Orzeczenie · 2026-02-11

II KK 576/22

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2026-02-11
SNKarnepostępowanie karneWysokanajwyższy
Sąd Najwyższykasacjawyłączenie sędziegoniezawiłośćbezstronnośćKRSETPCKonstytucja RPprocedura powołania sędziego

Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek obrońcy o wyłączenie sędziego SN M.S. od udziału w sprawie kasacyjnej sygn. akt II KK 576/22. Obrońca podniósł, że sędzia M.S. został powołany na stanowisko w procedurze uznanej za wadliwą (związanej z ustawą z 8 grudnia 2017 r. i rekomendacją KRS ukształtowanej w tym trybie), co stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. Argumentowano, że narusza to standardy niezawisłości i bezstronności sądu, wynikające z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, art. 47 Karty Praw Podstawowych oraz art. 6 EKPC. Sąd Najwyższy, powołując się na własne wcześniejsze orzecznictwo (m.in. uchwałę BSA I-4110-1/20 i I KZP 2/22) oraz orzecznictwo ETPC (np. sprawy Reczkowicz, Dolińska-Ficek, Ozimka, Advance Pharma), uznał wniosek za zasadny. Stwierdzono, że powołanie sędziego w wadliwej procedurze istotnie i bardzo prawdopodobnie narusza prawo strony do rozpoznania sprawy przez bezstronny i niezależny sąd ustanowiony ustawą. W celu zagwarantowania tego prawa, wyeliminowania skutków prawnych w postaci możliwości żądania wznowienia postępowania (art. 540 § 3 k.p.k.) oraz ochrony Skarbu Państwa przed odpowiedzialnością odszkodowawczą, Sąd Najwyższy orzekł o wyłączeniu sędziego M.S. od orzekania w tej sprawie.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Uzasadnienie wyłączenia sędziego w przypadku wadliwej procedury powołania, powiązanie z orzecznictwem ETPC i Konstytucją RP w kontekście standardów niezawisłości i bezstronności sądu.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji wadliwej procedury powołania sędziego SN na podstawie przepisów z lat 2017/2018 i ich interpretacji przez sądy krajowe i międzynarodowe.

Zagadnienia prawne (2)

Czy wadliwa procedura powołania sędziego na stanowisko, wynikająca z nieprawidłowości w procesie rekomendacji przez Krajową Radę Sądownictwa, stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą i uzasadnia wyłączenie sędziego od orzekania w sprawie kasacyjnej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, wadliwa procedura powołania sędziego, która narusza standardy niezawisłości i bezstronności sądu wynikające z prawa krajowego i międzynarodowego, stanowi podstawę do wyłączenia sędziego od orzekania w sprawie.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że powołanie sędziego w procedurze uznanej za wadliwą (związanej z nieprawidłowościami w działaniu KRS) narusza standardy konstytucyjne (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP) oraz międzynarodowe (art. 6 EKPC, art. 47 Karty Praw Podstawowych). Takie naruszenie może prowadzić do nieważności postępowania i jest podstawą do wyłączenia sędziego, zgodnie z art. 41 § 1 k.p.k. i art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.

Jakie są skutki prawne powołania sędziego do Sądu Najwyższego w procedurze uznanej za wadliwą dla jego udziału w rozpoznaniu sprawy kasacyjnej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Powołanie sędziego w wadliwej procedurze, która narusza standardy niezawisłości i bezstronności, skutkuje tym, że jego udział w rozpoznaniu sprawy kasacyjnej może prowadzić do naruszenia prawa strony do sprawiedliwego procesu, co uzasadnia jego wyłączenie.

Uzasadnienie

Sąd odwołał się do orzecznictwa ETPC i własnego orzecznictwa wskazującego, że wadliwa procedura powołania sędziego SN narusza standardy niezawisłości i bezstronności, co może skutkować nieważnością postępowania i uzasadnia wyłączenie sędziego dla zapewnienia zgodności z prawem krajowym i międzynarodowym.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Wyłączenie sędziego
Strona wygrywająca
strona postępowania (K.K., Ł.K. i in.)

Strony

NazwaTypRola
K.K.osoba_fizycznastrona
Ł.K.osoba_fizycznastrona
in.innestrona
obrońcainnewnioskodawca
M.S.osoba_fizycznasędzia

Przepisy (4)

Główne

k.p.k. art. 41 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do wyłączenia sędziego.

k.p.k. art. 42 § § 1 i 4

Kodeks postępowania karnego

Określa przesłanki wyłączenia sędziego.

Pomocnicze

k.p.k. art. 439 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania karnego

Bezwzględna przyczyna odwoławcza związana z naruszeniem przepisów o wyłączeniu sędziego.

u.SN art. 29 § § 4 – 25

Ustawa o Sądzie Najwyższym

Przepisy dotyczące funkcjonowania Sądu Najwyższego, których wejście w życie nie może obniżać standardu badania bezstronności sędziowskiej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sędzia M.S. został powołany na stanowisko sędziego Sądu Najwyższego w procedurze, która została uznana za wadliwą, co narusza standardy niezawisłości i bezstronności sądu. • Naruszenie standardów niezawisłości i bezstronności sądu stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą (art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.). • Udział sędziego powołanego w wadliwej procedurze narusza prawo strony do rozpoznania sprawy przez niezawisły i bezstronny sąd ustanowiony ustawą (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, art. 6 EKPC, art. 47 Karty Praw Podstawowych). • Wyłączenie sędziego jest konieczne dla zapewnienia zgodności z prawem krajowym i międzynarodowym oraz dla uniknięcia negatywnych skutków prawnych, takich jak możliwość wznowienia postępowania czy odpowiedzialność odszkodowawcza państwa.

Godne uwagi sformułowania

bezwzględna przyczyna odwoławcza • standard niezawisłości i bezstronności • sąd ustanowiony ustawą • wadliwa procedura powołania • ochrona Skarbu Państwa przed odpowiedzialnością odszkodowawczą

Skład orzekający

Michał Laskowski

przewodniczący

M.S.

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie wyłączenia sędziego w przypadku wadliwej procedury powołania, powiązanie z orzecznictwem ETPC i Konstytucją RP w kontekście standardów niezawisłości i bezstronności sądu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wadliwej procedury powołania sędziego SN na podstawie przepisów z lat 2017/2018 i ich interpretacji przez sądy krajowe i międzynarodowe.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Sprawa dotyczy fundamentalnych kwestii praworządności, niezawisłości sądów i wpływu procedury powoływania sędziów na sprawiedliwość postępowania, co jest tematem o dużym znaczeniu publicznym i prawniczym.

Sąd Najwyższy wyłącza sędziego z powodu wadliwego powołania – czy to koniec problemów z praworządnością?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst