Orzeczenie · 2025-03-05

II KK 55/25

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2025-03-05
SNKarnewykroczeniaWysokanajwyższy
wykroczeniekradzieżnaruszenie proceduryniepodpisany wyrokobligatoryjna obronaprzedawnienieSąd Najwyższykasacja

Sąd Najwyższy w Izbie Karnej rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego wniesioną na korzyść obwinionego M. K., który został skazany wyrokiem Sądu Rejonowego dla Warszawy-Żoliborza za wykroczenie z art. 119 § 1 k.w. (kradzież telefonu komórkowego). Sąd Najwyższy uznał kasację za oczywiście zasadną i uchylił zaskarżony wyrok. Jako pierwszą bezwzględną przyczynę uchylenia wskazano naruszenie art. 113 k.p.k. w zw. z art. 38 § 1 k.p.w., polegające na niepodpisaniu wyroku przez sędziego orzekającego, co stanowi podstawę do uchylenia orzeczenia zgodnie z art. 104 § 1 pkt 2 k.p.w. Drugą bezwzględną przyczyną uchylenia było rażące naruszenie przepisów postępowania dotyczących obligatoryjnej obrony. Sąd Rejonowy, mimo powzięcia uzasadnionej wątpliwości co do poczytalności obwinionego i dopuszczenia dowodu z opinii sądowo-psychiatrycznej, nie wyznaczył obrońcy z urzędu ani nie zapewnił jego udziału w rozprawie, co stanowi naruszenie art. 21 § 2 i § 3 k.p.w. w zw. z art. 21 § 1 pkt 2 k.p.w. i jest podstawą do uchylenia orzeczenia na podstawie art. 104 § 1 pkt 6 k.p.w. Biorąc pod uwagę, że karalność wykroczenia ustała z dniem 8 maja 2021 r. (trzy lata od daty czynu), Sąd Najwyższy umorzył postępowanie na podstawie art. 5 § 1 pkt 4 k.p.w. w zw. z art. 45 § 1 k.w. Kosztami postępowania obciążono Skarb Państwa.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Naruszenia proceduralne w sprawach o wykroczenia, w szczególności brak podpisu na wyroku i brak obligatoryjnej obrony, a także kwestie przedawnienia karalności.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy spraw o wykroczenia, gdzie stosuje się odpowiednio przepisy k.p.k. i k.p.w.

Zagadnienia prawne (3)

Czy niepodpisanie wyroku przez sędziego orzekającego stanowi bezwzględną przyczynę uchylenia orzeczenia w sprawie o wykroczenie?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, niepodpisanie wyroku stanowi rażące naruszenie przepisów postępowania i jest bezwzględną przyczyną uchylenia orzeczenia.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołując się na art. 113 k.p.k. w zw. z art. 38 § 1 k.p.w. oraz art. 104 § 1 pkt 2 k.p.w. stwierdził, że brak podpisu sędziego na wyroku jest bezwzględną przyczyną odwoławczą, niezależnie od wpływu na treść orzeczenia.

Czy brak zapewnienia obligatoryjnej obrony dla obwinionego, mimo wątpliwości co do jego poczytalności, stanowi bezwzględną przyczynę uchylenia wyroku?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, zaniechanie ustanowienia obrońcy z urzędu i zapewnienia jego udziału w rozprawie, gdy istniały wątpliwości co do poczytalności obwinionego, stanowi bezwzględną przyczynę uchylenia wyroku.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że w sytuacji powzięcia uzasadnionej wątpliwości co do poczytalności obwinionego, sąd miał obowiązek ustanowić obrońcę z urzędu i zapewnić jego udział w rozprawie. Niewykonanie tego obowiązku stanowi rażące naruszenie art. 21 § 2 i § 3 k.p.w. w zw. z art. 21 § 1 pkt 2 k.p.w. i jest bezwzględną przyczyną uchylenia orzeczenia na podstawie art. 104 § 1 pkt 6 k.p.w.

Czy w przypadku uchylenia wyroku z powodu rażących naruszeń proceduralnych, postępowanie powinno zostać umorzone z powodu przedawnienia karalności wykroczenia?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, jeśli karalność wykroczenia ustała przed dniem rozpoznania sprawy przez Sąd Najwyższy, postępowanie powinno zostać umorzone.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że karalność wykroczenia ustała z dniem 8 maja 2021 r. (trzy lata od daty czynu). W związku z tym, po uchyleniu zaskarżonego wyroku, postępowanie należało umorzyć na podstawie art. 5 § 1 pkt 4 k.p.w. w zw. z art. 45 § 1 k.w.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylenie i umorzenie
Strona wygrywająca
obwiniony M. K.

Strony

NazwaTypRola
M. K.osoba_fizycznaobwiniony
W. S.osoba_fizycznapokrzywdzony

Przepisy (12)

Główne

k.w. art. 119 § § 1

Kodeks wykroczeń

k.p.w. art. 45 § § 1

Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia

k.p.w. art. 5 § § 1 pkt 4

Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia

Pomocnicze

k.p.k. art. 113

Kodeks postępowania karnego

Ma zastosowanie w postępowaniu w sprawach o wykroczenia.

k.p.w. art. 38 § § 1 in fine

Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia

k.p.w. art. 104 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia

Bezwzględna przyczyna uchylenia orzeczenia (niepodpisanie wyroku).

k.p.w. art. 21 § § 2

Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia

Obowiązek ustanowienia obrońcy z urzędu.

k.p.w. art. 21 § § 3

Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia

Obowiązek zapewnienia obligatoryjnego udziału obrońcy w rozprawie.

k.p.w. art. 21 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia

Okoliczności uzasadniające wątpliwość co do poczytalności obwinionego.

k.p.w. art. 104 § § 1 pkt 6

Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia

Bezwzględna przyczyna uchylenia orzeczenia (brak obligatoryjnej obrony).

k.p.k. art. 535 § § 5

Kodeks postępowania karnego

Rozpoznanie kasacji na posiedzeniu.

k.p.w. art. 119 § § 2 pkt 1

Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia

Obciążenie Skarbu Państwa kosztami postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Rażące naruszenie przepisów postępowania poprzez niepodpisanie wyroku przez sędziego. • Rażące naruszenie przepisów postępowania poprzez zaniechanie ustanowienia obrońcy z urzędu i zapewnienia jego udziału w rozprawie, mimo wątpliwości co do poczytalności obwinionego. • Przedawnienie karalności wykroczenia.

Godne uwagi sformułowania

niepodpisanie wyroku przez sędziego orzekającego • bezwzględna przyczyna uchylenia orzeczenia • brak obligatoryjnej obrony • karalność analizowanego wykroczenia ustała

Skład orzekający

Tomasz Artymiuk

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Naruszenia proceduralne w sprawach o wykroczenia, w szczególności brak podpisu na wyroku i brak obligatoryjnej obrony, a także kwestie przedawnienia karalności."

Ograniczenia: Dotyczy spraw o wykroczenia, gdzie stosuje się odpowiednio przepisy k.p.k. i k.p.w.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak fundamentalne błędy proceduralne mogą doprowadzić do uchylenia wyroku i umorzenia postępowania, nawet po upływie lat. Podkreśla wagę prawidłowego przebiegu procesu.

Wyrok bez podpisu i bez obrońcy? Sąd Najwyższy uchyla skazanie za wykroczenie!

Dane finansowe

WPS: 429,9 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst