II KK 542/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy wyłączył sędzię A.D. od rozpoznania sprawy ze względu na wątpliwości co do jej bezstronności wynikające z wadliwej procedury powołania na urząd.
Obrońca skazanego W.G. złożył wniosek o wyłączenie sędzi Sądu Najwyższego A.D. od rozpoznania sprawy kasacyjnej, argumentując, że jej powołanie na urząd odbyło się w procedurze sprzecznej z Konstytucją RP. Sąd Najwyższy uznał wniosek za zasadny, powołując się na wcześniejsze orzecznictwo dotyczące wadliwości powoływania sędziów SN i konieczności zapewnienia bezstronności.
Do Sądu Najwyższego wpłynęły kasacje obrońców W.G. i Z.W. od wyroku Sądu Okręgowego w Lublinie, który zmieniał wyrok Sądu Rejonowego w Chełmie. Sprawa została przydzielona do referatu sędzi Sądu Najwyższego A.D. Obrońca W.G. złożył wniosek o wyłączenie tej sędzi od rozpoznania sprawy, podnosząc wątpliwości co do jej bezstronności, wynikające z procedury powołania na urząd sędziego Sądu Najwyższego z udziałem Krajowej Rady Sądownictwa, która zdaniem wnioskodawcy była sprzeczna z Konstytucją RP. Sąd Najwyższy, rozpatrując wniosek, uznał go za zasadny. W uzasadnieniu wskazano na wyjątkowy status sędziów Sądu Najwyższego i kluczowe kompetencje tego sądu w zakresie gwarantowania prawidłowego funkcjonowania państwa prawnego oraz obiektywnego standardu niezależności, niezawisłości i bezstronności. Sąd odwołał się do uchwały trzech połączonych Izb Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r. (BSA I-4110-1/20) oraz wcześniejszych postanowień Sądu Najwyższego, w których już wcześniej wyrażano pogląd o konieczności wyłączenia sędzi A.D. od rozpoznania spraw z uwagi na brak przymiotu niezawisłości i bezstronności. Sąd podkreślił, że w sytuacji ryzyka nieprawidłowej obsady sądu uzasadnione jest zastosowanie instytucji wyłączenia sędziego. W konsekwencji Sąd Najwyższy postanowił wyłączyć sędzię A.D. od udziału w rozpoznaniu sprawy.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Tak, istnieją uzasadnione wątpliwości co do bezstronności sędziego, jeśli jego powołanie na urząd odbyło się w procedurze sprzecznej z Konstytucją RP.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że wadliwa procedura powołania sędziego SN z udziałem Krajowej Rady Sądownictwa, ukształtowanej niezgodnie z Konstytucją, skutkuje brakiem przymiotu niezawisłości i bezstronności, co uzasadnia wyłączenie sędziego od rozpoznania sprawy.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
wyłączenie sędziego
Strona wygrywająca
W.G.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| W.G. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| Z.W. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| A.D. | osoba_fizyczna | sędzia |
Przepisy (5)
Główne
k.p.k. art. 42 § § 4
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 41 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Pomocnicze
u.SN
Ustawa o Sądzie Najwyższym
Ustawa z dnia 8 grudnia 2017 r. ukształtowała procedurę powołania sędziów SN w sposób niezgodny z Konstytucją RP.
k.k.s. art. 65 § § 3
Kodeks karny skarbowy
k.k.s. art. 65 § § 1
Kodeks karny skarbowy
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wadliwa procedura powołania sędziego Sądu Najwyższego z udziałem Krajowej Rady Sądownictwa, ukształtowana niezgodnie z Konstytucją RP, skutkuje brakiem przymiotu niezawisłości i bezstronności. Istnienie ryzyka nieprawidłowej obsady sądu uzasadnia zastosowanie instytucji wyłączenia sędziego.
Godne uwagi sformułowania
istnienie uzasadnionych wątpliwości co do jej bezstronności, wynikających z udziału w jej powołaniu na urząd sędziego Sądu Najwyższego Krajowej Rady Sądownictwa w składzie sprzecznym z Konstytucją Rzeczpospolitej sędziów Sądu Najwyższego [...] skutkuje każdorazowo uznaniem Sądu z ich udziałem za nienależycie obsadzony kluczowych kompetencji tego Sądu, mającego gwarantować niezakłócone, prawidłowe funkcjonowanie demokratycznego państwa prawnego oraz obiektywny standard niezależności, niezawisłości i bezstronności orzekania brak przymiotu niezawisłości i bezstronności
Skład orzekający
Eugeniusz Wildowicz
przewodniczący
A.D.
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie wyłączenia sędziego Sądu Najwyższego z powodu wadliwej procedury powołania na urząd, naruszającej Konstytucję RP."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wadliwej procedury powołania sędziów SN, która była przedmiotem szerokiej debaty prawnej i orzeczniczej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy fundamentalnych kwestii praworządności i niezależności sądownictwa w Polsce, a konkretnie wadliwości procedury powoływania sędziów Sądu Najwyższego, co jest tematem o dużym znaczeniu społecznym i politycznym.
“Sędzia Sądu Najwyższego wyłączona z orzekania. Kluczowa decyzja ws. praworządności.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN II KK 542/25 POSTANOWIENIE Dnia 4 lutego 2026 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Eugeniusz Wildowicz w sprawie 1. W.G. 2. Z.W. skazanych z art. 65 § 3 k.k.s. w zw. z at. 65 § 1 k.k.s., po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 4 lutego 2026 r., wniosku obrońcy W.G. o wyłączenie sędzi Sądu Najwyższego A.D. od udziału w rozpoznaniu sprawy II KK 542/25, na podstawie art. 42 § 4 k.p.k. w zw. z art. 41 § 1 k.p.k. p o s t a n o w i ł wyłączyć sędzię Sądu Najwyższego A.D. od udziału w rozpoznaniu sprawy II KK 542/25. UZASADNIENIE Do Sądu Najwyższego wpłynęły kasacje obrońców W.G. i Z.W. od wyroku Sądu Okręgowego w Lublinie z dnia 14 sierpnia 2025 r., sygn. akt V Ka 357/25, zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w Chełmie z dnia 31 grudnia 2024 r., sygn. akt II K 114/20. Sprawa ta, zarejestrowana pod sygnaturą II KK 542/25, została zarządzeniem Prezesa Izby Karnej z dnia 29 grudnia 2025 r. przydzielona do referatu SSN A.D. W dniu 8 stycznia 2026 r. obrońca W.G. złożył wniosek o wyłączenie sędzi SN A.D. od rozpoznania niniejszej sprawy z uwagi na istnienie uzasadnionych wątpliwości co do jej bezstronności, wynikających z udziału w jej powołaniu na urząd sędziego Sądu Najwyższego Krajowej Rady Sądownictwa w składzie sprzecznym z Konstytucją Rzeczpospolitej. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotowy wniosek opiera się na okolicznościach kwestionujących bezstronność wyznaczonej do rozpoznania sprawy sędzi Sądu Najwyższego, a związanych z jej powołaniem na urząd sędziego Sądu Najwyższego w dotkniętej wadą prawną procedurze z udziałem Krajowej Rady Sądownictwa, ukształtowanej, na podstawie ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r., w sposób niezgodny z Konstytucją Rzeczpospolitej Polskiej, które w odniesieniu do sędziów Sądu Najwyższego skutkuje każdorazowo uznaniem Sądu z ich udziałem za nienależycie obsadzony (por. uchwała trzech połączonych Izb Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r., BSA I-4110-1/20). Wynika to z wyjątkowego statusu sędziów Sądu Najwyższego i kluczowych kompetencji tego Sądu, mającego gwarantować niezakłócone, prawidłowe funkcjonowanie demokratycznego państwa prawnego oraz obiektywny standard niezależności, niezawisłości i bezstronności orzekania (por. ibidem). Z tego względu wielokrotnie już Sąd Najwyższy wskazywał na potrzebę wyłączenia sędzi SN A.D. od rozpoznania spraw z uwagi na brak przymiotu niezawisłości i bezstronności, m.in. w postanowieniach z dnia 28 maja 2024 r., I KK 124/24, z dnia 6 listopada 2024 r., I KK 162/23 czy z dnia 12 maja 2025 r., I KK 147/24. Sąd Najwyższy w niniejszym składzie w pełni wyrażone w tych judykatach zapatrywania aprobuje i uznaje za własne. Mając nadto na uwadze, że wielokrotnie już w orzecznictwie Sądu Najwyższego wyrażano pogląd, iż w sytuacji wystąpienia ryzyka nieprawidłowej obsady sądu uzasadnione jest zastosowanie instytucji wyłączenia sędziego (zob. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 8 czerwca 2022 r., V KO 43/22; z dnia 23 czerwca 2022 r., II KO 48/22; z dnia 28 lipca 2022 r., V KO 69/22; z dnia 25 listopada 2021 r., I CSKP 524/21; z dnia 16 września 2022 r., III KK 339/22), należało uwzględnić wniosek o wyłączenie sędzi Sądu Najwyższego A.D. od udziału w niniejszej sprawie. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd Najwyższy orzekł jak w postanowieniu. [WB] [a.ł]
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI