II KK 564/23

Sąd Najwyższy2024-02-21
SNKarnepostępowanie karneWysokanajwyższy
sąd najwyższykasacjawyłączenie sędziegokrajowa rada sądownictwanienależyta obsada sąduuchwała SNart. 439 k.p.k.

Sąd Najwyższy wyłączył sędziego M. B. od udziału w sprawie karnej II KK 564/23, opierając się na uchwale łączącej Izby SN dotyczącej nienależytej obsady sądu w przypadku sędziów powołanych na wniosek KRS ukształtowanej ustawą z 2017 r.

Obrońca skazanego S. Z. złożył wniosek o wyłączenie sędziego M. B. od udziału w sprawie karnej II KK 564/23, argumentując to wadliwym powołaniem sędziego do Sądu Najwyższego. Sąd Najwyższy uznał wniosek za zasadny, powołując się na uchwałę łącznej Izby SN z 2020 r., która stanowi, że nienależyta obsada sądu zachodzi, gdy w składzie orzeka osoba powołana na urząd sędziego SN na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej ustawą z 2017 r. W związku z tym sędzia M. B. został wyłączony od udziału w sprawie.

Do Sądu Najwyższego wpłynęła kasacja obrońcy skazanego S. Z. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Lublinie, który zmieniał wyrok Sądu Okręgowego w Siedlcach. W trakcie postępowania obrońca złożył wniosek o wyłączenie od orzekania sędziego M. B., wskazując na okoliczności związane z powołaniem tej sędzi do Sądu Najwyższego w następstwie rekomendacji Krajowej Rady Sądownictwa, która została ukształtowana ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r. Sąd Najwyższy, rozpatrując wniosek, uznał go za zasadny. Podstawą rozstrzygnięcia była uchwała składu połączonych Izb Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r. (sygn. akt BSA I-4110-1/20), która stwierdza, że nienależyta obsada sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. zachodzi również wtedy, gdy w składzie sądu bierze udział osoba powołana na urząd sędziego Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. Sąd Najwyższy podkreślił, że wskazana uchwała stanowi zasadę wiążącą wszystkie składy Sądu Najwyższego. W związku z tym, postępowanie prowadzone przez sąd w składzie z udziałem sędziego M. B. byłoby obciążone wadą traktowaną jako bezwzględna przyczyna odwoławcza, co czyniło koniecznym uwzględnienie wniosku o wyłączenie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, udział sędziego powołanego na urząd sędziego Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r. stanowi nienależytą obsadę sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy oparł się na uchwale łącznej Izby SN z 2020 r., która jednoznacznie stwierdza, że taka sytuacja jest bezwzględną przyczyną odwoławczą.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

wyłączenie sędziego

Strona wygrywająca

S. Z. (oskarżony)

Strony

NazwaTypRola
S. Z.osoba_fizycznaoskarżony
M. B.innesędzia
R. W.innesędzia

Przepisy (5)

Główne

k.p.k. art. 41 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 42 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 439 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Nienależyta obsada sądu zachodzi także wtedy, gdy w składzie sądu bierze udział osoba powołana na urząd sędziego Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r.

Pomocnicze

k.k. art. 148 § § 1

Kodeks karny

Ustawa o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sędzia M. B. został powołany do Sądu Najwyższego w następstwie rekomendacji Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej ustawą z 2017 r., co zgodnie z uchwałą SN stanowi nienależytą obsadę sądu.

Godne uwagi sformułowania

nienależyta obsada sądu w rozumieniu art. 439§1 pkt 2 k.p.k. zachodzi także wtedy, gdy w składzie sądu bierze udział osoba powołana na urząd sędziego Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017r. postępowanie prowadzone przez sąd w takim składzie byłoby obciążone wadą traktowaną na gruncie wykładni przyjętej w wyżej wskazanej uchwale, jako bezwzględna przyczyna odwoławcza z art. 439§1 pkt 2 k.p.k.

Skład orzekający

Jerzy Grubba

przewodniczący

M. B.

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie wniosków o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego w sprawach, gdzie skład sądu budzi wątpliwości co do zgodności z prawem powołania sędziów na podstawie przepisów o Krajowej Radzie Sądownictwa z 2017 r."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji powołania sędziów SN na podstawie przepisów o KRS z 2017 r. i uchwały łącznej Izb SN z 2020 r.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy kwestii ustrojowych związanych z funkcjonowaniem Sądu Najwyższego i Krajowej Rady Sądownictwa, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie w środowisku prawniczym i szerszej opinii publicznej.

Sędzia Sądu Najwyższego wyłączony z orzekania. Kluczowa uchwała SN o składzie sądu.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
II KK 564/23
POSTANOWIENIE
Dnia 21 lutego 2024 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Jerzy Grubba
w sprawie
S. Z.
oskarżonego z art. 148§1 k.k.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej
na posiedzeniu w dniu 21 lutego 2024r.
wniosku obrońcy skazanego o wyłączenie od udziału w sprawie SSN M. B.
na podstawie art. 41§1 k.p.k. i art. 42§1 k.p.k.
postanowił:
wyłączyć sędziego Sądu Najwyższego M. B.
od udziału w sprawie S. Z., prowadzonej w Sądzie Najwyższym pod sygn. akt II KK 564/23.
UZASADNIENIE
Do Sądu Najwyższego wpłynęła kasacja obrońcy skazanego
S. Z.
od wyroku Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 30 marca 2023r. (sygn. akt II AKa 262/21), zmieniającego wyrok Sądu Okręgowego w Siedlcach z dnia 17 maja 2021r., sygn. akt II K 91/20.
W dniu 13 lutego 2024r., obrońca oskarżonego złożył wniosek o wyłączenie od orzekania w przedmiotowej sprawie sędzi
M. B. (wcześniej, od udziału w niniejszej sprawie wyłączony został sędzia R. W.– przy czym w jego przypadku wniosek o jego wyłączenie opierał się na identycznych podstawach co obecnie rozpatrywany)
.
Uzasadniając wniosek obrońca odwołał się przede wszystkim do okoliczności związanych z powołaniem wskazanej Sędzi do orzekania w Sądzie Najwyższym w następstwie rekomendacji udzielonej przez Krajową Radę Sądownictwa w składzie, który został ukształtowany ustawą z dnia 8 grudnia 2017r. (Dz. U. z 2018r., poz. 3).
Sąd Najwyższy zważył co następuje:
Złożony przez obrońcę wniosek o wyłączenie od udziału w rozpoznaniu sprawy zawisłej w Sądzie Najwyższym pod sygn. akt II KK 564/23 sędziego SN M.B. jest zasadny.
Rozważania w niniejszej sprawie w istocie ograniczyć należy do stwierdzenia, że zgodnie z pkt 1 uchwały składu połączonych Izb: Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020r., sygn. akt BSA I-4110-1/20 „
nienależyta obsada sądu w rozumieniu art. 439§1 pkt 2 k.p.k. zachodzi także wtedy, gdy w składzie sądu bierze udział osoba powołana na urząd sędziego Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2018r., poz. 3)
”.
Uchwała ta w swej treści stanowi zasadę wiążącą wszystkie składy Sądu Najwyższego (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 16 września 2021r., sygn. akt I KZ 29/21, OSNK 2021, z. 10, poz. 41).
Wyżej wskazana okoliczność czyni koniecznym uznanie za zasadny złożony przez obrońcę wniosek, gdyż
postępowanie prowadzone przez sąd w takim składzie byłoby obciążone wadą traktowaną na gruncie wykładni przyjętej
w wyżej wskazanej uchwale, jako bezwzględna przyczyna odwoławcza z art. 439§1 pkt 2 k.p.k. Z oczywistych względów do takich sytuacji dopuszczać nie można.
Wskazane okoliczności jednoznacznie przemawiają zatem za uwzględnieniem wniosku.
Kierując się przedstawionymi względami, Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie.
[PGW]
[ał]
‎

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI