II KK 56/25
Podsumowanie
Sąd Najwyższy uchylił wyrok nakazowy sądu rejonowego z powodu braku podpisu sędziego i umorzył postępowanie z uwagi na przedawnienie karalności wykroczenia.
Sąd Rejonowy wydał wyrok nakazowy skazujący O.I. za jazdę pod wpływem alkoholu, wymierzając grzywnę i zakaz prowadzenia pojazdów. Wyrok uprawomocnił się bez sprzeciwu. Prokurator Generalny wniósł kasację, zarzucając rażące naruszenie przepisów przez brak podpisu sędziego pod wyrokiem nakazowym. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną, uchylił zaskarżony wyrok i umorzył postępowanie, wskazując zarówno na wadę formalną (brak podpisu), jak i na ustanie karalności wykroczenia z powodu upływu terminu przedawnienia.
Sąd Rejonowy dla Warszawy-Żoliborza w Warszawie wydał wyrok nakazowy wobec O.I., uznając go winnym popełnienia wykroczenia z art. 87 § 1 k.w. (jazda pod wpływem alkoholu) oraz orzekając karę grzywny w wysokości 1500 zł i zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych na okres 1 roku. Wyrok uprawomocnił się z powodu braku sprzeciwu. Prokurator Generalny wniósł kasację, podnosząc zarzut rażącego naruszenia przepisów postępowania, a konkretnie art. 113 k.p.k. w zw. z art. 38 § 1 k.p.w., polegającego na niepodpisaniu wyroku nakazowego przez sędziego. Sąd Najwyższy, rozpoznając sprawę w trybie uproszczonym, uznał kasację za oczywiście zasadną. Stwierdzono, że brak podpisu sędziego pod wyrokiem nakazowym stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 104 § 1 pkt 2 k.p.w., skutkującą koniecznością uchylenia orzeczenia. Dodatkowo, Sąd Najwyższy zauważył, że czyn przypisany obwinionemu popełniony został 3 listopada 2019 r., a zatem karalność wykroczenia ustała z dniem 3 listopada 2022 r. z uwagi na upływ 3-letniego okresu przedawnienia. W związku z tym, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i umorzył postępowanie na podstawie art. 5 § 1 pkt 4 k.p.w. z uwagi na ustanie karalności, obciążając jednocześnie Skarb Państwa kosztami postępowania.
Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.
SprawdźZagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, brak podpisu sędziego pod wyrokiem nakazowym stanowi bezwzględną przyczynę uchylenia orzeczenia.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że brak podpisu sędziego pod wyrokiem nakazowym jest rażącym naruszeniem art. 113 k.p.k. (mającego zastosowanie w sprawach o wykroczenia na mocy art. 38 § 1 k.p.w.) i stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą określoną w art. 104 § 1 pkt 2 k.p.w., obligującą do uchylenia zaskarżonego wyroku.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylenie i umorzenie
Strona wygrywająca
obwiniony O.I.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| O.I. | osoba_fizyczna | obwiniony |
Przepisy (16)
Główne
k.w. art. 87 § § 1
Kodeks wykroczeń
Dotyczy prowadzenia pojazdu w stanie po użyciu alkoholu.
Prd art. 45 § ust. 1 pkt 1
Ustawa Prawo o ruchu drogowym
Określa, że wykroczenia określone w art. 86-94a k.w. są wykroczeniami drogowymi.
k.p.k. art. 113
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy stosowania przepisów k.p.k. w postępowaniu w sprawach o wykroczenia.
k.p.w. art. 38 § § 1
Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia
Określa, że do postępowania w sprawach o wykroczenie stosuje się odpowiednio przepisy k.p.k.
k.p.w. art. 104 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia
Wskazuje bezwzględne przyczyny uchylenia orzeczenia, w tym brak podpisu.
k.p.w. art. 5 § § 1 pkt 4
Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia
Określa, że postępowanie umarza się m.in. w razie ustania karalności czynu.
k.w. art. 45 § § 1
Kodeks wykroczeń
Określa termin przedawnienia karalności wykroczenia.
Pomocnicze
k.w. art. 24 § § 1 i 3
Kodeks wykroczeń
Dotyczy wymiaru kary grzywny.
k.w. art. 28 § § 2
Kodeks wykroczeń
Dotyczy orzekania zakazu prowadzenia pojazdów.
k.w. art. 29 § § 1 i 3
Kodeks wykroczeń
Dotyczy orzekania zakazu prowadzenia pojazdów.
k.w. art. 87 § § 3
Kodeks wykroczeń
Dotyczy zaliczenia okresu zatrzymania prawa jazdy na poczet zakazu.
k.w. art. 29 § § 4
Kodeks wykroczeń
Dotyczy zaliczenia okresu zatrzymania prawa jazdy na poczet zakazu.
k.p.k. art. 535 § § 5
Kodeks postępowania karnego
Umożliwia rozpoznanie kasacji w trybie uproszczonym.
k.p.w. art. 112
Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia
Dotyczy rozpoznania kasacji.
k.p.w. art. 15 § § 4
Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia
Umożliwia rozpoznanie sprawy w składzie jednoosobowym.
k.w. art. 45 § § 2
Kodeks wykroczeń
Dotyczy sytuacji, gdy okres przedawnienia upłynął przed wydaniem orzeczenia.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak podpisu sędziego pod wyrokiem nakazowym jako bezwzględna przyczyna odwoławcza. Ustanie karalności wykroczenia z powodu upływu terminu przedawnienia.
Godne uwagi sformułowania
rażące naruszenie przepisów postępowania bezwzględna przyczyna uchylenia orzeczenia ustanie karalności wykroczenia najdłuższy możliwy 3- letni okres przedawnienia wykroczenia
Skład orzekający
Małgorzata Bednarek
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Wskazanie na bezwzględne przyczyny uchylenia orzeczenia (brak podpisu) oraz na skutki upływu terminu przedawnienia w sprawach o wykroczenia."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury wydawania wyroków nakazowych i przedawnienia wykroczeń.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak istotne są formalne wymogi procesowe (podpis sędziego) i jak konsekwencje może mieć upływ czasu (przedawnienie), nawet w sprawach o wykroczenia.
“Wyrok bez podpisu i przedawnione wykroczenie – Sąd Najwyższy umarza postępowanie.”
Sektor
transport
Masz pytanie dotyczące tej sprawy?
Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
SN II KK 56/25 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 13 marca 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Małgorzata Bednarek w sprawie O.I. obwinionego z art. 87 § 1 k.w. w zw. z art. 45 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20.06.1997 r. Prawo o ruchu drogowym po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 13 marca 2025 r., w trybie art. 535 § 5 k.p.k. kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego na korzyść obwinionego od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego dla Warszawy-Żoliborza w Warszawie z 20 lutego 2020 r., sygn. akt III W 1468/19 1. uchyla zaskarżony wyrok i na podstawie art. 5 § 1 pkt 8 k.p.w. umarza postępowanie; 2. kosztami postępowania w sprawie obciąża Skarb Państwa. UZASADNIENIE Sąd Rejonowy dla Warszawy- Żoliborza w Warszawie wyrokiem nakazowym z 20 lutego 2020 r. sygn. akt III W 1468/19 uznał obwinionego O.I. za winnego tego, że w dniu 3 listopada 2019 r. ok. godz. 08:25 w W. na drodze publicznej w ruchu lądowym na ul. P., będąc w stanie po użyciu alkoholu (0.17 mg/1; 0.16 mg/1) kierował samochodem marki M. o nr rej. (…), tj. wykroczenia z art. 87 § 1 k.w. w zw. z art. 45 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym, za co na podstawie art. 87 § 1 k.w. w zw. z art. 24 § 1 i 3 k.w. wymierzył mu karę grzywny w wysokości 1 500 złotych. Na podstawie art. 28 § 2 k.w. i art. 29 § 1 i 3 k.w. w zw. z art. 87 § 3 k.w. orzekł wobec obwinionego zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 1 roku, na poczet którego, na mocy art. 87 § 3 k.w. w zw. z art. 29 § 4 k.w. zaliczył obwinionemu okres zatrzymania prawa jazdy. Wobec braku sprzeciwu uprawnionych stron, wyrok uprawomocnił się 26 marca 2020 r. Kasację od wyroku złożył Prokurator Generalny i zarzucił rozstrzygnięciu; rażące i mające istotny wpływ na treść orzeczenia naruszenie przepisów postępowania, a mianowicie art. 113 k.p.k. w zw. z art. 38 § 1 in fine k.p.w., polegające na niepodpisaniu wyroku nakazowego przez sędziego orzekającego w sprawie, co stanowi bezwzględną przyczynę uchylenia orzeczenia określoną w art. 104 § 1 pkt 2 k.p.w. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku nakazowego Sądu Rejonowego dla Warszawy - Żoliborza w Warszawie i umorzenie postępowania na podstawie art. 5 § 1 pkt 4 k.p.w. w zw. z art. 45 § 1 k.w. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja okazała się oczywiście zasadna, co umożliwiło jej rozpoznanie w trybie art. 535 § 5 k.p.k. w zw. z art. 112 k.p.w. na posiedzeniu w składzie jednoosobowym ( vide art. 15 § 4 k.p.w.). Trafnie bowiem podnosi skarżący, a co wynika z dokumentów zawartych w aktach sprawy, że Sąd Rejonowy dla Warszawy-Żoliborza w Warszawie po rozpoznaniu jednoosobowo w dniu 20 lutego 2020 r. sprawy obwinionego O.I. ogłosił wyrok, który nie został podpisany przez sędziego orzekającego. Doszło więc do rażącego naruszenia przez sąd meriti art. 113 k.p.k., który na mocy art. 38 § 1 k.p.w. ma zastosowanie w postępowaniu w sprawach o wykroczenie. Uchybienie to ma charakter bezwzględnej przyczyny odwoławczej wskazanej w art. 104 § 1 pkt 2 k.p.w., której wystąpienie powoduje konieczność uchylenia zaskarżonego wyroku, niezależnie od wpływu uchybienia na jego treść. Ponieważ do popełnienia zarzucanego obwinionemu O.I. czynu doszło w dniu 3 listopada 2019 r. stwierdzić również należy, iż zgodnie z brzmieniem art. 45 § 1 k.w., karalność wykroczenia ustała z dniem 3 listopada 2022 r. Zatem w dacie wyrokowania, gdy upłynął już nawet najdłuższy możliwy 3- letni okres przedawnienia wykroczenia (art. 45 § 1 k.w.), należało w oparciu o art. 5 § 1 pkt 4 k.p.w. postępowanie umorzyć. Tak się nie stało i dlatego zarzut skarżącego okazał się w pełni zasadny. Sądowi Najwyższemu w tej sytuacji nie pozostawało nic innego, jak tylko uchylić zaskarżony wyrok i umorzyć postępowanie z uwagi na ustanie karalności wykroczenia; nie sprzeciwiała się temu treść art. 45 § 2 k.w., jako że w dacie składania kasacji okres przedawnienia już upłynął (zob. uchw. SN z 7 czerwca 2002 r., I KZP 15/02, OSNKW 2002, z. 7-8, poz. 49). Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy orzekł jak w części dyspozytywnej wyroku. [WB] [a.ł]
Nie znalazłeś odpowiedzi?
Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.
Rozpocznij analizę