IV KO 66/22

Sąd Najwyższy2022-07-06
SNKarnepostępowanie karneWysokanajwyższy
sąd najwyższykasacjawyłączenie sędziegokrajowa rada sądownictwaniezależność sądownictwabezstronnośćart. 439 k.p.k.art. 6 EKPC

Podsumowanie

Sąd Najwyższy uwzględnił wniosek sędziego o wyłączenie go od rozpoznania sprawy kasacyjnej ze względu na tożsamość zarzutów dotyczących sposobu powołania sędziego.

Sędzia Sądu Najwyższego Marek Siwek złożył wniosek o wyłączenie go od rozpoznania sprawy kasacyjnej (sygn. akt IV KK 58/22). Wniosek był uzasadniony tym, że zarzut kasacyjny dotyczący sposobu powołania sędziego sądu niższej instancji, podniesiony przez obrońcę skazanego A. K., w identyczny sposób dotyczy samego sędziego Marka Siwka. Sąd Najwyższy, powołując się na swoje wcześniejsze orzecznictwo, uznał wniosek za zasadny, podkreślając potrzebę utrwalania obrazu sądu jako działającego w warunkach bezstronności oraz standardu niezależnego i bezstronnego sądu ustanowionego ustawą.

Do Sądu Najwyższego wpłynęła kasacja obrońcy skazanego A. K. od wyroku Sądu Okręgowego w C. z dnia 8 października 2021 r. (sygn. akt VII Ka [...]). W kasacji podniesiono zarzut naruszenia art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. poprzez wydanie wyroku przez nienależycie obsadzony skład sądu okręgowego, wskazując na sposób powołania sędzi SSO M. M. przez Prezydenta RP na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej po zmianach w 2017 r. Sprawa pierwotnie przydzielona sędziemu Antoniemu Bojańczykowi, który został wyłączony, następnie trafiła do sędziego Marka Siwka. Sędzia Siwek złożył wniosek o własne wyłączenie, argumentując, że zarzut dotyczący sposobu powołania sędziego sądu niższej instancji w tożsamy sposób dotyczy jego samego. Sąd Najwyższy uznał wniosek za zasadny, odwołując się do utrwalonego orzecznictwa, które wskazuje, że wypowiadanie się sędziego w kwestii zasadności zarzutu dotyczącego trybu powołania innego sędziego, gdy okoliczność ta dotyczy również jego samego, mogłoby być odebrane jako postępowanie nieutrwalające obrazu sądu działającego w warunkach bezstronności. Podkreślono również, że sędzia ulega wyłączeniu, gdy orzekanie mogłoby prowadzić do naruszenia standardu niezależnego i bezstronnego sądu ustanowionego ustawą (art. 6 ust. 1 EKPC). W konsekwencji Sąd Najwyższy postanowił wyłączyć sędziego Marka Siwka od rozpoznania sprawy kasacyjnej o sygn. akt IV KK 58/22.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, sędzia powinien zostać wyłączony.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że wypowiadanie się sędziego w kwestii zasadności zarzutu dotyczącego trybu powołania innego sędziego, gdy okoliczność ta dotyczy również jego samego, może być odebrane jako postępowanie nieutrwalające obrazu sądu działającego w warunkach bezstronności. Ponadto, orzekanie w takiej sytuacji może naruszać standard niezależnego i bezstronnego sądu ustanowionego ustawą (art. 6 ust. 1 EKPC).

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uwzględnienie wniosku o wyłączenie

Strona wygrywająca

sędzia Marek Siwek

Strony

NazwaTypRola
A. K.osoba_fizycznaskazany
Marek Siwekosoba_fizycznasędzia Sądu Najwyższego (wnioskodawca)

Przepisy (3)

Pomocnicze

k.p.k. art. 439 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania karnego

Naruszenie przepisu polegające na wydaniu wyroku przez nienależycie obsadzony skład sądu.

k.k. art. 203

Kodeks karny

k.p.k. art. 41 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Okoliczności uzasadniające wyłączenie sędziego ze względu na wątpliwość co do jego bezstronności.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zarzut kasacyjny dotyczący sposobu powołania sędziego sądu niższej instancji w tożsamy sposób dotyczy sędziego Sądu Najwyższego wnioskującego o wyłączenie. Wypowiadanie się sędziego w kwestii zasadności zarzutu dotyczącego trybu powołania innego sędziego, gdy okoliczność ta dotyczy również jego samego, może być odebrane jako postępowanie nieutrwalające obrazu sądu działającego w warunkach bezstronności. Orzekanie przez sędziego w danej sprawie mogłoby prowadzić do naruszenia standardu z art. 6 ust. 1 EKPC i uznania, że taki skład orzekający w ogóle nie stanowi niezależnego i bezstronnego sądu ustanowionego ustawą.

Godne uwagi sformułowania

w odbiorze społecznym mogłoby być odebrane jako postępienie nie utrwalające obrazu sądu jako działającego w warunkach bezstronności naruszenia standardu z art. 6 ust. 1 EKPC i uznania, że taki skład orzekający w ogóle nie stanowi niezależnego i bezstronnego sądu ustanowionego ustawą

Skład orzekający

Kazimierz Klugiewicz

przewodniczący

Marek Siwek

wnioskodawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie wyłączenia sędziego w sprawach, gdzie zarzuty dotyczące sposobu powołania sędziów dotyczą również orzekającego sędziego SN, w kontekście standardów ETPC i utrwalonego orzecznictwa SN."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej z zarzutami dotyczącymi składu sądu i sposobu powołania sędziów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy kwestii niezależności i bezstronności sądownictwa, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie publiczne i prawnicze, zwłaszcza w kontekście zmian w wymiarze sprawiedliwości.

Sędzia SN sam się wyłączył. Dlaczego?

Sektor

inne

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

SN
Sygn. akt IV KO 66/22
POSTANOWIENIE
Dnia 6 lipca 2022 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Kazimierz Klugiewicz
w sprawie
A. K.
,
skazanego z art. 203 k.k. i in.,
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu,
w dniu 6 lipca 2022 r.,
wniosku sędziego Sądu Najwyższego Marka Siwka o wyłączenie go od udziału w sprawie o sygn akt IV KK 58/22,
p o s t a n o w i ł:
wniosek uwzględnić i wyłączyć sędziego Sądu Najwyższego Marka Siwka od udziału w rozpoznawaniu sprawy kasacyjnej o sygn. akt IV KK 58/22 .
UZASADNIENIE
Do Sądu Najwyższego wpłynęła kasacja obrońcy skazanego A. K. od wyroku Sądu Okręgowego w C. z dnia 8 października 2021 r, sygn. akt VII Ka
[…]
, w której został podniesiony zarzut naruszenia art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. poprzez wydanie zaskarżonego wyroku przez Sąd Okręgowy w nienależycie obsadzonym składzie poprzez udział w wydaniu zaskarżonego wyroku SSO M. M.  Sędzia ta, jak wskazał obrońca w uzasadnieniu kasacji, została powołana na stanowisko sędziego Sądu Okręgowego w C. w dniu 4 lutego 2021 r przez Prezydenta RP na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa, której skład został ukształtowany po zmianach w 2017 r., zgodnie z ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r.
Pierwotnie przemiotowa sprawa została przydzielona do rozpoznania sędziemu Sądu Najwyższego Antoniemu Bojańczykowi, ale postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 28 kwietnia 2022 r., sygn akt IV KO 32/22, sędzia ten został wyłaczony od udziału w jej rozpoznaniu.
Następnie sprawa powyższa została przydzielona do rozpoznaniu sędziemu Sądu Najwyższego Markowi Siwkowi, który pismem z dnia 20 czerwca 2022 r. wniósł o jego wyłączenie od rozpoznania sprawy IV KK 58/22, albowiem podniesiona w kasacji okoliczność związana z powołaniem sędziego Sądu Okręgowego w C. w takim samym stopniu dotyczy jego samego, tj. powołanie na urząd sędziego  na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej  zgodnie z aktualnie obowiazujacymi przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r.
Sąd Najwyższy rozważył, co następuje.
Wniosek jest zasadny.
Trafnie bowiem w orzecnictwie Sądu Najwyższego przyjmuje się, że wypowiadanie się przez sędziego w kwestii zasadności lub bezzasadności zarzutu kasacyjnego odnosnie trybu i sposobu powołania sędziego, który orzekał w sądzie niższej instancji, a która to okolicznośc wręcz w tożsamy sposób dotyczy jego samego „w odbiorze społecznym mogłoby być odebrane jako postępienie nie utrwalające obrazu sądu jako działającego w warunkach bezstronności” (postanowienie z dnia 3 listopada 2021 r., IV KO 86/21). Wskazuje się również, że sędzia ulega wyłączeniu, nie tylko wówczas, gdy istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie (art. 41 § 1 k.k.), ale również w sytuacji,  gdy orzekanie przez sędziego w danej sprawie mogłoby  prowadzić do naruszenia standardu z art. 6 ust. 1 EKPC i uznania, że taki skład orzekający w ogóle nie stanowi niezależnego i bezstronnego sądu ustanowionego ustawą (postanowienia: z dnia 13 października 2021 r., II KO 30/21; z dnia 28 kwietnia 2022 r., IV KO 32/22; z dnia 17 marca 2022 r., II KO 12/22).
Mając zatem na uwadze treść zarzutu podniesionego w kasacji obrońcy A. K. oraz argumentcję zawartą we wniosku sędziego Sądu Najwyższego Marka Siwka, należało wniosek sędziego uwzględnić i wyłączyć go od rozpoznania sprawy kasacyjnej o sygnaturze IV KK 58/22.
Z tych względu orzeczono jak w postanowieniu.
[as]

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę