II KK 548/23

Sąd Najwyższy2023-12-12
SNKarnewykroczeniaWysokanajwyższy
wykroczeniezgromadzeniewolność zgromadzeńsąd najwyższykasacjarzecznik praw obywatelskich

Podsumowanie

Sąd Najwyższy uniewinnił obwinionego od zarzutu wykroczenia polegającego na udziale w zgromadzeniu bez zezwolenia, stwierdzając, że czyn ten nie wypełniał znamion art. 52 § 2 pkt 2 k.w.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację Rzecznika Praw Obywatelskich od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego, który skazał W.S. za wykroczenie z art. 12 k.w. w zw. z art. 52 § 2 pkt 2 k.w. Sąd Rejonowy uznał obwinionego za winnego podżegania do uczestnictwa w zgromadzeniu bez zezwolenia oraz samego uczestnictwa. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną, stwierdzając, że opis czynu nie wypełnia znamion wskazanego przepisu, który penalizuje organizowanie lub przewodniczenie zgromadzeniu, a nie samo uczestnictwo. W konsekwencji Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i uniewinnił obwinionego.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację wniesioną na korzyść obwinionego W.S. od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego dla Warszawy – Mokotowa w Warszawie z dnia 2 lutego 2022 r. (sygn. akt XIV W 48/22). Obwiniony został uznany za winnego wykroczenia z art. 12 k.w. w zw. z art. 52 § 2 pkt 2 k.w., popełnionego w dniu 20 marca 2021 r. poprzez podżeganie innych osób do uczestnictwa oraz sam udział w zgromadzeniu bez zezwolenia. Sąd Rejonowy wymierzył mu karę grzywny w wysokości 300 złotych. Wyrok uprawomocnił się z dniem 3 marca 2022 r. Rzecznik Praw Obywatelskich złożył kasację, zarzucając rażące naruszenie prawa materialnego, tj. art. 52 § 2 pkt 2 k.w., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, gdyż czyn przypisany obwinionemu nie wyczerpywał znamion tego wykroczenia. Sąd Najwyższy uznał kasację za oczywiście zasadną. Wskazał, że przepis art. 52 § 2 pkt 2 k.w. penalizuje organizowanie, przewodniczenie zgromadzeniu bez wymaganego zawiadomienia lub zgromadzeniu zakazanemu. Natomiast opis czynu przypisanego W.S. dotyczył podżegania do uczestnictwa oraz samego uczestnictwa w zgromadzeniu, co nie wypełnia znamion tego wykroczenia. Sąd Najwyższy podkreślił, że nie można odpowiadać za podżeganie lub pomocnictwo do czynu, który nie jest zabroniony. W związku z tym Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok nakazowy i uniewinnił obwinionego od popełnienia przypisanego mu wykroczenia, kosztami procesu obciążając Skarb Państwa.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, samo uczestnictwo w zgromadzeniu bez zezwolenia nie wypełnia znamion wykroczenia z art. 52 § 2 pkt 2 k.w.

Uzasadnienie

Przepis art. 52 § 2 pkt 2 k.w. penalizuje organizowanie lub przewodniczenie zgromadzeniu bez wymaganego zawiadomienia lub zgromadzeniu zakazanemu. Nie obejmuje swoim zakresem samego uczestnictwa w takim zgromadzeniu, ani podżegania czy pomocnictwa do niego, jeśli czyn podstawowy nie jest zabroniony.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie wyroku i uniewinnienie

Strona wygrywająca

W. S.

Strony

NazwaTypRola
W. S.osoba_fizycznaobwiniony
Rzecznik Praw Obywatelskichorgan_państwowywnioskodawca

Przepisy (5)

Główne

k.w. art. 52 § § 2 pkt 2

Kodeks wykroczeń

Przepis ten penalizuje zachowanie polegające na organizowaniu zgromadzenia bez wymaganego zawiadomienia lub przewodniczeniu takiemu zgromadzeniu lub zgromadzeniu zakazanemu. Nie penalizuje uczestniczenia w zgromadzeniu bez wymaganego zawiadomienia lub zgromadzeniu zakazanym.

Pomocnicze

k.w. art. 12

Kodeks wykroczeń

k.w. art. 4

Kodeks wykroczeń

Przewiduje karalność form zjawiskowych, ale dotyczą one zachowań związanych z organizowaniem lub przewodniczeniem.

k.p.k. art. 535 § § 5

Kodeks postępowania karnego

k.p.w. art. 15 § § 4

Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia

Argumenty

Skuteczne argumenty

Czyn przypisany obwinionemu nie wypełniał znamion wykroczenia z art. 52 § 2 pkt 2 k.w., ponieważ dotyczył samego uczestnictwa w zgromadzeniu, a nie jego organizowania lub przewodniczenia mu.

Godne uwagi sformułowania

Przepis ten penalizuje zachowanie polegające na organizowaniu zgromadzenia bez wymaganego zawiadomienia lub przewodniczeniu takiemu zgromadzeniu lub zgromadzeniu zakazanemu. Niewątpliwie zachowanie takie nie wypełnia znamion wykroczenia z art. 52§2 pkt 2 k.w. Co oczywiste, nie można też odpowiadać za podżeganie czy pomocnictwo do takiego czynu, skoro nie jest on zabroniony.

Skład orzekający

Jerzy Grubba

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 52 § 2 pkt 2 k.w. w zakresie karalności samego uczestnictwa w zgromadzeniu bez zezwolenia."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie wykroczeń związanych ze zgromadzeniami i specyfiki czynu przypisanego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Orzeczenie Sądu Najwyższego dotyczące wykroczeń związanych ze zgromadzeniami jest istotne w kontekście aktualnych debat o wolności zgromadzeń i ich ograniczeniach. Pokazuje, jak ważne jest precyzyjne stosowanie przepisów prawa.

Sąd Najwyższy: Samo uczestnictwo w zgromadzeniu bez zezwolenia nie jest wykroczeniem!

Sektor

inne

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

SN
II KK 548/23
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 12 grudnia 2023 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Jerzy Grubba
w sprawie
W. S.
obwinionego o wykroczenie z art. 12 k.w. w zw. z art. 52§2 pkt 2 k.w.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 12 grudnia 2023r.
na posiedzeniu w trybie art. 535§5 k.p.k.
kasacji wniesionej – na korzyść – przez Rzecznika Praw Obywatelskich
od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego dla Warszawy – Mokotowa w Warszawie z dnia 2 lutego 2022r. (sygn. akt: XIV W 48/22)
1.
uchyla zaskarżony wyrok i uniewinnia W.S. od dokonania zarzucanego mu czynu;
2.
kosztami procesu obciąża Skarb Państwa.
UZASADNIENIE
W. S.
został obwiniony o to, że w dniu 20 marca 2021r. około godziny 16:00 przy ul. […] w W.  podżegał inne osoby do uczestnictwa oraz sam uczestniczył w zgromadzeniu bez zezwolenia, tj. o wykroczenie z art. 12 k.w. w zw. z art. 52§2 pkt 2 k.w.
Wyrokiem nakazowym z dnia 2 lutego 2022r., sygn. akt: XIV W 48/22, Sąd Rejonowy dla Warszawy – Mokotowa w Warszawie uznał obwinionego winnym zarzucanego mu czynu i na podstawie art. 12 k.w. w zw. z art. 52§2 pkt 2 k.w. skazał go, a na podstawie art. 14§3 k.w. w zw. z art. 52§2 pkt 2 k.w. wymierzył karę grzywny w wysokości 300 złotych.
Powyższy wyrok uprawomocnił się z dniem 3 marca 2022r., nie będąc skarżony przez żadną ze stron postępowania.
Obecnie, od tego orzeczenia kasację, na korzyść obwinionego, złożył Rzecznik Praw Obywatelskich. Zaskarżając wyrok w całości sformułował on zarzut
rażącego i mającego istotny wpływ na jego treść naruszenia prawa materialnego, tj. art. 52§2 pkt 2 k.w., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w sytuacji, gdy czyn przypisany ukaranemu nie wyczerpywał znamion tego wykroczenia.
Stawiając tak opisany zarzut autor kasacji wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku nakazowego i uniewinnienie obwinionego od popełnienia przypisanego mu wykroczenia.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Kasacja Rzecznika Praw Obywatelskich jest oczywiście zasadna w stopniu wymaganym przez art. 535§5 k.p.k.,
co umożliwiło jej rozpoznanie na posiedzeniu w składzie jednoosobowym (art. 15§4 k.p.w.).
Zaskarżone orzeczenie zapadło z rażącą obrazą
art. 52§2 pkt 2 k.w. Przepis ten
penalizuje
zachowanie polegające na
organizowaniu
zgromadzenia bez wymaganego zawiadomienia
lub
przewodniczeniu
takiemu zgromadzeniu lub zgromadzeniu zakazanemu.
Tymczasem z opisu czynu przypisanego W. S. wynika, że został on uznany winnym
podżegania
innych osób do
uczestnictwa
w „nielegalnym” zgromadzeniu oraz osobistego
uczestniczenia
w nim. Niewątpliwie zachowanie takie nie wypełnia znamion wykroczenia z art.
52§2 pkt 2 k.w. Przepis ten nie penalizuje bowiem uczestniczenia w
zgromadzeniu bez wymaganego zawiadomienia lub zgromadzeniu zakazanym. Co oczywiste, nie można też odpowiadać za podżeganie czy pomocnictwo do takiego czynu, skoro nie jest on zabroniony.
Choć przepis art.
52 k.w. w §4 przewiduje karalność form zjawiskowych, to jednak dotyczą one również takich zachowań, jak podżeganie lub pomocnictwo do organizowania lub przewodniczenia zgromadzeniu, których wszak obwinionemu nigdy nie zarzucono.
Mając na względzie przedstawione powyżej rozważania stwierdzić należy, że kasację wniesioną przez Rzecznika Praw Obywatelskich ocenić należało jako oczywiście zasadną.
Czyn przypisany W. S.
nie zawierał znamion wykroczenia opisanego w art. 12 k.w. w zw. z art. 52§2 pkt 2 k.w., wobec czego zaskarżony wyrok nakazowy należało uchylić, a obwinionego należało uniewinnić od postawionego mu zarzutu.
Kierując się przedstawionymi względami, Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie.
[SOP]
[ał]

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę