II KK 542/25

Sąd Najwyższy2026-02-04
SNKarnepostępowanie karneWysokanajwyższy
sąd najwyższywyłączenie sędziegobezstronnośćkonstytucjakrajowa rada sądownictwapraworządnośćkasacjaprocedura karna

Sąd Najwyższy wyłączył sędzię A.D. od rozpoznania sprawy ze względu na wątpliwości co do jej bezstronności wynikające z wadliwej procedury powołania na urząd.

Obrońca skazanego W.G. złożył wniosek o wyłączenie sędzi Sądu Najwyższego A.D. od rozpoznania sprawy kasacyjnej, argumentując, że jej powołanie na urząd odbyło się w procedurze sprzecznej z Konstytucją RP. Sąd Najwyższy uznał wniosek za zasadny, powołując się na wcześniejsze orzecznictwo dotyczące wadliwości powoływania sędziów SN i konieczności zapewnienia bezstronności.

Do Sądu Najwyższego wpłynęły kasacje obrońców W.G. i Z.W. od wyroku Sądu Okręgowego w Lublinie, który zmieniał wyrok Sądu Rejonowego w Chełmie. Sprawa została przydzielona do referatu sędzi Sądu Najwyższego A.D. Obrońca W.G. złożył wniosek o wyłączenie tej sędzi od rozpoznania sprawy, podnosząc wątpliwości co do jej bezstronności, wynikające z procedury powołania na urząd sędziego Sądu Najwyższego z udziałem Krajowej Rady Sądownictwa, która zdaniem wnioskodawcy była sprzeczna z Konstytucją RP. Sąd Najwyższy, rozpatrując wniosek, uznał go za zasadny. W uzasadnieniu wskazano na wyjątkowy status sędziów Sądu Najwyższego i kluczowe kompetencje tego sądu w zakresie gwarantowania prawidłowego funkcjonowania państwa prawnego oraz obiektywnego standardu niezależności, niezawisłości i bezstronności. Sąd odwołał się do uchwały trzech połączonych Izb Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r. (BSA I-4110-1/20) oraz wcześniejszych postanowień Sądu Najwyższego, w których już wcześniej wyrażano pogląd o konieczności wyłączenia sędzi A.D. od rozpoznania spraw z uwagi na brak przymiotu niezawisłości i bezstronności. Sąd podkreślił, że w sytuacji ryzyka nieprawidłowej obsady sądu uzasadnione jest zastosowanie instytucji wyłączenia sędziego. W konsekwencji Sąd Najwyższy postanowił wyłączyć sędzię A.D. od udziału w rozpoznaniu sprawy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, istnieją uzasadnione wątpliwości co do bezstronności sędziego, jeśli jego powołanie na urząd odbyło się w procedurze sprzecznej z Konstytucją RP.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że wadliwa procedura powołania sędziego SN z udziałem Krajowej Rady Sądownictwa, ukształtowanej niezgodnie z Konstytucją, skutkuje brakiem przymiotu niezawisłości i bezstronności, co uzasadnia wyłączenie sędziego od rozpoznania sprawy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

wyłączenie sędziego

Strona wygrywająca

W.G.

Strony

NazwaTypRola
W.G.osoba_fizycznaoskarżony
Z.W.osoba_fizycznaoskarżony
A.D.osoba_fizycznasędzia

Przepisy (5)

Główne

k.p.k. art. 42 § § 4

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 41 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Pomocnicze

u.SN

Ustawa o Sądzie Najwyższym

Ustawa z dnia 8 grudnia 2017 r. ukształtowała procedurę powołania sędziów SN w sposób niezgodny z Konstytucją RP.

k.k.s. art. 65 § § 3

Kodeks karny skarbowy

k.k.s. art. 65 § § 1

Kodeks karny skarbowy

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wadliwa procedura powołania sędziego Sądu Najwyższego z udziałem Krajowej Rady Sądownictwa, ukształtowana niezgodnie z Konstytucją RP, skutkuje brakiem przymiotu niezawisłości i bezstronności. Istnienie ryzyka nieprawidłowej obsady sądu uzasadnia zastosowanie instytucji wyłączenia sędziego.

Godne uwagi sformułowania

istnienie uzasadnionych wątpliwości co do jej bezstronności, wynikających z udziału w jej powołaniu na urząd sędziego Sądu Najwyższego Krajowej Rady Sądownictwa w składzie sprzecznym z Konstytucją Rzeczpospolitej sędziów Sądu Najwyższego [...] skutkuje każdorazowo uznaniem Sądu z ich udziałem za nienależycie obsadzony kluczowych kompetencji tego Sądu, mającego gwarantować niezakłócone, prawidłowe funkcjonowanie demokratycznego państwa prawnego oraz obiektywny standard niezależności, niezawisłości i bezstronności orzekania brak przymiotu niezawisłości i bezstronności

Skład orzekający

Eugeniusz Wildowicz

przewodniczący

A.D.

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie wyłączenia sędziego Sądu Najwyższego z powodu wadliwej procedury powołania na urząd, naruszającej Konstytucję RP."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wadliwej procedury powołania sędziów SN, która była przedmiotem szerokiej debaty prawnej i orzeczniczej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Sprawa dotyczy fundamentalnych kwestii praworządności i niezależności sądownictwa w Polsce, a konkretnie wadliwości procedury powoływania sędziów Sądu Najwyższego, co jest tematem o dużym znaczeniu społecznym i politycznym.

Sędzia Sądu Najwyższego wyłączona z orzekania. Kluczowa decyzja ws. praworządności.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
II KK 542/25
POSTANOWIENIE
Dnia 4 lutego 2026 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Eugeniusz Wildowicz
w sprawie
1. W.G.
2. Z.W.
skazanych z art. 65 § 3 k.k.s. w zw. z at. 65 § 1 k.k.s.,
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu
w dniu 4 lutego 2026 r.,
wniosku obrońcy W.G.
o wyłączenie sędzi Sądu Najwyższego A.D. od udziału w rozpoznaniu sprawy II KK 542/25,
na podstawie art. 42 § 4 k.p.k. w zw. z art. 41 § 1 k.p.k.
p o s t a n o w i ł
wyłączyć sędzię Sądu Najwyższego A.D. od udziału w rozpoznaniu sprawy II KK 542/25.
UZASADNIENIE
Do Sądu Najwyższego wpłynęły kasacje obrońców W.G. i Z.W. od wyroku Sądu Okręgowego w Lublinie z dnia 14 sierpnia 2025 r., sygn. akt V Ka 357/25, zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w Chełmie z dnia 31 grudnia 2024 r., sygn. akt II K 114/20.
Sprawa ta, zarejestrowana pod sygnaturą II KK 542/25, została zarządzeniem Prezesa Izby Karnej z dnia 29 grudnia 2025 r. przydzielona do referatu SSN A.D.
W dniu 8 stycznia 2026 r. obrońca W.G. złożył wniosek o wyłączenie sędzi SN A.D. od rozpoznania niniejszej sprawy z uwagi na istnienie uzasadnionych wątpliwości co do jej bezstronności, wynikających z udziału w jej powołaniu na urząd sędziego Sądu Najwyższego Krajowej Rady Sądownictwa w składzie sprzecznym z Konstytucją Rzeczpospolitej.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Wniosek zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotowy wniosek opiera się na okolicznościach kwestionujących bezstronność wyznaczonej do rozpoznania sprawy sędzi Sądu Najwyższego, a związanych z jej powołaniem na urząd sędziego Sądu Najwyższego w dotkniętej wadą prawną procedurze z udziałem Krajowej Rady Sądownictwa, ukształtowanej, na podstawie ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r., w sposób niezgodny z Konstytucją Rzeczpospolitej Polskiej, które w odniesieniu do sędziów Sądu Najwyższego skutkuje każdorazowo uznaniem Sądu z ich udziałem za nienależycie obsadzony (por. uchwała trzech połączonych Izb Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r., BSA I-4110-1/20). Wynika to z wyjątkowego statusu sędziów Sądu Najwyższego i kluczowych kompetencji tego Sądu, mającego gwarantować niezakłócone, prawidłowe funkcjonowanie demokratycznego państwa prawnego oraz obiektywny standard niezależności, niezawisłości i bezstronności orzekania (por. ibidem).
Z tego względu wielokrotnie już Sąd Najwyższy wskazywał na potrzebę wyłączenia sędzi SN A.D. od rozpoznania spraw z uwagi na brak przymiotu niezawisłości i bezstronności, m.in. w postanowieniach z dnia 28 maja 2024 r., I KK 124/24, z dnia 6 listopada 2024 r., I KK 162/23 czy z dnia 12 maja 2025 r., I KK 147/24. Sąd Najwyższy w niniejszym składzie w pełni wyrażone w tych judykatach zapatrywania aprobuje i uznaje za własne.
Mając nadto na uwadze, że wielokrotnie już w orzecznictwie Sądu Najwyższego wyrażano pogląd, iż w sytuacji wystąpienia ryzyka nieprawidłowej obsady sądu uzasadnione jest zastosowanie instytucji wyłączenia sędziego (zob. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 8 czerwca 2022 r., V KO 43/22; z dnia 23 czerwca 2022 r., II KO 48/22; z dnia 28 lipca 2022 r., V KO 69/22; z dnia 25 listopada 2021 r., I CSKP 524/21; z dnia 16 września 2022 r., III KK 339/22), należało uwzględnić wniosek o wyłączenie sędzi Sądu Najwyższego A.D.  od udziału w niniejszej sprawie.
Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd Najwyższy orzekł jak w postanowieniu.
[WB]
[a.ł]

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI