż ściganie następuje na wniosek pokrzywdzonego.

Godne uwagi sformułowania

kasacja okazała się zasadna w stopniu oczywistym • w niniejszej sprawie wystąpiła bezwzględna przyczyna odwoławcza z art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 10 k.p.k. w postaci braku wniosku o ściganie pochodzącego od osoby uprawnionej • czyn z art. 288 § 1 k.k. jest przestępstwem bezwzględnie wnioskowym, co oznacza, że brak wniosku o ściganie pochodzącego od osoby uprawnionej stanowi ściśle procesową przesłankę skutkującą niedopuszczalnością postępowania karnego

Skład orzekający

Waldemar Płóciennik

przewodniczący

Eugeniusz Wildowicz

sprawozdawca

Włodzimierz Wróbel

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja wymogów formalnych wniosku o ściganie w sprawach o przestępstwa wnioskowe, w szczególności z art. 288 § 1 k.k., oraz konsekwencje procesowe braku takiego wniosku."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku wniosku o ściganie w sprawie o zniszczenie mienia, gdzie pokrzywdzona przebywała za granicą.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa karnego procesowego – wymogów formalnych wniosku o ściganie, co jest kluczowe dla praktyków. Pokazuje, jak błąd proceduralny może doprowadzić do uchylenia wyroku.

Brak jednego podpisu: jak formalny błąd doprowadził do uchylenia wyroku w sprawie o zniszczenie mienia?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst