II KK 534/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Rejonowy w B. wyrokiem z dnia 26 kwietnia 2021 r. uznał M. B. za winnego popełnienia czynu z art. 255 § 1 k.k. w zb. z art. 257 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k., polegającego na publicznym nawoływaniu do popełnienia przestępstwa oraz znieważeniu grupy ludności poprzez wpis na portalu społecznościowym. Wymierzono mu karę 6 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem na 2 lata próby, dozór kuratora, grzywnę w wysokości 80 stawek dziennych po 10 zł oraz orzeczono o kosztach. Wyrok uprawomocnił się 9 czerwca 2021 r. Prokurator Generalny wniósł kasację na korzyść skazanego, zarzucając rażące naruszenie przepisów prawa procesowego (art. 343 § 7 k.p.k. w zw. z art. 335 § 2 k.p.k.) i materialnego (art. 257 k.k.). Skarżący wskazał, że czyn oskarżonego nie wyczerpywał znamion przestępstwa z art. 257 k.k., gdyż znieważenie nie dotyczyło grupy ludności wymienionej w tym przepisie (orientacja seksualna, a nie narodowość, etniczność, rasa czy wyznanie). Sąd Najwyższy, rozpoznając sprawę na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k., uznał kasację za oczywiście zasadną. Stwierdził, że Sąd Rejonowy bezkrytycznie zaakceptował wadliwy wniosek prokuratora o skazanie bez rozprawy, nie dokonując kontroli formalnej i merytorycznej, w tym prawidłowości kwalifikacji prawnej. Sąd Najwyższy podkreślił, że art. 257 k.k. zawiera zamknięty katalog powodów znieważenia, a orientacja seksualna nie jest wśród nich wymieniona. W związku z tym, czyn oskarżonego wyczerpywał jedynie znamiona art. 255 § 1 k.k. Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w B., wskazując na konieczność prawidłowej kwalifikacji prawnej czynu i ewentualnego wymiaru kary.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 257 k.k. w kontekście znieważenia grupy ludności z powodu orientacji seksualnej oraz obowiązki sądu przy rozpoznawaniu wniosków o skazanie bez rozprawy.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z kwalifikacją czynów z art. 255 i 257 k.k. oraz procedurą skazania bez rozprawy.
Zagadnienia prawne (2)
Czy czyn polegający na publicznym nawoływaniu do popełnienia przestępstwa i znieważeniu grupy ludności z powodu ich orientacji seksualnej wyczerpuje znamiona przestępstwa z art. 257 k.k.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, czyn ten wyczerpuje jedynie znamiona przestępstwa z art. 255 § 1 k.k., ponieważ art. 257 k.k. zawiera zamknięty katalog powodów znieważenia, wśród których nie ma orientacji seksualnej.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że art. 257 k.k. chroni porządek publiczny oparty na wzajemnym szacunku w zakresie różnic narodowych, etnicznych, rasowych i wyznaniowych. Orientacja seksualna nie jest wymieniona w tym przepisie, co wyklucza jego zastosowanie w sytuacji znieważenia z tego powodu. Sąd powołał się na wcześniejsze orzecznictwo potwierdzające zamknięty katalog powodów w art. 257 k.k.
Czy sąd rozpoznający wniosek o skazanie bez rozprawy (art. 335 § 2 k.p.k.) jest zobowiązany do kontroli formalnej i merytorycznej takiego wniosku, w tym prawidłowości kwalifikacji prawnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd jest zobowiązany do szczegółowej kontroli wniosku, w tym do sprawdzenia zgodności z przepisami prawa materialnego i prawidłowości zaproponowanej kwalifikacji prawnej.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołał się na art. 343 § 7 k.p.k., wskazując, że sąd nie jest zwolniony z obowiązku kompleksowej kontroli wniosku, a w razie wątpliwości powinien skierować sprawę na rozprawę. W niniejszej sprawie Sąd Rejonowy bezkrytycznie zaakceptował wadliwy wniosek prokuratora, nie dokonując wymaganej weryfikacji.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. B. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| Prokurator Generalny | organ_państwowy | skarżący |
Przepisy (13)
Główne
k.k. art. 255 § 1
Kodeks karny
Publiczne nawoływanie do popełnienia przestępstwa.
k.k. art. 257
Kodeks karny
Znieważenie grupy ludności z powodu przynależności narodowej, etnicznej, rasowej lub wyznaniowej. Sąd uznał, że katalog powodów jest zamknięty i nie obejmuje orientacji seksualnej.
k.p.k. art. 335 § 2
Kodeks postępowania karnego
Wniosek o skazanie bez rozprawy.
k.p.k. art. 343 § 7
Kodeks postępowania karnego
Obowiązek sądu do kontroli wniosku o skazanie bez rozprawy.
Pomocnicze
k.k. art. 11 § 2
Kodeks karny
Kumulatywna kwalifikacja czynu.
k.k. art. 11 § 3
Kodeks karny
Wymiar kary.
k.k. art. 69 § 1
Kodeks karny
Warunkowe zawieszenie wykonania kary.
k.k. art. 69 § 2
Kodeks karny
Warunkowe zawieszenie wykonania kary.
k.k. art. 70 § 2
Kodeks karny
Okres próby przy warunkowym zawieszeniu kary.
k.k. art. 72 § 1
Kodeks karny
Obowiązki nałożone na skazanego w okresie próby.
k.k. art. 73 § 2
Kodeks karny
Dozór kuratora sądowego.
k.k. art. 71 § 1
Kodeks karny
Wymiar grzywny.
k.p.k. art. 535 § 5
Kodeks postępowania karnego
Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Czyn oskarżonego nie wyczerpuje znamion art. 257 k.k. z uwagi na zamknięty katalog powodów znieważenia. • Sąd był zobowiązany do kontroli formalnej i merytorycznej wniosku o skazanie bez rozprawy, w tym prawidłowości kwalifikacji prawnej.
Godne uwagi sformułowania
art. 257 k.k. zawiera katalog zamknięty powodów działania sprawcy, w związku z czym nie jest dopuszczalna wykładnia rozszerzająca tej normy prawnej • Sąd, do którego oskarżyciel publiczny kieruje wniosek w trybie art. 335 § 1 k.p.k. (również z art. 335 § 2 k.p.k.), z uwagi na treść art. 343 § 7 k.p.k., zobligowany jest do szczegółowej tak formalnej, jak i merytorycznej kontroli takiego pisma procesowego.
Skład orzekający
Waldemar Płóciennik
przewodniczący
Jarosław Matras
członek
Małgorzata Gierszon
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 257 k.k. w kontekście znieważenia grupy ludności z powodu orientacji seksualnej oraz obowiązki sądu przy rozpoznawaniu wniosków o skazanie bez rozprawy."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z kwalifikacją czynów z art. 255 i 257 k.k. oraz procedurą skazania bez rozprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii wolności słowa i mowy nienawiści w internecie, a także precyzyjnej interpretacji przepisów karnych dotyczących znieważenia grup ludności. Pokazuje również znaczenie prawidłowego stosowania procedur sądowych.
“Czy obraza uczuć osób LGBT+ to przestępstwo? Sąd Najwyższy wyjaśnia granice prawa.”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.