II KK 584/22

Sąd Najwyższy2023-02-10
SNKarnewykroczeniaWysokanajwyższy
wyłączenie sędziegokasacjaSąd Najwyższybezstronnośćkodeks postępowania karnegoznajomośćrelacje osobiste

Sąd Najwyższy wyłączył sędziego X.Y. od rozpoznania kasacji z powodu ponad 20-letniej znajomości z autorem kasacji.

Prokurator Generalny wniósł kasację od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego. Sędzia Sądu Najwyższego X.Y., wyznaczona do rozpoznania tej kasacji, wniosła o własne wyłączenie z uwagi na ponad 20-letnią znajomość z autorem kasacji, zarówno towarzyską, jak i służbową. Sąd Najwyższy uznał żądanie za zasadne, podkreślając wagę bezstronności sędziego i potencjalne wątpliwości co do obiektywnego orzekania.

Sprawa dotyczy żądania sędziego Sądu Najwyższego X.Y. o wyłączenie od udziału w rozpoznaniu kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego. Sędzia X.Y. uzasadniła swoje żądanie ponad 20-letnią znajomością z autorem kasacji, obejmującą relacje towarzyskie i służbowe. Sąd Najwyższy, powołując się na art. 41 § 1 k.p.k. w zw. z art. 42 § 1 k.p.k. oraz orzecznictwo, uznał żądanie za zasadne. Podkreślono, że istnienie okoliczności mogących wpłynąć na bezstronność sędziego, a także obawa co do możliwości obiektywnego orzekania, obligują sąd do uwzględnienia wniosku o wyłączenie, zwłaszcza gdy w odbiorze zewnętrznym mogą powstać wątpliwości co do kierunkowego nastawienia sędziego. W tej sytuacji, dla dobra wymiaru sprawiedliwości, uznano, że sędzia X.Y. nie powinna rozpoznawać przedmiotowej kasacji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, żądanie wyłączenia sędziego jest zasadne.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że ponad 20-letnia znajomość sędziego z autorem kasacji, obejmująca relacje towarzyskie i służbowe, stanowi okoliczność mogącą wpłynąć na jego bezstronność i uzasadnia obawę co do możliwości obiektywnego orzekania, co obliguje do uwzględnienia wniosku o wyłączenie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

wyłączenie sędziego

Strona wygrywająca

Sędzia Sądu Najwyższego X.Y.

Strony

NazwaTypRola
A. B.osoba_fizycznaukarany
Sędzia Sądu Najwyższego X.Y.innewnioskujący o wyłączenie
Prokurator Generalnyorgan_państwowywnoszący kasację

Przepisy (3)

Główne

k.p.k. art. 41 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 42 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Pomocnicze

k.w. art. 94 § § 1

Kodeks wykroczeń

Argumenty

Skuteczne argumenty

Ponad 20-letnia znajomość sędziego z autorem kasacji, obejmująca relacje towarzyskie i służbowe, budzi wątpliwości co do bezstronności i obiektywizmu. Dla dobra wymiaru sprawiedliwości konieczne jest wyłączenie sędziego w sytuacji, gdy mogą powstać wątpliwości co do jego kierunkowego nastawienia do stron procesowych.

Godne uwagi sformułowania

relacje, w jakich pozostaje, tak na niwie towarzyskiej, jak i służbowej obiektywnego orzekania w konkretnej sprawie w odbiorze zewnętrznym może powstać wątpliwość co do istnienia kierunkowego nastawienia sędziego do stron procesowych lub uczestników postępowania dla dobra wymiaru sprawiedliwości

Skład orzekający

Dariusz Kala

przewodniczący

X.Y.

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie i podstawy prawne wyłączenia sędziego z uwagi na relacje z uczestnikiem postępowania."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji długoletniej znajomości sędziego z autorem środka zaskarżenia w postępowaniu karnym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa ilustruje kluczową zasadę bezstronności sędziego i pokazuje, jak sąd najwyższej instancji dba o jej przestrzeganie, nawet w sytuacjach, gdy dotyczy to jego własnych członków.

Czy sędzia może rozpoznać sprawę, jeśli zna autora kasacji od ponad 20 lat?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt II KK 584/22
POSTANOWIENIE
Dnia 10 lutego 2023 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Dariusz Kala
w sprawie
A. B.
ukaranego za wykroczenie z art. 94 § 1 k.w.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 10 lutego 2023 r. na posiedzeniu
‎
żądania sędziego o wyłączenie od udziału w sprawie
na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. w zw. z art. 42 § 1 k.p.k.
postanowił:
wyłączyć sędziego Sądu Najwyższego X.Y. od udziału w sprawie A. B. ukaranego za wykroczenie z art. 94 § 1 k.w. (II KK 584/22).
UZASADNIENIE
Prokurator Generalny wywiódł kasację od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego dla Warszawy – Śródmieścia w Warszawie z dnia 30 maja 2022 r., sygn. akt V W 1746/22. Kasację tę sporządził i podpisał zastępca Prokuratora Generalnego R. H.. Sprawa ta została zarejestrowana w Sądzie Najwyższym pod sygnaturą II KK 584/22
Wyznaczona do rozpoznania ww. kasacji sędzia Sądu Najwyższego X.Y. wniosła, w trybie art. 42 § 1 k.p.k. w zw. z art. 41 § 1 k.p.k., o wyłączenie jej od rozpoznania ww. sprawy. Jako uzasadnienie wskazała ponad 20 – letnią znajomość oraz relacje, w jakich pozostaje, tak na niwie towarzyskiej, jak i służbowej, z autorem kasacji.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Żądanie o wyłączenie od udziału w sprawie jest zasadne.
Na wstępie należy wskazać, że złożenie przez sędziego żądania wyłączenia od udziału w sprawie wskazujące na istnienie okoliczności mogących wpłynąć na jego bezstronność wymaganą przez prawo i uzasadniających obawę co do możliwości obiektywnego orzekania w konkretnej sprawie, obliguje nie tylko do wnikliwego rozważenia przedstawionych przesłanek tej inicjatywy, ale w wypadku potwierdzenia ich rzeczywistego występowania, powinno - co do zasady - prowadzić do uwzględnienia wniosku sędziego o wyłączenie od udziału w rozpoznawaniu sprawy, zwłaszcza gdy w odbiorze zewnętrznym może powstać wątpliwość co do istnienia kierunkowego nastawienia sędziego do stron procesowych lub uczestników postępowania (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 21 maja 2020 r., II KO 18/20).
W przedmiotowej sprawie niewątpliwie mamy do czynienia z taką sytuacją, gdyż - jak wynika z opisu zawartego w oświadczeniu sędziego dotyczącym wyłączenia - relacje, które łączą sędziego X.Y. z autorem kasacji są nie tylko długoletnie, ale i wykraczają poza zwykłe kontakty służbowe.
Wobec powyższego, dla dobra wymiaru sprawiedliwości należy uznać, iż sędzia X.Y. w istocie nie powinna rozpoznawać kasacji we wskazanej sprawie.
Z uwagi na powyższe, Sąd Najwyższy orzekł jak w części dyspozytywnej postanowienia.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI