Orzeczenie · 2026-04-09

II KK 542/25

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2026-04-09
SNKarnepostępowanie karneWysokanajwyższy
wyłączenie sędziegobezstronnośćniezależność sąduKrajowa Rada Sądownictwanowela 2017ETPCart. 6 EKPCart. 41 k.p.k.art. 439 k.p.k.kasacja

Wniosek o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego I.Z. od rozpoznania sprawy II KK 542/25 został złożony przez obrońcę skazanego W.G. z uwagi na wątpliwości co do jego bezstronności. Podstawą wniosku była procedura powołania sędziego, która odbyła się w następstwie konkursu przed Krajową Radą Sądownictwa w składzie ukształtowanym ustawą z 2017 r. Obrońca argumentował, że taka procedura prowadzi do naruszenia instytucjonalnej bezstronności i stanowi bezwzględną podstawę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. Sąd Najwyższy, rozpatrując wniosek na podstawie art. 41 § 1 k.p.k., uznał go za zasadny. Sąd odwołał się do orzecznictwa ETPCz, w szczególności wyroku w sprawie Reczkowicz przeciwko Polsce, który stwierdza, że udział w procesie powoływania sędziów przez organ ukształtowany nowelą z 2017 r. powoduje, iż skład orzekający nie stanowi niezależnego i bezstronnego sądu ustanowionego ustawą. Sąd Najwyższy podkreślił, że polskie sądy są związane wykładnią ETPCz i orzekanie sędziego powołanego w wadliwej procedurze narusza standardy konstytucyjne i konwencyjne. W związku z tym, aby zapewnić prawo strony do rzetelnego procesu, sędzia I.Z. został wyłączony od udziału w sprawie.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Uzasadnienie wyłączenia sędziego SN z powodu wadliwej procedury nominacyjnej przez KRS, powołując się na orzecznictwo ETPCz i polskie przepisy proceduralne.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji wadliwej procedury nominacyjnej sędziów SN.

Zagadnienia prawne (1)

Czy sędzia Sądu Najwyższego powołany w procedurze nominacyjnej prowadzonej przez Krajową Radę Sądownictwa ukształtowaną nowelą z 2017 r. podlega wyłączeniu od rozpoznania sprawy z uwagi na wątpliwości co do jego bezstronności?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, sędzia podlega wyłączeniu.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że procedura powołania sędziego przez KRS w składzie ukształtowanym nowelą z 2017 r. budzi uzasadnione wątpliwości co do bezstronności i niezależności sądu, zgodnie z orzecznictwem ETPCz (Reczkowicz vs. Polska) i polskim prawem procesowym (art. 41 § 1 k.p.k., art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.).

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Wyłączenie sędziego
Strona wygrywająca
wnioskodawca (obrońca skazanego W.G.)

Strony

NazwaTypRola
W.G.osoba_fizycznaskazany
Z.W.osoba_fizycznaskazany
M.G.osoba_fizycznaobrońca
I.Z.osoba_fizycznasędzia Sądu Najwyższego

Przepisy (5)

Główne

k.p.k. art. 41 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Sędzia ulega wyłączeniu, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie.

Pomocnicze

k.p.k. art. 42 § § 1 i 4

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 439 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Wskazano jako bezwzględną podstawę odwoławczą w przypadku naruszenia standardu niezależnego i bezstronnego sądu.

Ustawa o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw

Ustawa z dnia 8 grudnia 2017 r., której przepisy ukształtowały skład KRS, a procedura nominacyjna była kwestionowana.

Konstytucja RP art. 45 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Prawo do rzetelnego procesu sądowego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Status sędziego SN uzyskany w następstwie konkursu przed KRS w składzie ukształtowanym nowelą z 2017 r. budzi wątpliwości co do instytucjonalnej bezstronności. • Orzekanie przez sędziego powołanego w wadliwej procedurze narusza standardy konstytucyjne i konwencyjne (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, art. 6 ust. 1 EKPC). • Wyrok ETPCz w sprawie Reczkowicz vs. Polska potwierdza, że taka procedura prowadzi do naruszenia prawa do niezależnego i bezstronnego sądu.

Godne uwagi sformułowania

wątpliwości co do instytucjonalnej bezstronności sędziego • skład ukształtowany nowelą z 2017 r. • bezwzględnej podstawy odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. • zapewnić skuteczną ochronę prawa strony do rozpoznania konkretnej sprawy przez niezależny i bezstronny sąd • niezależnego i bezstronnego sądu ustanowionego ustawą w rozumieniu art. 6 ust. 1 EKPCz • orzekanie sędziego Sądu Najwyższego powołanego do tego Sądu w wadliwej procedurze, wiąże się z istotnym i bardzo prawdopodobnym naruszeniem prawa strony do rozpoznania sprawy przez bezstronny i niezależny sąd

Skład orzekający

Andrzej Stępka

przewodniczący

I.Z.

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie wyłączenia sędziego SN z powodu wadliwej procedury nominacyjnej przez KRS, powołując się na orzecznictwo ETPCz i polskie przepisy proceduralne."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wadliwej procedury nominacyjnej sędziów SN.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Sprawa dotyczy fundamentalnych kwestii praworządności, niezależności sądownictwa i wpływu procedury nominacyjnej na rzetelność procesu sądowego, co jest tematem szeroko dyskutowanym.

Sędzia SN wyłączony z orzekania. Kluczowa decyzja w sprawie praworządności i wadliwej procedury nominacyjnej.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst