II KK 597/22

Sąd Najwyższy2023-02-28
SNKarneprzestępstwa skarboweWysokanajwyższy
kodeks karny skarbowyprzedawnieniecovid-19zawieszenie biegu terminukasacjasąd najwyższyurząd skarbowy

Sąd Najwyższy uchylił wyrok Sądu Okręgowego w części dotyczącej umorzenia postępowania z powodu przedawnienia, uznając, że przepisy anty-COVIDowe zawiesiły bieg terminów przedawnienia.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację Naczelnika Urzędu Skarbowego od wyroku Sądu Okręgowego, który zmienił wyrok Sądu Rejonowego, umarzając postępowanie w części czynów zarzucanych oskarżonemu M. G. z powodu przedawnienia. Sąd Najwyższy uznał, że Sąd Okręgowy rażąco naruszył prawo, błędnie stosując przepisy o przedawnieniu. Wskazał, że przepisy anty-COVIDowe zawiesiły bieg terminów przedawnienia, co uniemożliwiało umorzenie postępowania w tej części. W związku z tym Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w tej części i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację Naczelnika Urzędu Skarbowego Warszawa Praga od wyroku Sądu Okręgowego Warszawa-Praga w Warszawie z dnia 25 sierpnia 2022 r., sygn. akt VI Ka 1392/21. Wyrok ten zmieniał wyrok Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi-Północ w Warszawie z dnia 31 maja 2021 r., sygn. akt III K 761/20, w którym oskarżony M. G. został uznany za winnego popełnienia zarzucanych mu czynów z Kodeksu Karnego Skarbowego i orzeczono karę łączną grzywny. Sąd Okręgowy, w wyniku apelacji obrońcy, rozwiązał karę łączną, uchylił orzeczenie w odniesieniu do czynów zarzuconych w pkt 1 i 5 aktu oskarżenia i umorzył postępowanie z powodu przedawnienia, a także połączył pozostałe kary grzywny. Kasacja Naczelnika Urzędu Skarbowego zarzuciła rażące naruszenie przepisów prawa, w szczególności art. 17 § 1 pkt 6 k.p.k. w zw. z art. 44 § 1 i § 3 k.k.s. oraz przepisów anty-COVIDowych (art. 15 zzr ust. 6, art. 15 zzr1 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. i art. 7 ustawy z dnia 20 kwietnia 2021 r.), poprzez ich niezastosowanie i błędne uznanie przedawnienia karalności czynów. Sąd Najwyższy uznał kasację za oczywiście zasadną. Stwierdził, że Sąd Okręgowy popełnił błąd, błędnie interpretując przepisy dotyczące zawieszenia biegu terminu przedawnienia w okresie stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii związanego z COVID-19. Sąd Najwyższy podkreślił, że przepisy te, w tym dodany art. 15 zzr(1), przewidują zawieszenie biegu przedawnienia karalności czynu w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii oraz w okresie 6 miesięcy po ich odwołaniu, a okresy te liczy się od określonych dat. W konsekwencji, terminy przedawnienia przestępstw zarzucanych oskarżonemu w pkt 1 i 5 aktu oskarżenia nie upłynęły, co oznaczało brak podstaw do umorzenia postępowania w tym zakresie. Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej rozstrzygnięć o umorzeniu postępowania i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, przepisy anty-COVIDowe, w szczególności art. 15 zzr(1) ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, zawieszają bieg terminu przedawnienia karalności czynów skarbowych.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że przepisy te, obowiązujące od marca 2020 r. i rozszerzone przez późniejsze nowelizacje, przewidują zawieszenie biegu przedawnienia w okresie stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii oraz w okresie 6 miesięcy po ich odwołaniu. W związku z tym, terminy przedawnienia czynów zarzucanych oskarżonemu nie upłynęły.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie i przekazanie do ponownego rozpoznania

Strona wygrywająca

Naczelnik Urzędu Skarbowego Warszawa Praga

Strony

NazwaTypRola
M. G.osoba_fizycznaoskarżony
Naczelnik Urzędu Skarbowego Warszawa Pragaorgan_państwowyskarżący

Przepisy (13)

Główne

ustawa anty-COVIDowa art. 15 zzr ust. 6

Ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

Norma o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia dotyczy czynów popełnionych w okresie od wejścia w życie przepisu do jego uchylenia.

ustawa anty-COVIDowa art. 15 zzr1 § ust. 1 i ust. 2

Ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

W okresie stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii, ogłoszonego z powodu COVID-19, oraz w okresie 6 miesięcy po ich odwołaniu, nie biegnie przedawnienie karalności czynu oraz przedawnienie wykonania kary w sprawach o przestępstwa i przestępstwa skarbowe. Okresy te liczy się od dnia 14 marca 2000 r. (stan zagrożenia epidemicznego) lub od dnia 20 marca 2020 r. (stan epidemii).

Ustawa o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw art. 7

Przepisy o zawieszeniu biegu przedawnienia stosuje się także do czynów popełnionych przed dniem wejścia w życie tej ustawy, chyba że termin przedawnienia już upłynął.

k.k.s. art. 6 § § 2

Kodeks karny skarbowy

k.k.s. art. 9 § § 1 i § 3

Kodeks karny skarbowy

k.k.s. art. 56 § § 2

Kodeks karny skarbowy

k.k.s. art. 61 § § 1

Kodeks karny skarbowy

k.k.s. art. 62 § § 2

Kodeks karny skarbowy

k.k.s. art. 7 § § 1

Kodeks karny skarbowy

Pomocnicze

k.p.k. art. 17 § § 1 pkt 6

Kodeks postępowania karnego

k.k.s. art. 44 § § 1 i § 3

Kodeks karny skarbowy

k.k. art. 85 § § 1

Kodeks karny

k.k.s. art. 39 § § 1

Kodeks karny skarbowy

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przepisy anty-COVIDowe zawieszają bieg terminów przedawnienia karalności czynów skarbowych. Sąd Okręgowy błędnie zinterpretował i zastosował przepisy dotyczące przedawnienia.

Godne uwagi sformułowania

Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja jest oczywiście zasadna i jako taka zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżony nią wyrok wydano z rażącą obrazą wskazanych w zarzutach kasacji przepisów, która- z racji na swój charakter- miała istotny wpływ na jego treść. W związku z tym, w badanej sprawie doszło do zawieszenia terminów przedawnienia przestępstw zarzucanych oskarżonemu w pkt 1 i 5 aktu oskarżenia, które upłynęłyby z dniem 31 grudnia 2021 r. (...) oraz z dniem 25 listopada 2021 r. (...). W konsekwencji, nie było podstaw do orzeczenia o uchyleniu wyroku Sądu I instancji w zakresie tych przestępstw i umorzeniu postępowania w tym samym zakresie na podstawie art. 17 § 1 pkt 6 k.p.k.

Skład orzekający

Małgorzata Gierszon

przewodniczący, sprawozdawca

Andrzej Stępka

członek

Piotr Mirek

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów anty-COVIDowych w kontekście przedawnienia karalności czynów skarbowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego okresu obowiązywania przepisów anty-COVIDowych i ich stosowania do czynów skarbowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia przedawnienia karalności czynów skarbowych w kontekście przepisów wprowadzonych w związku z pandemią COVID-19, co ma praktyczne znaczenie dla wielu podatników i przedsiębiorców.

Pandemia COVID-19 zawiesiła przedawnienie kar skarbowych? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Sektor

finanse

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt II KK 597/22
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 28 lutego 2023 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Małgorzata Gierszon (przewodniczący, sprawozdawca)
‎
SSN Andrzej Stępka
‎
SSN Piotr Mirek
Protokolant Klaudia Binienda
w sprawie
M. G.
skazanego za czyn z art. 56 § 2 k.k.s. w zw. z art. 6 § 2 k.k.s. i in.,
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k.
w dniu 28 lutego 2023 r. kasacji Naczelnika Urzędu Skarbowego Warszawa Praga
od wyroku Sądu Okręgowego Warszawa - Praga w Warszawie
z dnia 25 sierpnia 2022 r., sygn. akt VI Ka 1392/21
zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi - Północ w Warszawie
z dnia 31 maja 2021 r., sygn. akt III K 761/20,
uchyla zaskarżony wyrok w części dotyczącej rozstrzygnięć zawartych w pkt I.1, I.2 oraz I.3 – w odniesieniu do czynów zarzucanych oskarżonemu w pkt 1 i 5 aktu oskarżenia, pkt III oraz pkt IV i przekazuje sprawę w tym zakresie do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu Warszawa-Praga w Warszawie.
UZASADNIENIE
M. G. został oskarżony w kolejnych punktach aktu oskarżenia o popełnienie:
1. przestępstwa z art. 56 § 2 k.k.s. w zw. z art. 6 § 2 k.k.s. w zw. z art. 9 § 11 § 3 k.k.s.;
2. przestępstwa z art. 56 § 2 k.k.s. w zw. z art. 6 § 2 k.k.s. w zw. z art. 9 § 1 i § 3 k.k.s.;
3. przestępstwa z art. 56 § 2 k.k,s. w zw. z art. 6 § 2 k.k.s. w zw. z art. 9 § 1 i § 3 k.k.s.,
4. przestępstwa z art. 61 § 1 k.k.s. w zb. z art. 62 § 2 k.k.s. w zw. z art. 7 § 1 k.k.s. w zw. z art. 6 § 2 k.k.s. w zw. z art. 9 § 1 i § 3 k.k.s.,
5. przestępstwa z art. 61 § 1 k.k.s. w zb. z art. 62 § 2 k.k.s. w zw. z art. 7 § 1 k.k.s. w zw. z art. 6 § 2 k.k.s. w zw. z art. 9 § 1 i § 3 k.k.s.,
6. przestępstwa z art. 61 § 1 k.k.s. w zb. z art. 62 § 2 k.k.s. w zw. z art. 7 § 1 k.k.s. w zw. z art. 6 § 2 k.k.s. w zw. z art. 9 § 1 i § 3 k.k.s.
Wyrokiem z dnia 31.05.2021 r., sygn. akt III K 761/20, Sąd Rejonowy Warszawa Praga - Północ w Warszawie uznał M. G. za winnego popełnienia zarzucanych mu czynów i orzekł karę łączną grzywny w wysokości 720 stawek dziennych po 100 złotych każda stawka oraz zasądził na rzecz Skarbu Państwa koszty sądowe.
W następstwie apelacji, wniesionej przez obrońcę oskarżonego, Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie wyrokiem  z dnia 25 sierpnia 2022 r., sygn. akt VI KA 1392/21,zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że rozwiązał karę łączną grzywny (orzeczoną w punkcie 3), uchylił orzeczenie z punktu 1 wyroku w odniesieniu do czynu zarzuconego oskarżonemu w punkcie 1 aktu oskarżenia i w tym zakresie na podstawie art. 17 § 1 pkt 6 k.p.k. w zw. z art. 44 § 1 i § 3 k.k.s. umorzył postępowanie, a kosztami postępowania w tej części obciążył Skarb Państwa oraz uchylił orzeczenie z punktu 2 wyroku w odniesieniu do czynów zarzuconych oskarżonemu w punkcie 4 i 5 aktu oskarżenia i w tym zakresie na podstawie art. 17 § 1 pkt 6 k.p.k. w zw. z art. 44 § 1 i § 3 k.k.s. umorzył postępowanie, a kosztami postępowania w tej części obciążył Skarb Państwa. Jednocześnie, na podstawie art. 85 § 1 k.k. i art. 39 § 1 k.k.s. pozostałe, orzeczone wobec oskarżonego kary grzywny połączył i orzekł karę łączną grzywny w wysokości 360 stawek dziennych, po 100 złotych każda stawka. W pozostałym zakresie zaskarżony wyrok utrzymał w mocy
Kasację od wyroku Sądu odwoławczego wniósł Naczelnik Urzędu Skarbowego Warszawa Praga i zarzucił mu rażące naruszenie przepis
ó
w prawa, mające istotny wpływ na treść wyroku sądu odwoławczego, a mianowicie:
- art. 17 § 1 pkt 6 k.p.k. w zw. z art. 44 §
1 i
§ 3 k.k.s., poprzez jego zastosowanie pomimo braku przesłanek wskazujących na przedawnienie karalności czyn
ó
w zarzucanych M. G. w pkt 1 i 5 aktu oskarżenia;
- art. 15 zzr ust. 6, art. 15 zzr
1
ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczeg
ó
lnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chor
ó
b zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz art. 7 ustawy z dnia 20 kwietnia 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niekt
ó
rych innych ustaw poprzez ich niezastosowanie i uznanie, iż doszło do przedawnienia karalności czyn
ó
w zarzucanych M. G.  w pkt 1 i 5 aktu oskarżenia, co w konsekwencji doprowadziło do zmiany wyroku Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi-Północ w Warszawie z dnia 31.05.2021 r. sygn. akt III K 761/20 m.in. poprzez uchylenie orzeczenia z punktu 1 wyroku w odniesieniu do czynu zarzuconego oskarżonemu w pkt 1 aktu oskarżenia i w tym zakresie umorzenia postępowania oraz poprzez uchylenie orzeczenia z pkt 2 wyroku w odniesieniu do czynu zarzuconego oskarżonemu w punkcie 5 aktu oskarżenia i w tym zakresie umorzenia postępowania.
W zwi
ązku z tymi zarzutami skarżący wni
ó
sł o uchylenie zaskarżonego wyroku oraz przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu Warszawa-Praga w Warszawie, celem ponownego rozpoznania.
W odpowiedzi na kasację prokurator wniósł o jej uwzględnienie jako oczywiście zasadnej.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Kasacja jest oczywiście zasadna i jako taka zasługuje na uwzględnienie- w trybie art. 535 § 5 k.p.k. Zaskarżony nią wyrok wydano z rażącą obrazą wskazanych w zarzutach kasacji przepisów, która- z racji na swój charakter- miała istotny wpływ na jego treść..
Zwr
ócić należy uwagę, że Sąd Okręgowy Warszawa Praga w Warszawie pomimo uchylenia pkt 1 wyroku Sądu I instancji w odniesieniu do czynu zarzucanego oskarżonemu w pkt 1 aktu oskarżenia oraz jego pkt 2, w zakresie czynów zarzuconych oskarżonemu w pkt 4 i 5 aktu oskarżenia, i w tym zakresie umorzenia postępowania na podstawie art. 17 § 1 pkt 6 k.p.k. w zw. z art. 44 § 1 i 3 k.k.s., w uzasadnienia wyroku przyznał, że popełnił błąd. Na s. 8 i 9 uzasadnienia zaskarżonego wyroku  stwierdził, że na podstawie wyroku Sądu Najwyższego z dnia 11 czerwca 2011 r., III KK 173/21, błędnie uznał, że wynikająca z art. 15 zzr ust. 6 wspomnianej wcześniej ustawy z dnia
2 marca 2020
r. norma o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia dotyczy jedynie przestępstw, wykroczeń, przestępstw skarbowych i wykroczeń skarbowych popełnionych w okresie od dnia wejścia w życie tego przepisu do dnia jego uchylenia. Przyznał dalej, że nie dostrzegł, iż z art. 7 ustawy z 20 kwietnia 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2021, póz. 1023), obowiązującym od 22 czerwca 2021 r., wynika, że przepisy te stosuje się także do czynów popełnionych przed dniem wejścia w życie tej ustawy, chyba że termin przedawnienia już upłynął. Powyższą ustawą dodano art. 15 zzr(1), w którego ust. 1 przewidziano, że w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii, ogłoszonego z powodu COVID-19, oraz w okresie 6 miesięcy po ich odwołaniu nie biegnie przedawnienie karalności czynu oraz przedawnienie wykonania kary w sprawach o przestępstwa i przestępstwa skarbowe. W jego ust. 2 przewidziano, że okresy, o których mowa w ust. 1, liczy się od dnia 14 marca 2000 r. - w przypadku stanu zagrożenia epidemicznego, oraz od dnia 20 marca 2020 r. - w przypadku stanu epidemii.
W związku z powyższym, w badanej sprawie doszło do zawieszenia terminów przedawnienia przestępstw zarzucanych oskarżonemu w pkt 1 i 5 aktu oskarżenia, które upłynęłyby z dniem 31 grudnia 2021 r. (w przypadku przestępstwa zarzucanego w pkt 1 aktu oskarżenia) oraz z dniem 25 listopada 2021 r. (w przypadku przestępstwa zarzucanego w pkt 5 aktu oskarżenia). W konsekwencji, nie było podstaw do orzeczenia o uchyleniu wyroku Sądu I instancji w zakresie tych przestępstw i umorzeniu postępowania w tym samym zakresie na podstawie art. 17 § 1 pkt 6 k.p.k.
Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI