II KK 570/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła wniosku M.G. o zadośćuczynienie za niewątpliwie niesłuszne tymczasowe aresztowanie. Sąd Okręgowy w Siedlcach zasądził 150 000 zł, jednak Sąd Apelacyjny w Lublinie obniżył tę kwotę do 80 000 zł, zasądzając jednocześnie odsetki ustawowe od dnia uprawomocnienia się wyroku sądu okręgowego. Pełnomocnik wnioskodawcy wniósł kasację, zarzucając m.in. naruszenie art. 552 § 4 k.p.k. poprzez przyznanie niewystarczającej kwoty, obrazę art. 362 k.c. w kwestii przyczynienia się do krzywdy oraz naruszenie art. 170 § 1 pkt 3 i 5 k.p.k. poprzez oddalenie wniosków dowodowych. Prokurator Okręgowy w Siedlcach wniósł o oddalenie kasacji. Sąd Najwyższy, rozpoznając sprawę w trybie art. 535 § 3 k.p.k., uznał kasację za oczywiście bezzasadną. Podkreślono, że kasacja może być wniesiona tylko z powodu uchybień wymienionych w art. 439 k.p.k. lub innego rażącego naruszenia prawa, które mogło mieć istotny wpływ na treść orzeczenia. Sąd Najwyższy stwierdził, że zarzuty kasacji sprowadzały się głównie do polemiki z argumentacją sądów niższych instancji i odmiennej oceny wysokości zadośćuczynienia. Ustalenie kwoty „odpowiedniego” zadośćuczynienia należy do swobodnego uznania sędziowskiego, a przyznane 80 000 zł nie było symboliczne ani rażąco niewspółmierne. Sąd Najwyższy nie dopatrzył się rażącego naruszenia prawa, które mogłoby mieć istotny wpływ na treść orzeczenia, w szczególności w odniesieniu do oddalonych wniosków dowodowych czy kwestii przyczynienia się wnioskodawcy do powstania lub zwiększenia krzywdy. W konsekwencji kasację oddalono, a wnioskodawcę zwolniono od kosztów sądowych.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUstalanie wysokości zadośćuczynienia za niesłuszne tymczasowe aresztowanie, kontrola kasacyjna w sprawach o zadośćuczynienie, dopuszczalność dowodów w sprawach o zadośćuczynienie.
Orzeczenie dotyczy specyficznych okoliczności sprawy i nie stanowi przełomu w orzecznictwie.
Zagadnienia prawne (3)
Czy przyznana kwota zadośćuczynienia za niewątpliwie niesłuszne tymczasowe aresztowanie jest adekwatna do doznanej krzywdy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, przyznana kwota 80 000 zł jest adekwatna i nie ma charakteru symbolicznego.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że ustalenie wysokości zadośćuczynienia należy do swobodnego uznania sędziowskiego, a przyznana kwota uwzględniała długość aresztowania, sytuację osobistą wnioskodawcy, cierpienia psychiczne i fizyczne, a także nie miała charakteru symbolicznego.
Czy oddalenie wniosków dowodowych (np. o opinię psychologa) przez sądy niższych instancji stanowiło rażące naruszenie prawa procesowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, oddalenie wniosków dowodowych było uzasadnione i nie miało istotnego wpływu na treść orzeczenia.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że opinia psychologiczna po 18 latach od aresztowania nie byłaby miarodajna, a inne wnioski dowodowe dotyczyły okoliczności nieistotnych dla rozstrzygnięcia sprawy.
Czy przyznanie się wnioskodawcy do zarzucanych czynów stanowiło przyczynienie się do powstania lub zwiększenia krzywdy w rozumieniu art. 362 k.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, przyznanie się do winy mogło wpłynąć na decyzję o zastosowaniu tymczasowego aresztowania.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że przyznanie się wnioskodawcy do popełnienia zarzucanych mu czynów wzmocniło prawdopodobieństwo jego sprawstwa, co miało znaczenie przy stosowaniu środka zapobiegawczego.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M.G. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| Skarb Państwa | organ_państwowy | odpowiedzialny za wypłatę zadośćuczynienia |
Przepisy (12)
Główne
k.p.k. art. 552 § 4
Kodeks postępowania karnego
Podstawa do zasądzenia zadośćuczynienia za niewątpliwie niesłuszne tymczasowe aresztowanie.
k.c. art. 445 § 1
Kodeks cywilny
Podstawa do zasądzenia zadośćuczynienia za doznaną krzywdę.
k.c. art. 445 § 2
Kodeks cywilny
Określa, że zadośćuczynienie powinno być "odpowiednie".
k.p.k. art. 523 § 1
Kodeks postępowania karnego
Określa przesłanki dopuszczalności kasacji (rażące naruszenie prawa).
k.p.k. art. 535 § 3
Kodeks postępowania karnego
Umożliwia rozpoznanie kasacji na posiedzeniu bez udziału stron w przypadku oczywistej bezzasadności.
Pomocnicze
k.c. art. 362
Kodeks cywilny
Dotyczy przyczynienia się poszkodowanego do powstania lub zwiększenia szkody.
k.p.k. art. 170 § 1
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy oddalania wniosków dowodowych.
k.p.k. art. 439
Kodeks postępowania karnego
Bezwzględne podstawy kasacyjne.
k.p.k. art. 433 § 2
Kodeks postępowania karnego
Obowiązek sądu odwoławczego do rozpoznania zarzutów apelacji.
k.p.k. art. 457 § 3
Kodeks postępowania karnego
Obowiązek sądu odwoławczego do ustosunkowania się do zarzutów apelacji.
k.p.k. art. 624 § 1
Kodeks postępowania karnego
Podstawa do zwolnienia od kosztów sądowych.
k.p.k. art. 637a
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy kosztów w postępowaniu kasacyjnym.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Kasacja jest oczywiście bezzasadna, gdyż przyznana kwota zadośćuczynienia nie jest symboliczna i została ustalona z uwzględnieniem wszystkich istotnych okoliczności. • Ustalenie wysokości zadośćuczynienia należy do swobodnego uznania sędziowskiego i nie podlega kontroli kasacyjnej, chyba że doszło do rażącego naruszenia prawa. • Oddalenie wniosków dowodowych było uzasadnione i nie miało istotnego wpływu na treść orzeczenia. • Przyznanie się do winy mogło mieć wpływ na zastosowanie tymczasowego aresztowania, co uzasadnia miarkowanie zadośćuczynienia.
Odrzucone argumenty
Kwota zadośćuczynienia jest niewystarczająca do zrekompensowania doznanej krzywdy. • Sądy niższych instancji naruszyły przepisy postępowania i prawa materialnego, oddalając wnioski dowodowe i błędnie oceniając wysokość zadośćuczynienia. • Przyczynienie się wnioskodawcy do powstania lub zwiększenia krzywdy zostało błędnie ustalone.
Godne uwagi sformułowania
kasacja oczywiście bezzasadna • ustalenie, jaka kwota w konkretnych okolicznościach danej sprawy jest „odpowiednia”, z istoty należy do sfery swobodnego uznania sędziowskiego • w ramach kontroli kasacyjnej nie jest natomiast możliwe wkraczanie w sferę swobodnego uznania sędziowskiego • zadośćuczynienie przyznane na rzecz M.G. takich cech nie nosi [cech rażącego naruszenia] • nie można mieć pewności, iż zaprzeczenie przez wnioskodawcę przedstawionym mu zarzutom spowodowałoby odstąpienie od stosowania tymczasowego aresztowania, to jednak przyznanie się wnioskodawcy do popełnienia zarzucanych mu czynów, nie było obojętne z punktu widzenia przesłanek zastosowania tego środka zapobiegawczego
Skład orzekający
Stanisław Stankiewicz
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalanie wysokości zadośćuczynienia za niesłuszne tymczasowe aresztowanie, kontrola kasacyjna w sprawach o zadośćuczynienie, dopuszczalność dowodów w sprawach o zadośćuczynienie."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych okoliczności sprawy i nie stanowi przełomu w orzecznictwie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy zadośćuczynienia za niesłuszne tymczasowe aresztowanie, co jest tematem budzącym zainteresowanie ze względu na wagę wolności obywatelskich i potencjalne błędy systemu prawnego. Analiza argumentów i rozstrzygnięcia Sądu Najwyższego jest pouczająca dla prawników.
“Sąd Najwyższy o zadośćuczynieniu za areszt: 80 000 zł to nie symbol, ale adekwatna rekompensata?”
Dane finansowe
WPS: 600 000 PLN
zadośćuczynienie: 80 000 PLN
koszty zastępstwa procesowego: 384 PLN
koszty zastępstwa procesowego: 240 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.