II KK 541/25

SN
II KK 541/25
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 26 lutego 2026 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Piotr Mirek (przewodniczący)
‎
SSN Marek Pietruszyński
‎
SSN Paweł Wiliński (sprawozdawca)
na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k.
w sprawie
Y. K.
skazanego za czyn z art. 178a § 1 k.k.,
po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 26 lutego 2026 r.
kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego, na niekorzyść
skazanego,
od wyroku Sądu Okręgowego Warszawa-Praga w Warszawie
z dnia 31 lipca 2025 r., sygn. akt VI Ka 539/25,
zmieniającego
wyrok Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi-Północ w Warszawie
z dnia 19 marca 2025 r., sygn. akt IV K 854/24,
uchyla zaskarżony wyrok w części dotyczącej rozstrzygnięcia o środku karnym z art. 42 § 2 k.k. w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych i sprawę w tym zakresie przekazuje Sądowi Okręgowemu Warszawa-Praga w Warszawie do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym.
Marek Pietruszyński
Piotr Mirek
Paweł Wiliński
UZASADNIENIE
Wyrokiem Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi-Północ w Warszawie z dnia 19 marca 2025 r., sygn. akt IV K 854/24, wobec Y. K. , oskarżonego o popełnienie czynu z art. 178a § 1 k.k., postępowanie karne warunkowo umorzono na okres 2 lat próby, orzeczono zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres roku oraz świadczenie pieniężne na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej w kwocie 3.000 zł.
Po rozpoznaniu apelacji prokuratora, wyrokiem Sądu Okręgowego Warszawa-Praga w Warszawie z dnia 31 lipca 2025 r., sygn. akt VI Ka 539/25, zaskarżony wyrok zmieniono w ten sposób, że uznano oskarżonego winnym popełnienia zarzucanego mu czynu z art. 178a § 1 k.k., za co wymierzono mu w trybie art. 37a § 1 k.k. karę
180 stawek dziennych grzywny przyjmując wysokość jednej stawki dziennej na 30 zł, na podstawie art. 42 § 2 k.k. orzeczono wobec oskarżonego środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 2 lat, zaś na podstawie art. 43a § 2 k.k. świadczenie pieniężne w kwocie 5.000 zł na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej.
Kasację od powyższego wyroku wniósł Prokurator Generalny, zaskarżając go
w części dotyczącej orzeczenia o środku karnym, na niekorzyść oskarżonego Y. K.
i zarzucając:
„
rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisu prawa karnego materialnego, a mianowicie art. 42 § 2 k.k., poprzez orzeczenie wobec Y. K. , oskarżonego o popełnienie przestępstwa z art. 178a § 1 k.k., środka karnego w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 2 lat, podczas gdy zgodnie z przepisem art. 42 § 2 k.k. orzeczenie powyższego zakazu wobec sprawcy przestępstwa z art. 178a § 1 k.k. nie może nastąpić na okres krótszy niż 3 lata
”.
Podnosząc powyższe, skarżący wniósł o
uchylenie wyroku Sądu Okręgowego Warszawa-Praga w Warszawie w zaskarżonej części i przekazanie sprawy temu Sądowi do ponownego rozpoznania, w postępowaniu odwoławczym.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Kasacja jest oczywiście zasadna, stąd jej rozpoznanie i uwzględnienie na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k.
Podniesione w kasacji uchybienie, polegające na
rażącym i mającym istotny wpływ na treść wyroku naruszeniu przepisu prawa karnego materialnego, a mianowicie art. 42 § 2 k.k., znajduje
potwierdzenie w treści zaskarżonego wyroku, którym wobec skazanego za przestępstwo z art. 178a § 1 k.k. orzeczono
środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 2 lat, podczas gdy zgodnie z przepisem art. 42 § 2 k.k. orzeczenie powyższego zakazu wobec sprawcy tego występku nie może nastąpić na okres krótszy niż 3 lata.
Zgodnie z treścią przepisu art. 42 § 2 k.k., który obowiązywał zarówno w czasie popełnienia przypisanego skazanemu czynu, jak i w czasie orzekania przez Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie:
„Sąd orzeka, na okres nie krótszy niż 3 lata, zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów albo pojazdów określonego rodzaju, jeżeli sprawca w czasie popełnienia przestępstwa wymienionego w § 1 był w stanie nietrzeźwości, pod wpływem środka odurzającego lub zbiegł z miejsca zdarzenia określonego w art. 173, art. 174 lub art. 177 lub po takim zdarzeniu, a przed poddaniem go przez uprawniony organ badaniu w celu ustalenia zawartości alkoholu lub środka odurzającego w organizmie, spożywał alkohol lub zażywał środek odurzający
”. Treść art. 42 § 1 k.k., do którego odwołuje się ww. przepis, brzmi natomiast:
„Sąd może orzec zakaz prowadzenia pojazdów określonego rodzaju w razie skazania osoby uczestniczącej w ruchu za przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, w szczególności jeżeli z okoliczności popełnionego przestępstwa wynika, że prowadzenie pojazdu przez tę osobę zagraża bezpieczeństwu w komunikacji”.
Dodać należy, że okoliczność skorzystania przez Sąd odwoławczy przy wymiarze kary z regulacji zawartej w art. 37a § 1 k.k. nie zmienia interpretacji ww. przepisów. Argumentacja Sądu Okręgowego wskazana w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku (k. 168), uzasadniająca wymiar orzeczonego środka karnego w sposób odmienny od wniosku prokuratora, że
„2 letni okres tego zakazu wobec uprzedniej niekaralności oskarżonego będzie wystarczającym dla spełnienia swoich zadań w zakresie prewencji zarówno ogólnej, jak też szczególnej”
, jest sprzeczna z jednoznacznym brzmieniem przepisu art. 42 § 2 k.k., które obliguje sąd do jego respektowania.
Opisane uchybienie niewątpliwie miało rażący i istotny wpływ na treść wydanego wyroku. Z nieuprawnioną korzyścią dla skazanego orzeczono bowiem wobec niego środek karny poniżej dolnego ustawowego zagrożenia
,
a zatem nie poniósł on w pełni konsekwencji prawnych swojego zachowania.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie orzeknie względem Y. K. środek karny z art. 42 § 2 k.k. w przewidzianym jego treścią kształcie.
Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie.
[J.J.]
[a.ł]
Marek Pietruszyński      Piotr Mirek     Paweł Wiliński