Orzeczenie · 2025-02-14

II KK 562/24

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2025-02-14
SNKarnepostępowanie karneWysokanajwyższy
wyłączenie sędziegobezstronnośćniezależność sąduKRSnominacja sędziowskakasacjaKodeks postępowania karnegoart. 41 k.p.k.art. 6 EKPC

Wniosek o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego S.S. od udziału w sprawie o sygn. akt II KK 562/24 został złożony przez skazanego D.K. Argumentacja wniosku opierała się na udziale sędziego S.S. w procedurze nominacyjnej prowadzonej z udziałem Krajowej Rady Sądownictwa, której skład został ukształtowany na mocy ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. Skazany wskazał, że powołanie na stanowisko sędziego Sądu Najwyższego w tym trybie stanowiło podstawę do wznowienia postępowania kasacyjnego. Sąd Najwyższy, rozpoznając wniosek, stwierdził jego zasadność. Uzasadnienie opierało się na wykładni art. 41 § 1 k.p.k., zgodnie z którą sędzia ulega wyłączeniu, gdy istnieją okoliczności mogące wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności. Sąd odwołał się do aktualnego orzecznictwa Sądu Najwyższego, Trybunału Sprawiedliwości UE oraz Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, podkreślając konieczność zapewnienia skutecznej ochrony prawa do rozpoznania sprawy przez niezależny i bezstronny sąd. Wskazano, że wadliwość procedury nominacyjnej, w tym udział organu nominacyjnego ukształtowanego ustawą z 2017 r., może prowadzić do nienależytej obsady sądu, co stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą. W związku z tym, że strona dostrzegła wady w procedurze powołania sędziego, które mogą naruszać standardy konstytucyjne i europejskie, wniosek o wyłączenie sędziego został uznany za uzasadniony.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Uzasadnienie wyłączenia sędziego ze względu na wadliwość procedury nominacyjnej i naruszenie standardów niezależności i bezstronności sądu, w tym powołanie na podstawie ustawy o KRS z 2017 r.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji wadliwej procedury nominacyjnej sędziów Sądu Najwyższego.

Zagadnienia prawne (1)

Czy istnieją okoliczności uzasadniające wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego od udziału w sprawie ze względu na wątpliwości co do jego bezstronności, wynikające z procedury nominacyjnej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, wniosek o wyłączenie sędziego jest zasadny.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że udział sędziego powołanego na stanowisko w procedurze z udziałem Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej ustawą z 2017 r. może budzić uzasadnione wątpliwości co do jego bezstronności, co jest podstawą do wyłączenia na podstawie art. 41 § 1 k.p.k., zgodnie z orzecznictwem krajowym i europejskim.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Wyłączenie sędziego
Strona wygrywająca
D.K.

Strony

NazwaTypRola
D.K.osoba_fizycznaskazany
S.S.osoba_fizycznasędzia

Przepisy (3)

Główne

k.p.k. art. 41 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Sędzia ulega wyłączeniu, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Wykładnia powinna zapewniać skuteczną ochronę prawa do rozpoznania sprawy przez niezależny i bezstronny sąd, w tym kontrolę standardu niezależności i bezstronności gwarantowanego przez Konstytucję RP, Kartę Praw Podstawowych UE oraz EKPC.

Pomocnicze

k.p.k. art. 42 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Ustawa o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw

Ustawa z dnia 8 grudnia 2017 r., która ukształtowała skład Krajowej Rady Sądownictwa, a jej stosowanie w procedurze nominacyjnej było podstawą wniosku o wyłączenie.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Udział sędziego w procedurze nominacyjnej z udziałem Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej ustawą z 2017 r. może wywoływać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności. • Wykładnia art. 41 § 1 k.p.k. powinna zapewniać skuteczną ochronę prawa do rozpoznania sprawy przez niezależny i bezstronny sąd, w tym kontrolę standardów konstytucyjnych i europejskich. • Nienależyta obsada sądu, wynikająca z wadliwej procedury nominacyjnej, stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą.

Godne uwagi sformułowania

sytuacja taka zaistniała w niniejszej sprawie • wykładni art. 41 § 1 k.p.k. należy dokonywać w taki sposób, aby zapewnić skuteczną ochronę prawa strony do rozpoznania konkretnej sprawy przez niezależny i bezstronny sąd • ryzyka nieprawidłowej obsady sądu uzasadnione jest zastosowanie instytucji wyłączenia sędziego • nie budzi wątpliwości, że sędzia S.S. na stanowisko sędziego Sądu Najwyższego został powołany na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa w składzie określonym przywołaną wcześniej ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r. • nienależyta obsada sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. zachodzi także wtedy, gdy w składzie sądu bierze udział osoba powołana na urząd sędziego Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r.

Skład orzekający

Piotr Mirek

przewodniczący

S.S.

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie wyłączenia sędziego ze względu na wadliwość procedury nominacyjnej i naruszenie standardów niezależności i bezstronności sądu, w tym powołanie na podstawie ustawy o KRS z 2017 r."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wadliwej procedury nominacyjnej sędziów Sądu Najwyższego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Orzeczenie dotyczy fundamentalnych kwestii praworządności, niezależności sądownictwa i wpływu procedur nominacyjnych na bezstronność sędziów, co jest tematem o dużym znaczeniu publicznym i prawniczym.

Sąd Najwyższy wyłącza sędziego. Kluczowa decyzja w sprawie praworządności i niezależności sądownictwa.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst