II KK 569/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła kasacji wniesionej przez prokuratora od wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie, który podwyższył kwotę zadośćuczynienia za niesłuszne zatrzymanie z 15 000 zł do 21 000 zł. Prokurator zarzucił sądowi apelacyjnemu rażące naruszenie przepisów prawa procesowego i materialnego, w szczególności art. 358¹ § 3 k.c., twierdząc, że sąd wyszedł poza granice apelacji i dokonał nieuprawnionej waloryzacji świadczenia z urzędu, uwzględniając zmianę siły nabywczej pieniądza w okresie oczekiwania na rozpoznanie sprawy. Sąd Najwyższy, rozpoznając kasację, uznał ją za oczywiście bezzasadną. Sąd Najwyższy wyjaśnił, że art. 358¹ § 3 k.c. dotyczy wyłącznie zobowiązań pieniężnych sensu stricto i nie ma zastosowania do zobowiązań odszkodowawczych. Podkreślono jednak, że sąd apelacyjny nie zastosował tego przepisu, a jego rozstrzygnięcie było oparte na art. 363 § 2 k.c., który stanowi, że wysokość odszkodowania powinna być ustalona według cen z daty ustalenia odszkodowania, chyba że szczególne okoliczności wymagają przyjęcia innej daty. Sąd Najwyższy przyjął, że ten przepis ma szersze zastosowanie i obejmuje również zadośćuczynienie za krzywdę, co pozwala na uwzględnienie zmiany wartości pieniądza między zdarzeniem a wyrokowaniem. Sąd odwoławczy, podwyższając kwotę zadośćuczynienia, dostosował ją do aktualnego poziomu życia społeczeństwa, co było uzasadnione zmianą przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia. W związku z tym, że prokurator nie wykazał rażącego naruszenia prawa, kasacja została oddalona, a koszty postępowania kasacyjnego obciążono Skarb Państwa.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie, że art. 363 § 2 k.c. ma zastosowanie do waloryzacji zadośćuczynienia za krzywdę, uwzględniając zmiany wartości pieniądza.
Dotyczy konkretnego stanu faktycznego i sposobu ustalania zadośćuczynienia przez sądy niższych instancji.
Zagadnienia prawne (2)
Czy sąd apelacyjny, podwyższając kwotę zadośćuczynienia za krzywdę, naruszył przepisy prawa procesowego i materialnego, w tym art. 358¹ § 3 k.c., dokonując nieuprawnionej waloryzacji świadczenia z urzędu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd apelacyjny prawidłowo zastosował art. 363 § 2 k.c. do waloryzacji świadczenia, a nie art. 358¹ § 3 k.c.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że art. 358¹ § 3 k.c. dotyczy zobowiązań pieniężnych sensu stricto, a nie zobowiązań odszkodowawczych. W przypadku zadośćuczynienia za krzywdę właściwym przepisem jest art. 363 § 2 k.c., który pozwala na ustalenie wysokości odszkodowania według cen z daty ustalenia świadczenia, uwzględniając zmiany wartości pieniądza.
Czy art. 363 § 2 k.c. ma zastosowanie do ustalenia wysokości zadośćuczynienia pieniężnego za krzywdę?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, art. 363 § 2 k.c. ma zastosowanie do zadośćuczynienia pieniężnego za krzywdę.
Uzasadnienie
Doktryna i judykatura zgodnie przyjmują, że art. 363 § 2 k.c. ma szersze znaczenie i dotyczy określenia wartości dóbr i usług, uwzględniając zmiany wartości pieniądza między zdarzeniem a wykonaniem zobowiązania, w tym zadośćuczynienia za krzywdę.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| K. Ł. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| Skarb Państwa | organ_państwowy | pozwany |
| Prokurator | organ_państwowy | skarżący |
Przepisy (9)
Główne
k.c. art. 445 § 1
Kodeks cywilny
Określa, że suma pieniężna przyznana tytułem zadośćuczynienia powinna być odpowiednia.
k.c. art. 363 § 2
Kodeks cywilny
Stanowi podstawę do ustalenia wysokości odszkodowania według cen z daty ustalenia odszkodowania, co ma zastosowanie również do zadośćuczynienia za krzywdę w celu uwzględnienia zmian wartości pieniądza.
Pomocnicze
k.p.k. art. 535 § 3
Kodeks postępowania karnego
k.c. art. 358¹ § 3
Kodeks cywilny
Dotyczy wyłącznie zobowiązań pieniężnych sensu stricto, nie ma zastosowania do zadośćuczynienia za krzywdę.
k.c. art. 445 § 2
Kodeks cywilny
k.p.k. art. 433 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 440
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 457 § 3
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 424 § 1
Kodeks postępowania karnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sąd Najwyższy uznał, że art. 363 § 2 k.c. jest właściwą podstawą do waloryzacji zadośćuczynienia za krzywdę, uwzględniając zmiany wartości pieniądza. • Prokurator nie wykazał rażącego naruszenia prawa, które mogłoby mieć istotny wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia.
Odrzucone argumenty
Zarzut prokuratora, że sąd apelacyjny naruszył art. 358¹ § 3 k.c. poprzez nieuprawnioną waloryzację zadośćuczynienia z urzędu.
Godne uwagi sformułowania
waloryzacja sądowa odnosi się wyłącznie do zobowiązań pieniężnych sensu stricto • zasada waloryzacji przewidziana w art. 358¹ § 3 k.c., może mieć zastosowanie jedynie do zobowiązań pieniężnych w ścisłym tego słowa znaczeniu • Do zobowiązań pieniężnych sensu stricto nie zaliczają się zobowiązania odszkodowawcze wynikające z czynów niedozwolonych • art. 363 § 2 k.c. ma szersze znaczenie. Przepis ten dotyczy bowiem określenia wartości wszystkich dóbr i usług oraz wyraża ogólną zasadę, że przy tzw. zobowiązaniach niepieniężnych ze świadczeniem pieniężnym, należy uwzględniać zmiany wartości pieniądza • nie ma żadnych podstaw, aby z pojęcia „odszkodowanie” (art. 363 § 2 k.c.) wyłączyć odszkodowanie w postaci zadośćuczynienia pieniężnego za krzywdę - art. 445 § 1 k.c.
Skład orzekający
Dariusz Świecki
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie, że art. 363 § 2 k.c. ma zastosowanie do waloryzacji zadośćuczynienia za krzywdę, uwzględniając zmiany wartości pieniądza."
Ograniczenia: Dotyczy konkretnego stanu faktycznego i sposobu ustalania zadośćuczynienia przez sądy niższych instancji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Orzeczenie wyjaśnia istotną kwestię prawną dotyczącą waloryzacji zadośćuczynienia, co jest ważne dla praktyków prawa cywilnego i osób dochodzących odszkodowań.
“Czy zadośćuczynienie za krzywdę można waloryzować? Sąd Najwyższy wyjaśnia kluczowy przepis!”
Dane finansowe
zadośćuczynienie: 21 000 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.