Orzeczenie · 2025-11-06

II KK 576/22

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2025-11-06
SNKarnepostępowanie karneWysokanajwyższy
sąd najwyższywyłączenie sędziegoniezawisłość sędziowskabezstronnośćpraworządnośćkrajowa rada sądownictwakpkart 41 kpkart 42 kpkkasacja

Sąd Najwyższy w Izbie Karnej rozpoznał wniosek obrońcy skazanych o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego A.R. od udziału w sprawie kasacyjnej. Podstawą wniosku były wątpliwości co do niezawisłości i bezstronności sędziego, wynikające z procedury jego powołania na urząd, która odbyła się w następstwie uchwały Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. Sąd Najwyższy uznał wniosek za zasadny, odwołując się do utrwalonego orzecznictwa, zgodnie z którym orzekanie przez sędziów powołanych w takim trybie może naruszać standardy rzetelnego procesu sądowego (art. 6 EKPC) i prowadzić do wydania orzeczenia przez sąd nieustanowiony ustawą. Sąd podkreślił, że wcześniejsze postanowienie o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku o wyłączenie tego samego sędziego nie stanowi przeszkody, gdyż zostało wydane z udziałem innego sędziego, co do którego również zachodzą podobne wątpliwości. Wskazano również na potencjalną odpowiedzialność odszkodowawczą Skarbu Państwa związaną z udziałem takich sędziów w postępowaniach.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Uzasadnienie wniosków o wyłączenie sędziów Sądu Najwyższego powołanych w trybie ustawy z 2017 r., ze względu na naruszenie standardów praworządności i rzetelnego procesu sądowego.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej procedury powołania sędziów w Polsce po 2017 r. i orzecznictwa dotyczącego statusu Krajowej Rady Sądownictwa.

Zagadnienia prawne (2)

Czy sędzia Sądu Najwyższego, powołany na urząd w następstwie uchwały Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r., może orzekać w sprawie, biorąc pod uwagę standardy niezawisłości i bezstronności sądu ustanowionego ustawą?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, taki sędzia powinien zostać wyłączony od udziału w sprawie.

Uzasadnienie

Procedura powołania sędziego w oparciu o przepisy ustawy z 2017 r. może naruszać standardy rzetelnego procesu sądowego (art. 6 EKPC), co uzasadnia wyłączenie sędziego dla zapewnienia niezawisłości i bezstronności sądu.

Czy postanowienie o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziego, wydane z udziałem sędziego, co do którego zachodzą wątpliwości dotyczące powołania, stanowi przeszkodę w ponownym rozpoznaniu wniosku o wyłączenie tego samego sędziego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, nie stanowi przeszkody.

Uzasadnienie

Jeśli postanowienie zostało wydane z udziałem sędziego, co do którego istnieją podobne wątpliwości dotyczące powołania, nie może ono stanowić przeszkody w ponownym rozpoznaniu wniosku o wyłączenie.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Wyłączenie sędziego
Strona wygrywająca
skazani (poprzez obrońcę)

Strony

NazwaTypRola
K.K.osoba_fizycznaskazany
Ł.K.osoba_fizycznaskazany
obrońca skazanychinnewnioskodawca
Sędzia Sądu Najwyższego A.R.innesędzia

Przepisy (5)

Główne

k.p.k. art. 41 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do wyłączenia sędziego z uwagi na wątpliwość co do jego bezstronności.

k.p.k. art. 42 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Określa przesłanki wyłączenia sędziego.

k.p.k. art. 42 § § 4

Kodeks postępowania karnego

Określa przesłanki wyłączenia sędziego.

Pomocnicze

Ustawa o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw

Ustawa z dnia 8 grudnia 2017 r., która wpłynęła na sposób ukształtowania składu KRS i procedurę powoływania sędziów.

k.p.k. art. 439 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Określa bezwzględne przyczyny odwoławcze, w tym wydanie orzeczenia przez nieuprawniony skład.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Procedura powołania sędziego A.R. na urząd, oparta na uchwale KRS ukształtowanej w trybie ustawy z 2017 r., narusza standardy niezawisłości i bezstronności sądu. • Orzekanie przez sędziego powołanego w takim trybie może prowadzić do naruszenia prawa do rzetelnego procesu sądowego (art. 6 EKPC). • Wcześniejsze postanowienie o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania nie stanowi przeszkody w ponownym rozpoznaniu wniosku o wyłączenie, jeśli zostało wydane z udziałem sędziego, co do którego zachodzą podobne wątpliwości.

Godne uwagi sformułowania

brak instytucjonalnych gwarancji niezawisłości i bezstronności • sędzia Sądu Najwyższego powołany na ten urząd w wyniku rekomendacji Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie ustawy z 8 grudnia 2017 r. dotknięte jest bezwzględną przyczyną odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., a w konsekwencji nie zostało wydane przez niezależny i bezstronny sąd ustanowiony ustawą • orzekanie przez sędziego w danej sprawie mogłoby prowadzić do naruszenia standardu z art. 6 ust. 1 EKPC i uznania, że taki skład orzekający w ogóle nie stanowi niezależnego i bezstronnego sądu ustanowionego ustawą • nemo iudex idoneus in propria causa

Skład orzekający

Kazimierz Klugiewicz

przewodniczący

A.R.

sędzia do wyłączenia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie wniosków o wyłączenie sędziów Sądu Najwyższego powołanych w trybie ustawy z 2017 r., ze względu na naruszenie standardów praworządności i rzetelnego procesu sądowego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury powołania sędziów w Polsce po 2017 r. i orzecznictwa dotyczącego statusu Krajowej Rady Sądownictwa.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Sprawa dotyczy fundamentalnych kwestii praworządności, niezawisłości sędziowskiej i rzetelności procesu sądowego, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie w środowisku prawniczym i poza nim.

Sąd Najwyższy wyłącza sędziego! Kluczowa decyzja w sprawie praworządności.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst