Orzeczenie · 2022-03-16

II KK 596/21

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2022-03-16
SNKarneprzestępstwa przeciwko mieniuWysokanajwyższy
koszty procesukasacjakoszty sądowezwrot kosztów obronynieprawidłowe orzeczeniepostępowanie odwoławczeuniewinnienie

Sprawa dotyczyła kasacji Prokuratora Generalnego wniesionej na niekorzyść oskarżonego M.S., który został uniewinniony od zarzutu z art. 284 § 2 k.k. przez Sąd Rejonowy w Ż., a wyrok ten utrzymał w mocy Sąd Okręgowy w P. Kasacja skupiała się na błędnym rozstrzygnięciu sądu okręgowego w zakresie kosztów procesu w postępowaniu odwoławczym, w tym zwrotu kosztów obrony oraz kosztów sądowych. Prokurator Generalny zarzucił rażące naruszenie przepisów k.p.k. dotyczących kosztów, w szczególności art. 636 § 1 i 2 k.p.k. w zw. z art. 633 k.p.k. oraz art. 13 ust. 2 ustawy o opłatach w sprawach karnych. Sąd Najwyższy, rozpoznając sprawę w trybie art. 535 § 5 k.p.k., uznał kasację za oczywistą i zasadną. Potwierdził, że sąd odwoławczy orzekł o kosztach niezgodnie z obowiązującymi przepisami. Wskazał, że w przypadku nieuwzględnienia apelacji wniesionych zarówno przez prokuratora, jak i oskarżyciela posiłkowego od wyroku uniewinniającego, koszty postępowania odwoławczego związane z apelacją prokuratora ponosi Skarb Państwa, a w części związanej z apelacją oskarżyciela posiłkowego obciąża się tego oskarżyciela. Ponadto, w takiej sytuacji, oskarżycielowi posiłkowemu nie wymierza się opłaty przewidzianej w art. 13 ust. 2 ustawy o opłatach w sprawach karnych. Sąd Najwyższy uchylił wyrok sądu okręgowego w zaskarżonej części i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, aby sąd ten prawidłowo rozstrzygnął kwestię kosztów.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących ponoszenia kosztów procesu w postępowaniu karnym w sytuacji nieuwzględnienia apelacji wniesionych przez różne podmioty (prokuratora i oskarżyciela posiłkowego), a także kwestia wymierzania opłat oskarżycielowi posiłkowemu.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej w sprawach karnych z oskarżenia publicznego.

Zagadnienia prawne (2)

Kto ponosi koszty procesu w postępowaniu odwoławczym w sprawie z oskarżenia publicznego, gdy apelacje wniesione na niekorzyść oskarżonego przez prokuratora i oskarżyciela posiłkowego nie zostały uwzględnione?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Koszty postępowania odwoławczego związane z apelacją prokuratora ponosi Skarb Państwa, a w części związanej z apelacją oskarżyciela posiłkowego obciąża się tego oskarżyciela. Oskarżycielowi posiłkowemu nie wymierza się opłaty przewidzianej w art. 13 ust. 2 ustawy o opłatach w sprawach karnych.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołując się na art. 636 § 1 i 2 k.p.k. w zw. z art. 633 k.p.k. oraz art. 13 ust. 2 ustawy o opłatach w sprawach karnych, wyjaśnił zasady ponoszenia kosztów w sytuacji nieuwzględnienia środków odwoławczych wniesionych przez różne podmioty. Podkreślono, że w przypadku apelacji prokuratora koszty ponosi Skarb Państwa, a w przypadku apelacji oskarżyciela posiłkowego – tenże oskarżyciel. Zastosowano zasadę słuszności z art. 633 k.p.k. oraz orzecznictwo SN dotyczące opłat.

Czy w przypadku nieuwzględnienia apelacji od wyroku uniewinniającego wniesionej przez prokuratora i oskarżyciela posiłkowego, należy wymierzyć oskarżycielowi posiłkowemu opłatę przewidzianą w art. 13 ust. 2 ustawy o opłatach w sprawach karnych?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, w takiej sytuacji oskarżycielowi posiłkowemu nie wymierza się opłaty przewidzianej w art. 13 ust. 2 ustawy o opłatach w sprawach karnych.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołał się na orzecznictwo, zgodnie z którym opłata z art. 13 ust. 2 ustawy o opłatach w sprawach karnych jest wymierzana jedynie wtedy, gdy środek odwoławczy został wniesiony wyłącznie przez oskarżyciela posiłkowego, a nie gdy wniesiono go również przez prokuratora.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylenie i przekazanie do ponownego rozpoznania
Strona wygrywająca
Prokurator Generalny (w zakresie kasacji)

Strony

NazwaTypRola
M. S.osoba_fizycznaoskarżony
Prokurator Generalnyorgan_państwowywnioskodawca kasacji
Prokurator Rejonowy w Ż.organ_państwowyoskarżyciel publiczny
I. S.A.spółkaoskarżyciel posiłkowy

Przepisy (6)

Główne

k.p.k. art. 636 § § 1 i 2

Kodeks postępowania karnego

W sprawach z oskarżenia publicznego, w razie nieuwzględnienia środka odwoławczego, wniesionego wyłącznie przez oskarżonego lub oskarżyciela posiłkowego, koszty procesu za postępowanie odwoławcze ponosi na ogólnych zasadach ten, kto wniósł środek odwoławczy. W razie nieuwzględnienia środków odwoławczych wniesionych przez co najmniej dwa uprawnione podmioty, stosuje się odpowiednio art. 633 k.p.k.

u.o.p.k. art. 13 § ust. 2

Ustawa o opłatach w sprawach karnych

Opłata przewidziana w tym przepisie jest wymierzana jedynie wtedy, gdy nie został uwzględniony środek odwoławczy wniesiony wyłącznie przez oskarżyciela posiłkowego.

Pomocnicze

k.p.k. art. 633

Kodeks postępowania karnego

Koszty procesu przypadające od kilku oskarżonych lub oskarżycieli prywatnych albo posiłkowych, jak również od oskarżonych i oskarżycieli, sąd zasądza od każdego z nich według zasad słuszności, mając w szczególności na względzie koszty związane ze sprawą każdego z nich.

k.p.k. art. 632 § pkt 2

Kodeks postępowania karnego

W razie uniewinnienia oskarżonego lub umorzenia postępowania w sprawach z oskarżenia publicznego, koszty procesu - co do zasady - ponosi Skarb Państwa.

k.p.k. art. 537 § § 2

Kodeks postępowania karnego

W razie uwzględnienia kasacji Sąd Najwyższy uchyla zaskarżone orzeczenie i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania.

k.p.k. art. 535 § § 5

Kodeks postępowania karnego

Umożliwia rozpoznanie kasacji na posiedzeniu w całości, jeśli jest ona oczywista i zasadna.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sąd odwoławczy rażąco naruszył przepisy prawa dotyczące kosztów procesu w postępowaniu odwoławczym, w tym art. 636 § 1 i 2 k.p.k. w zw. z art. 633 k.p.k. oraz art. 13 ust. 2 ustawy o opłatach w sprawach karnych. • W przypadku nieuwzględnienia apelacji wniesionych przez prokuratora i oskarżyciela posiłkowego od wyroku uniewinniającego, koszty postępowania odwoławczego związane z apelacją prokuratora ponosi Skarb Państwa, a w części związanej z apelacją oskarżyciela posiłkowego obciąża się tego oskarżyciela. • Oskarżycielowi posiłkowemu nie wymierza się opłaty przewidzianej w art. 13 ust. 2 ustawy o opłatach w sprawach karnych, gdy apelacja została wniesiona również przez prokuratora.

Godne uwagi sformułowania

kasacja Prokuratora Generalnego okazała się być w sposób oczywisty zasadna • Sąd odwoławczy orzekł o kosztach sądowych niezgodnie z obowiązującymi przepisami • Adresatem roszczenia jest Skarb Państwa, a w jego imieniu występuje ten organ procesowy, który wydał orzeczenie kończące postępowanie w sprawie. • statio fisci Skarbu Państwa, zobowiązanym do poniesienia kosztów procesu, jest organ wydający orzeczenie kończące postępowanie w sprawie

Skład orzekający

Michał Laskowski

przewodniczący

Barbara Skoczkowska

członek

Andrzej Stępka

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących ponoszenia kosztów procesu w postępowaniu karnym w sytuacji nieuwzględnienia apelacji wniesionych przez różne podmioty (prokuratora i oskarżyciela posiłkowego), a także kwestia wymierzania opłat oskarżycielowi posiłkowemu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej w sprawach karnych z oskarżenia publicznego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej związanej z kosztami postępowania karnego, która jest istotna dla praktyków prawa. Wyjaśnia zasady rozliczania kosztów w skomplikowanych sytuacjach apelacyjnych.

Kto płaci za błędy w apelacji karnej? Sąd Najwyższy wyjaśnia zasady rozliczania kosztów.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst